Adhyaya 5
Nanda Mahārāja Celebrates Kṛṣṇa’s Birth; Vasudeva Warns of Danger
ಕೃಷ್ಣನ ಅವತರಣೆಯ ತಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಗೋಕೂಲಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾದ ಮೇಲೆ, ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಆ ಗುಪ್ತ ದಿವ್ಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ವೈದಿಕ ವಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ನಂದ ಮಹಾರಾಜರು ಮಂತ್ರವಿದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ಮಂಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗೋವು, ಧಾನ್ಯ, ಆಭರಣ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ದಾನಮಾಡಿ ವ್ರಜಪುರದಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಗೋಪ-ಗೋಪಿಯರು ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ಸಂಗೀತ ನಾದಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತ, ಅಜನು ಜಗದೀಶ್ವರನು ಆದ ಶಿಶುವಿನ ಮೇಲೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯಭಾವವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ನಂದರು ಕಂಸನಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮಥುರೆಗೆ ಹೋಗಿ ವಸುದೇವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಸ्नेಹಪೂರ್ಣವಾದರೂ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ವಿರಹದ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗೋಕೂಲದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವಸುದೇವರು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದರಿಂದ, ಕಂಸನ ವೈರವೂ ದೈತ್ಯಪ್ರೇರಿತ ಅಪಾಯಗಳೂ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ವೇಗ ನೀಡುತ್ತವೆ.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच नन्दस्त्वात्मज उत्पन्ने जाताह्लादो महामना: । आहूय विप्रान् वेदज्ञान्स्नात: शुचिरलङ्कृत: ॥ १ ॥ वाचयित्वा स्वस्त्ययनं जातकर्मात्मजस्य वै । कारयामास विधिवत् पितृदेवार्चनं तथा ॥ २ ॥
ಶ್ರೀಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ನಂದ ಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಪುತ್ರನಾಗಿ ಪ್ರकटವಾದಾಗ ಅವರು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ವೇದಮಂತ್ರಜ್ಞ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಮಂಗಳಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನವನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಮಾಡಿಸಿ, ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಜಾತಕರ್ಮವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನಡೆಸಿಸಿದರು।
Verse 2
श्रीशुक उवाच नन्दस्त्वात्मज उत्पन्ने जाताह्लादो महामना: । आहूय विप्रान् वेदज्ञान्स्नात: शुचिरलङ्कृत: ॥ १ ॥ वाचयित्वा स्वस्त्ययनं जातकर्मात्मजस्य वै । कारयामास विधिवत् पितृदेवार्चनं तथा ॥ २ ॥
ಶ್ರೀಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ನಂದ ಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಪುತ್ರನಾಗಿ ಪ್ರकटವಾದಾಗ ಅವರು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ವೇದಮಂತ್ರಜ್ಞ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಮಂಗಳಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನವನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಮಾಡಿಸಿ, ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಜಾತಕರ್ಮವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನಡೆಸಿಸಿದರು।
Verse 3
धेनूनां नियुते प्रादाद् विप्रेभ्य: समलङ्कृते । तिलाद्रीन्सप्त रत्नौघशातकौम्भाम्बरावृतान् ॥ ३ ॥
ನಂದ ಮಹಾರಾಜನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಸ್ತ್ರ-ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಪ್ಪತ್ತು ಲಕ್ಷ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಜೊತೆಗೆ ರತ್ನಗಳೂ, ಸುವರ್ಣ ಕಸೂತಿ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಧಾನ್ಯಗಳ ಏಳು ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟು ರಾಶಿಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
Verse 4
कालेन स्नानशौचाभ्यां संस्कारैस्तपसेज्यया । शुध्यन्ति दानै: सन्तुष्टया द्रव्याण्यात्मात्मविद्यया ॥ ४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಕಾಲದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ; ಸ್ನಾನದಿಂದ ದೇಹ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಶೌಚದಿಂದ ಅಶುದ್ಧ ವಸ್ತುಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಜನ್ಮ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ದಾನದಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಆತ್ಮವಿದ್ಯೆ—ಅಂದರೆ ಕೃಷ್ಣಚೇತನ್ಯ—ದಿಂದ ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 5
सौमङ्गल्यगिरो विप्रा: सूतमागधवन्दिन: । गायकाश्च जगुर्नेदुर्भेर्यो दुन्दुभयो मुहु: ॥ ५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಂಗಳಕರವಾದ ವೈದಿಕ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿದರು. ಸೂತರು, ಮಾಘಧರು, ವಂದಿಗಳು—ಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ರಾಜವಂಶ ಇತಿಹಾಸ ಪಠಣದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು—ಘೋಷಿಸಿದರು; ಗಾಯಕರು ಹಾಡಿದರು; ಭೇರಿ ಮತ್ತು ದುಂದುಭಿ ಮೊದಲಾದ ವಾದ್ಯಗಳು ಮರುಮರು ನಾದಿಸಿದವು.
Verse 6
व्रज: सम्मृष्टसंसिक्तद्वाराजिरगृहान्तर: । चित्रध्वजपताकास्रक्चैलपल्लवतोरणै: ॥ ६ ॥
ನಂದ ಮಹಾರಾಜನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ವ್ರಜಪುರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜ-ಪತಾಕೆಗಳು, ತೋರಣಗಳು, ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ದ್ವಾರಗಳು ಶೋಭಿಸಿದವು; ಅಂಗಳಗಳು, ರಸ್ತೆಯ ಬಳಿಯ ಗೇಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳ ಒಳಭಾಗ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒರೆಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಲಾಯಿತು.
Verse 7
गावो वृषा वत्सतरा हरिद्रातैलरूषिता: । विचित्रधातुबर्हस्रग्वस्त्रकाञ्चनमालिन: ॥ ७ ॥
ಹಸುಗಳು, ಎತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳನ್ನು ಹರಿದ್ರಾ-ಎಣ್ಣೆಯ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲೇಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಅದರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಖನಿಜಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಅವರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನವಿಲು ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಶೋಭಿಸಿದವು; ಅವರು ಹಾರಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು.
Verse 8
महार्हवस्त्राभरणकञ्चुकोष्णीषभूषिता: । गोपा: समाययू राजन् नानोपायनपाणय: ॥ ८ ॥
ಓ ರಾಜ ಪರಿಕ್ಷಿತ್! ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ಕಂಚುಕ ಮತ್ತು ಪಾಗಡಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಗೋಪರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಂದ ಮಹಾರಾಜರ ಮನೆಗೆ ಬಂದರು।
Verse 9
गोप्यश्चाकर्ण्य मुदिता यशोदाया: सुतोद्भवम् । आत्मानं भूषयांचक्रुर्वस्त्राकल्पाञ्जनादिभि: ॥ ९ ॥
ಯಶೋದಾ ಮಾತೆಗೆ ಪುತ್ರಜನ್ಮವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಗೋಪಿಯರು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಸೂಕ್ತ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಂಜನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡರು।
Verse 10
नवकुङ्कुमकिञ्जल्कमुखपङ्कजभूतय: । बलिभिस्त्वरितं जग्मु: पृथुश्रोण्यश्चलत्कुचा: ॥ १० ॥
ಹೊಸ ಕೇಸರಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಕುಮದ ಪರಾಗದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಮಲಮುಖಗಳಾದ, ತುಂಬಿದ ನಿತಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಓಡುತ್ತಾ ಅಲುಗುವ ಸ್ತನಗಳಿರುವ ಗೋಪಿಯರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಯಶೋದಾ ಮಾತೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು।
Verse 11
गोप्य: सुमृष्टमणिकुण्डलनिष्ककण्ठ्य- श्चित्राम्बरा: पथि शिखाच्युतमाल्यवर्षा: । नन्दालयं सवलया व्रजतीर्विरेजु- र्व्यालोलकुण्डलपयोधरहारशोभा: ॥ ११ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೆರುಗುಗೊಂಡ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ ಧರಿಸಿ, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಕೂದಲಿನಿಂದ ಹೂಗಳು ಮಳೆಯಂತೆ ಬೀಳುತ್ತಾ—ನಂದಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಗೋಪಿಯರು ಅತ್ಯಂತ ಕಂಗೊಳಿಸಿದರು; ಅವರ ಕುಂಡಲ, ಹಾರ ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳು ನಡೆಯೊಡನೆ ಅಲುಗಾಡಿದವು।
Verse 12
ता आशिष: प्रयुञ्जानाश्चिरं पाहीति बालके । हरिद्राचूर्णतैलाद्भि: सिञ्चन्त्योऽजनमुज्जगु: ॥ १२ ॥
ಅವರು ಶಿಶುವಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, “ಓ ಬಾಲಕಾ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ರಕ್ಷಿಸು; ವ್ರಜದ ರಾಜನಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪಾಲಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ, ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಜನ್ಮರಹಿತ ಪರಮಹರಿಯ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು।
Verse 13
अवाद्यन्त विचित्राणि वादित्राणि महोत्सवे । कृष्णे विश्वेश्वरेऽनन्ते नन्दस्य व्रजमागते ॥ १३ ॥
ನಂದ ಮಹಾರಾಜನ ವ್ರಜಗೃಹಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಅನಂತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳು ವಿಚಿತ್ರ ನಾದದಿಂದ ಮೊಳಗಿದವು।
Verse 14
गोपा: परस्परं हृष्टा दधिक्षीरघृताम्बुभि: । आसिञ्चन्तो विलिम्पन्तो नवनीतैश्च चिक्षिपु: ॥ १४ ॥
ಗೋಪರು ಪರಸ್ಪರ ಹರ್ಷದಿಂದ ದಧಿ, ಕ್ಷೀರ, ಘೃತ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬರು ಎರಚುತ್ತಾ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಲೇಪಿಸುತ್ತಾ, ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನೂ ಪರಸ್ಪರ ಎಸೆದರು।
Verse 15
नन्दो महामनास्तेभ्यो वासोऽलङ्कारगोधनम् । सूतमागधवन्दिभ्यो येऽन्ये विद्योपजीविन: ॥ १५ ॥ तैस्तै: कामैरदीनात्मा यथोचितमपूजयत् । विष्णोराराधनार्थाय स्वपुत्रस्योदयाय च ॥ १६ ॥
ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ನಂದನು ಗೋಪರಿಗೆ ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಗೋಧಾನವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಸೂತ, ಮಾಘಧ, ವಂದಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿದ್ಯೋಪಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇಷ್ಟದ ದಾನ ನೀಡಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು—ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಗೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರನ ಉನ್ನತಿಗೂ ಆಗಿತ್ತು।
Verse 16
नन्दो महामनास्तेभ्यो वासोऽलङ्कारगोधनम् । सूतमागधवन्दिभ्यो येऽन्ये विद्योपजीविन: ॥ १५ ॥ तैस्तै: कामैरदीनात्मा यथोचितमपूजयत् । विष्णोराराधनार्थाय स्वपुत्रस्योदयाय च ॥ १६ ॥
ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ನಂದನು ಗೋಪರಿಗೆ ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಗೋಧಾನವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಸೂತ, ಮಾಘಧ, ವಂದಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿದ್ಯೋಪಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇಷ್ಟದ ದಾನ ನೀಡಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು—ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಗೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರನ ಉನ್ನತಿಗೂ ಆಗಿತ್ತು।
Verse 17
रोहिणी च महाभागा नन्दगोपाभिनन्दिता । व्यचरद् दिव्यवासस्रक्कण्ठाभरणभूषिता ॥ १७ ॥
ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿಯಾದ ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ನಂದ ಮತ್ತು ಯಶೋದೆಯರು ಗೌರವಿಸಿದರು. ಅವಳು ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹಾರ ಮತ್ತು ಕಂಠಾಭರಣಾದಿ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।
Verse 18
तत आरभ्य नन्दस्य व्रज: सर्वसमृद्धिमान् । हरेर्निवासात्मगुणै रमाक्रीडमभून्नृप ॥ १८ ॥
ಆಮೇಲೆ ನಂದ ಮಹಾರಾಜರ ವ್ರಜವು ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಹರಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಸಿ ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಲೀಲಾಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು, ಓ ನೃಪ।
Verse 19
गोपान् गोकुलरक्षायां निरूप्य मथुरां गत: । नन्द: कंसस्य वार्षिक्यं करं दातुं कुरूद्वह ॥ १९ ॥
ಗೋಕುಲರಕ್ಷಣೆಗೆ ಗೋಪರನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ನಂದ ಮಹಾರಾಜರು ಮಥುರೆಗೆ ಹೋದರು, ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕಂಸನಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ತೆರಿಗೆ ನೀಡಲು।
Verse 20
वसुदेव उपश्रुत्य भ्रातरं नन्दमागतम् । ज्ञात्वा दत्तकरं राज्ञे ययौ तदवमोचनम् ॥ २० ॥
ವಸುದೇವನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಮಿತ್ರನೂ ಸಹೋದರನೂ ಆದ ನಂದನು ಮಥುರೆಗೆ ಬಂದು ರಾಜ ಕಂಸನಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆಂದು ಕೇಳಿ, ನಂದನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು।
Verse 21
तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय देह: प्राणमिवागतम् । प्रीत: प्रियतमं दोर्भ्यां सस्वजे प्रेमविह्वल: ॥ २१ ॥
ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ನಂದನು ಸಹಸಾ ಎದ್ದು ನಿಂತನು; ದೇಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣ ಬಂದಂತಾಯಿತು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ವಸುದೇವನನ್ನು ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಿಂದ ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು।
Verse 22
पूजित: सुखमासीन: पृष्ट्वानामयमादृत: । प्रसक्तधी: स्वात्मजयोरिदमाह विशाम्पते ॥ २२ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ ಪರಿಕ್ಷಿತ್, ನಂದನು ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ವಸುದೇವನು ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಗಾಢ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು।
Verse 23
दिष्टया भ्रात: प्रवयस इदानीमप्रजस्य ते । प्रजाशाया निवृत्तस्य प्रजा यत् समपद्यत ॥ २३ ॥
ಸಹೋದರ ನಂದ ಮಹಾರಾಜ! ವೃದ್ಧ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಪುತ್ರನಿರಲಿಲ್ಲ, ಸಂತಾನದ ಆಶೆಯೂ ನಿಂತಿತ್ತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಮಹಾಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ।
Verse 24
दिष्टया संसारचक्रेऽस्मिन् वर्तमान: पुनर्भव: । उपलब्धो भवानद्य दुर्लभं प्रियदर्शनम् ॥ २४ ॥
ಈ ಸಂಸಾರಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನ ನನಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಂತಿದೆ; ಪ್ರಿಯರ ಸಂಗಮ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ।
Verse 25
नैकत्र प्रियसंवास: सुहृदां चित्रकर्मणाम् । ओघेन व्यूह्यमानानां प्लवानां स्रोतसो यथा ॥ २५ ॥
ನದಿಯ ಅಲೆಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ತೇಲುವ ಮರದ ತುಂಡುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿಯದಂತೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲದ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಬಂಧುಗಳೂ ಒಂದಾಗಿ ಇರಲಾರರು।
Verse 26
कच्चित् पशव्यं निरुजं भूर्यम्बुतृणवीरुधम् । बृहद्वनं तदधुना यत्रास्से त्वं सुहृद्वृत: ॥ २६ ॥
ಪ್ರಿಯ ಮಿತ್ರ ನಂದ ಮಹಾರಾಜ! ನೀವು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಆ ವಿಶಾಲ ವನವು ಪಶುಗಳಿಗೆ, ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿಯೂ ರೋಗರಹಿತವಾಗಿಯೂ ಇದೆಯೇ? ಅಲ್ಲಿ ನೀರು, ಹುಲ್ಲು, ಸಸ್ಯಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆಯೇ?
Verse 27
भ्रातर्मम सुत: कच्चिन्मात्रा सह भवद्व्रजे । तातं भवन्तं मन्वानो भवद्भ्यामुपलालित: ॥ २७ ॥
ಸಹೋದರಾ! ನನ್ನ ಪುತ್ರ ಬಲದೇವನು ತನ್ನ ತಾಯಿ ರೋಹಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ವ್ರಜದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಯೇ? ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಂದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಸುತ್ತೀರಿ; ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ?
Verse 28
पुंसस्त्रिवर्गो विहित: सुहृदो ह्यनुभावित: । न तेषु क्लिश्यमानेषु त्रिवर्गोऽर्थाय कल्पते ॥ २८ ॥
ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಬಂಧುಗಳೂ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿರುವಾಗ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಹಿತ ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ ತ್ರಿವರ್ಗ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಆ ತ್ರಿವರ್ಗವೂ ಸುಖ ನೀಡದು.
Verse 29
श्रीनन्द उवाच अहो ते देवकीपुत्रा: कंसेन बहवो हता: । एकावशिष्टावरजा कन्या सापि दिवं गता ॥ २९ ॥
ಶ್ರೀ ನಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಅಯ್ಯೋ! ದೇವಕಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಂಸನು ಕೊಂದನು. ಉಳಿದಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಕಿರಿಯ ಪುತ್ರಿಯೂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.
Verse 30
नूनं ह्यदृष्टनिष्ठोऽयमदृष्टपरमो जन: । अदृष्टमात्मनस्तत्त्वं यो वेद न स मुह्यति ॥ ३० ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಈ ಜನನು ಅದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅಧೀನನು; ಅದೃಷ್ಟವೇ ಪರಮ ನಿಯಂತೃ. ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವೆಂದು ತಿಳಿದವನು ಎಂದಿಗೂ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 31
श्रीवसुदेव उवाच करो वै वार्षिको दत्तो राज्ञे दृष्टा वयं च व: । नेह स्थेयं बहुतिथं सन्त्युत्पाताश्च गोकुले ॥ ३१ ॥
ಶ್ರೀ ವಸುದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಸಹೋದರಾ, ನೀನು ರಾಜನಿಗೆ (ಕಂಸನಿಗೆ) ವಾರ್ಷಿಕ ತೆರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟೆ, ನಮ್ಮನ್ನೂ ನೋಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯಬೇಡ; ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
Verse 32
श्रीशुक उवाच इति नन्दादयो गोपा: प्रोक्तास्ते शौरिणा ययु: । अनोभिरनडुद्युक्तैस्तमनुज्ञाप्य गोकुलम् ॥ ३२ ॥
ಶ್ರೀ ಶುಕದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಶೌರಿ (ವಸುದೇವ) ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ ನಂದಾದಿ ಗೋಪರು ಅವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಗಾಡಿಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಗೋಕುಲದತ್ತ ಹೊರಟರು.
Frequently Asked Questions
It shows how the Supreme Lord allows Himself to be approached within dharma and human society, enabling the devotees’ vātsalya-bhāva to mature naturally. The saṁskāra is not for purifying Kṛṣṇa (who is eternally pure) but for sanctifying the environment and the community’s relationship with Him, establishing Vraja as the stage for bhakti-rasa and poṣaṇa (the Lord’s protection of devotees) in the chapters that follow.
The verse outlines a graded śuddhi: time purifies possessions, bathing purifies the body, saṁskāras purify birth, tapas purifies senses, and dāna/worship offered to brāhmaṇas purifies wealth; the mind is purified by satisfaction, and the self is purified by self-realization—explicitly identified as Kṛṣṇa consciousness. The hierarchy culminates in bhakti as the deepest purification because it addresses the root identity (ātman) rather than only external conditions.
Vasudeva understands Kaṁsa’s paranoia and the likelihood of disturbances aimed at the child connected to Devakī. Although Kṛṣṇa is concealed in Gokula, the atmosphere around Kaṁsa is charged with fear and violence. The warning functions as narrative foreshadowing: Vraja will soon face demonic attacks, and the devotees’ protection (poṣaṇa) will be displayed through Kṛṣṇa’s forthcoming līlās.
They are traditional professional reciters and bards: sūtas narrate histories and Purāṇic accounts, māgadhas praise royal lineages and compose eulogies, and vandīs offer formal glorification. Their inclusion in Nanda’s charity highlights the Vedic social ecosystem of remembrance and kīrtana-like celebration, where sacred history and praise support communal dharma and devotion.
Read Srimad Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.