Adhyaya 43

Verse 1

श्रीशुक उवाच अथ कृष्णश्च रामश्च कृतशौचौ परन्तप । मल्लदुन्दुभिनिर्घोषं श्रुत्वा द्रष्टुमुपेयतु: ॥ १ ॥

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಪರಂತಪ! ಶೌಚವಿಧಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರು ಮಲ್ಲರಂಗದ ದುಂದುಭಿಗಳ ಘೋಷವನ್ನು ಕೇಳಿ ನೋಡಲು ಅಲ್ಲಿ ಹೋದರು।

Verse 2

रङ्गद्वारं समासाद्य तस्मिन् नागमवस्थितम् । अपश्यत्कुवलयापीडं कृष्णोऽम्बष्ठप्रचोदितम् ॥ २ ॥

ರಂಗದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕೃಷ್ಣನು, ಅಂಬಷ್ಠ (ಮಹಾವತ್)ನ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಕುವಲಯಾಪೀಡ ಆನೆ ದಾರಿಯನ್ನು ತಡೆದು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 3

बद्ध्वा परिकरं शौरि: समुह्य कुटिलालकान् । उवाच हस्तिपं वाचा मेघनादगभीरया ॥ ३ ॥

ಶೌರಿಯು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಕುಂತಲಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಮೇಘನಾದದಂತೆ ಗಂಭೀರವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ ಆನೆಪಾಲಕನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 4

अम्बष्ठाम्बष्ठ मार्गं नौ देह्यपक्रम मा चिरम् । नो चेत् सकुञ्जरं त्वाद्य नयामि यमसादनम् ॥ ४ ॥

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಅಂಬಷ್ಠಾ! ಅಂಬಷ್ಠಾ! ತಕ್ಷಣ ದಾರಿ ಕೊಡು, ನಮಗೆ ಹೋಗಲು ಬಿಡು; ತಡಮಾಡಬೇಡ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಂದುಲೇ ನಿನ್ನನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಆನೆಯನ್ನೂ ಯಮಧಾಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 5

एवं निर्भर्त्सितोऽम्बष्ठ: कुपित: कोपितं गजम् । चोदयामास कृष्णाय कालान्तकयमोपमम् ॥ ५ ॥

ಹೀಗೆ ಗದರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಬಷ್ಠನು ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಕಾಲ, ಮರಣ ಮತ್ತು ಯಮರಾಜನಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ತೋರುವ ತನ್ನ ಉನ್ಮತ್ತ ಆನೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಓಡಿಸಿದನು.

Verse 6

करीन्द्रस्तमभिद्रुत्य करेण तरसाग्रहीत् । कराद्विगलित: सोऽमुं निहत्याङ्‍‍‍‍‍घ्रिष्वलीयत ॥ ६ ॥

ಆನೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದು ತನ್ನ ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹಿಡಿದನು. ಆದರೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಆ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಜಾರಿಬಿಟ್ಟು, ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಡೆತ ನೀಡಿ, ಅವನ ಕಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು.

Verse 7

सङ्‌क्रुद्धस्तमचक्षाणो घ्राणद‍ृष्टि: स केशवम् । परामृशत् पुष्करेण स प्रसह्य विनिर्गत: ॥ ७ ॥

ಕೇಶವನನ್ನು ಕಾಣಲಾಗದೆ ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕ್ರುದ್ಧವಾಯಿತು; ವಾಸನೆಯಿಂದಲೇ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕಿತು. ಮತ್ತೆ ಸೊಂಡಿಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಹಿಡಿದಿತು, ಆದರೆ ಪ್ರಭು ಬಲದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಬಂದನು.

Verse 8

पुच्छे प्रगृह्यातिबलं धनुष: पञ्चविंशतिम् । विचकर्ष यथा नागं सुपर्ण इव लीलया ॥ ८ ॥

ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅತಿಬಲಿಷ್ಠ ಕುವಲಯಾಪೀಡನನ್ನು ಬಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಧನುಸ್ಸಿನಷ್ಟು ದೂರ ಲೀಲೆಯಾಗಿ ಎಳೆದನು—ಗರುಡನು ಹಾವನ್ನು ಎಳೆಯುವಂತೆ.

Verse 9

स पर्यावर्तमानेन सव्यदक्षिणतोऽच्युत: । बभ्राम भ्राम्यमाणेन गोवत्सेनेव बालक: ॥ ९ ॥

ಅಚ್ಯುತನು ಆನೆಯ ಬಾಲವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಅದು ಎಡ-ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಾಡಿತು; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರಭುವೂ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿದರು—ಕರುವಿನ ಬಾಲ ಎಳೆಯುವ ಬಾಲಕ ತಿರುಗುವಂತೆ।

Verse 10

ततोऽभिमुखमभ्येत्य पाणिनाहत्य वारणम् । प्राद्रवन् पातयामास स्पृश्यमान: पदे पदे ॥ १० ॥

ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೈಯಿಂದ ಆನೆಯನ್ನು ಚಪ್ಪಡಿ ಹೊಡೆದು ಓಡಿದನು. ಕುವಲಯಾಪೀಡನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಅವನನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರೂ, ಕೃಷ್ಣನು ಕುಶಲದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಆನೆಯನ್ನು ತಡಕಿಸಿ ಬೀಳಿಸಿದನು.

Verse 11

स धावन् क्रीडया भूमौ पतित्वा सहसोत्थित: । तं मत्वा पतितं क्रुद्धो दन्ताभ्यां सोऽहनत्क्षितिम् ॥ ११ ॥

ಕೃಷ್ಣನು ಓಡುತ್ತಾ ಆಟದಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ತಕ್ಷಣವೇ ಎದ್ದು ನಿಂತನು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಆನೆ ಅವನು ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ದಂತಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಹೊಡೆದಿತು.

Verse 12

स्वविक्रमे प्रतिहते कुञ्जरेन्द्रोऽत्यमर्षित: । चोद्यमानो महामात्रै: कृष्णमभ्यद्रवद् रुषा ॥ १२ ॥

ತನ್ನ ವೀರ್ಯ ವಿಫಲವಾದುದರಿಂದ ಆ ಆನೆರಾಜನು ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಮಹಾಮಾತ್ರರು (ಆನೆಪಾಲಕರು) ಚುಡಾಯಿಸಿದಾಗ, ರೋಷದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.

Verse 13

तमापतन्तमासाद्य भगवान् मधुसूदन: । निगृह्य पाणिना हस्तं पातयामास भूतले ॥ १३ ॥

ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದ ಆನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಭಗವಾನ್ ಮಧುಸೂದನನು, ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಅದರ ಸೊಂಡಿಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಕೆಡವಿ ಬಿಟ್ಟನು.

Verse 14

पतितस्य पदाक्रम्य मृगेन्द्र इव लीलया । दन्तमुत्पाट्य तेनेभं हस्तिपांश्चाहनद्धरि: ॥ १४ ॥

ಆಮೇಲೆ ಶ್ರೀಹರಿ ಸಿಂಹನಂತೆ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಆ ಆನೆ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಅದರ ದಂತವನ್ನು ಎಳೆದು ತೆಗೆದು, ಅದೇ ದಂತದಿಂದ ಆ ಆನೆಗೂ ಅದರ ಪಾಲಕರಿಗೂ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದನು।

Verse 15

मृतकं द्विपमुत्सृज्य दन्तपाणि: समाविशत् । अंसन्यस्तविषाणोऽसृङ्‌मदबिन्दुभिरङ्कित: । विरूढस्वेदकणिकावदनाम्बुरुहो बभौ ॥ १५ ॥

ಸತ್ತ ಆನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದಂತವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮಲ್ಲರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು। ದಂತವು ಭುಜದ ಮೇಲೆ ನೆಲಸಿತ್ತು; ಆನೆಯ ರಕ್ತ, ಮದ ಮತ್ತು ಬೆವರಿನ ಹನಿಗಳಿಂದ ಅವನು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ತನ್ನದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವೇದಕಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಅವನ ಕಮಲಮುಖವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಂಗೊಳಿಸಿತು।

Verse 16

वृतौ गोपै: कतिपयैर्बलदेवजनार्दनौ । रङ्गं विविशतू राजन् गजदन्तवरायुधौ ॥ १६ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಕೆಲ ಗೋಪಿ ಬಾಲಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಬಲದೇವ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರು, ಗಜದಂತವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಯುಧವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು।

Verse 17

मल्लानामशनिर्नृणां नरवर: स्त्रीणां स्मरो मूर्तिमान्गोपानां स्वजनोऽसतां क्षितिभुजां शास्ता स्वपित्रो: शिशु: । मृत्युर्भोजपतेर्विराडविदुषां तत्त्वं परं योगिनांवृष्णीनां परदेवतेति विदितो रङ्गं गत: साग्रज: ॥ १७ ॥

ಅಣ್ಣನೊಂದಿಗೆ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಮಲ್ಲರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮಿಂಚಿನಂತೆ, ಮಥುರೆಯ ಪುರುಷರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷನಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮನ್ಮಥನಂತೆ, ಗೋಪರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಜನನಂತೆ, ಅಧರ್ಮಿ ರಾಜರು ಶಿಕ್ಷಕನಂತೆ, ತಂದೆತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಮಗುವಂತೆ, ಭೋಜಪತಿ ಕಂಸನು ಮರಣದಂತೆ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿರಾಟರೂಪದಂತೆ, ಯೋಗಿಗಳು ಪರಮ ತತ್ತ್ವದಂತೆ, ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಪರಮಾರಾಧ್ಯ ದೇವತೆಯಂತೆ ತಿಳಿದರು।

Verse 18

हतं कुवलयापीडं द‍ृष्ट्वा तावपि दुर्जयौ । कंसो मनस्यपि तदा भृशमुद्विविजे नृप ॥ १८ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಕುವಲಯಾಪೀಡನು ಹತನಾದುದನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಅಜೇಯರೆಂಬುದನ್ನು ಕಂಡ ಕಂಸನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಬಹಳ ಭಯಭೀತನಾಗಿ ಕಳವಳಗೊಂಡನು।

Verse 19

तौ रेजतू रङ्गगतौ महाभुजौविचित्रवेषाभरणस्रगम्बरौ । यथा नटावुत्तमवेषधारिणौमन: क्षिपन्तौ प्रभया निरीक्षताम् ॥ १९ ॥

ರಂಗಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಬಾಹು ಪ್ರಭುಗಳು ವಿಚಿತ್ರ ಆಭರಣ, ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೇಷಧಾರಿಗಳಾದ ನಟರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ನೋಡುಗರ ಮನಗಳು ಆಕರ್ಷಿತವಾದವು.

Verse 20

निरीक्ष्य तावुत्तमपूरुषौ जनामञ्चस्थिता नागरराष्ट्रका नृप । प्रहर्षवेगोत्कलितेक्षणानना:पपुर्न तृप्ता नयनैस्तदाननम् ॥ २० ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ನಗರಜನರೂ ಹೊರಪ್ರದೇಶದವರೂ ಆ ಇಬ್ಬರು ಉತ್ತಮ ಪುರುಷರನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಆನಂದದ ವೇಗದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಮುಖಗಳು ಅರಳಿದವು. ಅವರು ಪ್ರಭುಗಳ ಮುಖದರ್ಶನವನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕುಡಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು; ತೃಪ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 21

पिबन्त इव चक्षुर्भ्यां लिहन्त इव जिह्वया । जिघ्रन्त इव नासाभ्यां श्लिष्यन्त इव बाहुभि: ॥ २१ ॥ ऊचु: परस्परं ते वै यथाद‍ृष्टं यथाश्रुतम् । तद्रूपगुणमाधुर्यप्रागल्भ्यस्मारिता इव ॥ २२ ॥

ಜನರು ಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕುಡಿಯುವಂತೆ, ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಲೇಹಿಸುವಂತೆ, ಮೂಗಿನಿಂದ ವಾಸನೆ ನೋಡುವಂತೆ, ಕೈಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರು. ಪ್ರಭುಗಳ ರೂಪ, ಗುಣ, ಮಾಧುರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ನೆನಪಾಗಿ, ಅವರು ಕಂಡದ್ದನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 22

पिबन्त इव चक्षुर्भ्यां लिहन्त इव जिह्वया । जिघ्रन्त इव नासाभ्यां श्लिष्यन्त इव बाहुभि: ॥ २१ ॥ ऊचु: परस्परं ते वै यथाद‍ृष्टं यथाश्रुतम् । तद्रूपगुणमाधुर्यप्रागल्भ्यस्मारिता इव ॥ २२ ॥

ಜನರು ಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕುಡಿಯುವಂತೆ, ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಲೇಹಿಸುವಂತೆ, ಮೂಗಿನಿಂದ ವಾಸನೆ ನೋಡುವಂತೆ, ಕೈಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರು. ಪ್ರಭುಗಳ ರೂಪ, ಗುಣ, ಮಾಧುರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ನೆನಪಾಗಿ, ಅವರು ಕಂಡದ್ದನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 23

एतौ भगवत: साक्षाद्धरेर्नारायणस्य हि । अवतीर्णाविहांशेन वसुदेवस्य वेश्मनि ॥ २३ ॥

[ಜನರು ಹೇಳಿದರು:] ಈ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸాక్షಾತ್ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ-ನಾರಾಯಣನ ಅಂಶಾವತಾರಗಳು; ವಸುದೇವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅವತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 24

एष वै किल देवक्यां जातो नीतश्च गोकुलम् । कालमेतं वसन् गूढो ववृधे नन्दवेश्मनि ॥ २४ ॥

ಈತ ದೇವಕಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟನು; ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಂದನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಬೆಳೆದನು।

Verse 25

पूतनानेन नीतान्तं चक्रवातश्च दानव: । अर्जुनौ गुह्यक: केशी धेनुकोऽन्ये च तद्विधा: ॥ २५ ॥

ಅವನು ಪೂತನೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಚಕ್ರವಾತ ದಾನವನನ್ನು ಮರಣಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿದನು; ಯಮಲಾರ್ಜುನ ಮರಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿದನು; ಶಂಖಚೂಡ, ಕೇಶಿ, ಧೇನುಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮಾನ ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 26

गाव: सपाला एतेन दावाग्ने: परिमोचिता: । कालियो दमित: सर्प इन्द्रश्च विमद: कृत: ॥ २६ ॥ सप्ताहमेकहस्तेन धृतोऽद्रिप्रवरोऽमुना । वर्षवाताशनिभ्यश्च परित्रातं च गोकुलम् ॥ २७ ॥

ಅವನು ಗೋಪರೊಂದಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ಕಾಲಿಯ ಸರ್ಪವನ್ನು ದಮನಿಸಿದನು; ಇಂದ್ರನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದನು. ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏಳು ದಿನ ಧರಿಸಿ ಮಳೆ, ಗಾಳಿ, ಆಲಿಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಗೋಕುಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದನು।

Verse 27

गाव: सपाला एतेन दावाग्ने: परिमोचिता: । कालियो दमित: सर्प इन्द्रश्च विमद: कृत: ॥ २६ ॥ सप्ताहमेकहस्तेन धृतोऽद्रिप्रवरोऽमुना । वर्षवाताशनिभ्यश्च परित्रातं च गोकुलम् ॥ २७ ॥

ಅವನು ಗೋಪರೊಂದಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ಕಾಲಿಯ ಸರ್ಪವನ್ನು ದಮನಿಸಿದನು; ಇಂದ್ರನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದನು. ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏಳು ದಿನ ಧರಿಸಿ ಮಳೆ, ಗಾಳಿ, ಆಲಿಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಗೋಕುಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದನು।

Verse 28

गोप्योऽस्य नित्यमुदितहसितप्रेक्षणं मुखम् । पश्यन्त्यो विविधांस्तापांस्तरन्ति स्माश्रमं मुदा ॥ २८ ॥

ಗೋಪಿಯರು ಸದಾ ಹರ್ಷಭರಿತ, ನಗುತುಂಬಿದ ದೃಷ್ಟಿಯಿರುವ ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ವಿಧವಿಧವಾದ ದುಃಖತಾಪಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮವನ್ನೇ ಮರೆತರು।

Verse 29

वदन्त्यनेन वंशोऽयं यदो: सुबहुविश्रुत: । श्रियं यशो महत्वं च लप्स्यते परिरक्षित: ॥ २९ ॥

ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಯದುವಂಶವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೀ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.

Verse 30

अयं चास्याग्रज: श्रीमान्‍राम: कमललोचन: । प्रलम्बो निहतो येन वत्सको ये बकादय: ॥ ३० ॥

ಇವನ ಕಮಲನೇತ್ರ ಅಗ್ರಜ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಬಲರಾಮನು ಸಮಸ್ತ ದಿವ್ಯ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಅವನು ಪ್ರಲಂಬ, ವತ್ಸಕ, ಬಕಾದಿ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 31

जनेष्वेवं ब्रुवाणेषु तूर्येषु निनदत्सु च । कृष्णरामौ समाभाष्य चाणूरो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३१ ॥

ಜನರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರಲು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿರಲು, ಮಲ್ಲ ಚಾಣೂರನು ಕೃಷ್ಣ-ರಾಮರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 32

हे नन्दसूनो हे राम भवन्तौ वीरसम्मतौ । नियुद्धकुशलौ श्रुत्वा राज्ञाहूतौ दिद‍ृक्षुणा ॥ ३२ ॥

ಹೇ ನಂದಸೂನೋ, ಹೇ ರಾಮ! ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ವೀರರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು. ನಿಮ್ಮ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಸ್ವತಃ ನೋಡಲು ಬಯಸಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 33

प्रियं राज्ञ: प्रकुर्वत्य: श्रेयो विन्दन्ति वै प्रजा: । मनसा कर्मणा वाचा विपरीतमतोऽन्यथा ॥ ३३ ॥

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಕರ್ಮದಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ ರಾಜನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಪ್ರಜೆಗಳು ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿರುದ್ಧ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 34

नित्यं प्रमुदिता गोपा वत्सपाला यथास्फुटम् । वनेषु मल्लयुद्धेन क्रीडन्तश्चारयन्ति गा: ॥ ३४ ॥

ಗೋಪ ಬಾಲಕರು ಸದಾ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ಕರುಗಳನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಾ ಆಟವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 35

तस्माद् राज्ञ: प्रियं यूयं वयं च करवाम हे । भूतानि न: प्रसीदन्ति सर्वभूतमयो नृप: ॥ ३५ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನೇ ನಾವು ಮಾಡೋಣ. ಆಗ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುವರು, ಏಕೆಂದರೆ ರಾಜನು ಸರ್ವಭೂತಮಯನು.

Verse 36

तन्निशम्याब्रवीत्कृष्णो देशकालोचितं वच: । नियुद्धमात्मनोऽभीष्टं मन्यमानोऽभिनन्द्य च ॥ ३६ ॥

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ದೇಶ-ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 37

प्रजा भोजपतेरस्य वयं चापि वनेचरा: । करवाम प्रियं नित्यं तन्न: परमनुग्रह: ॥ ३७ ॥

[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು:] ನಾವು ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಾದರೂ ಈ ಭೋಜರಾಜನ ಪ್ರಜೆಗಳೇ. ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದೇ ನಮಗೆ ಪರಮ ಅನುಗ್ರಹ.

Verse 38

बाला वयं तुल्यबलै: क्रीडिष्यामो यथोचितम् । भवेन्नियुद्धं माधर्म: स्पृशेन्मल्ल सभासद: ॥ ३८ ॥

ನಾವು ಬಾಲಕರು; ಸಮಬಲದವರೊಂದಿಗೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಆಟವಾಡೋಣ. ಮಲ್ಲಯುದ್ಧವು ಧರ್ಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿ, ಅಧರ್ಮವು ಸಭಾಸದರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಿರಲಿ.

Verse 39

चाणूर उवाच न बालो न किशोरस्त्वं बलश्च बलिनां वर: । लीलयेभो हतो येन सहस्रद्विपसत्त्वभृत् ॥ ३९ ॥

ಚಾಣೂರನು ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ಬಾಲಕನಲ್ಲ, ಕಿಶೋರನಲ್ಲ; ಬಲರಾಮನೂ ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಬಲವಿದ್ದ ಆನೆಯನ್ನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದವನು ನೀನೇ.

Verse 40

तस्माद्भ‍वद्‌भ्यां बलिभिर्योद्धव्यं नानयोऽत्र वै । मयि विक्रम वार्ष्णेय बलेन सह मुष्टिक: ॥ ४० ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಬಲಿಷ್ಠ ಮಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಓ ವೃಷ್ಣಿವಂಶಜನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ವಿಕ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸು; ಬಲರಾಮನು ಮುಷ್ಟಿಕನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲಿ.