Adhyaya 41
Kṛṣṇa Enters Mathurā: City Splendor, Devotees’ Reception, and the Washerman’s Fate
ಅಕ್ರೂರನಿಗೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ದಿವ್ಯತ್ವದ ದರ್ಶನವಾದ ನಂತರ, ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯಾಣರೂಪಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ; ಪರಬ್ರಹ್ಮನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ತಾನು ಪ್ರಕಟವೂ ಅಪ್ರಕಟವೂ ಆಗಬಲ್ಲನೆಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಕ್ರೂರನು ಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರೊಂದಿಗೆ ಮಥುರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ; ವ್ರಜದ ಹಿರಿಯರು ನಗರದ ಹೊರಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಅಕ್ರೂರನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕರ್ತವ್ಯ-ಭಕ್ತಿಯ ನಡುವೆ ಕಲುಷಿತನಾದ ಅಕ್ರೂರನು ಕಂಸನಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ ಮುಂದಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ಸಖರೊಂದಿಗೆ ಮಥುರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಗರದ ವೈಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ರಾಜಶಕ್ತಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಭಕ್ತಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣಕೀರ್ತಿ ಕೇಳುತ್ತ ಬಂದ ಮಥುರೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ದರ್ಶನದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ, ಶ್ರವಣ→ದರ್ಶನ→ಭಾವ ಎಂಬ ಭಕ್ತಿಪಥವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರ ಕೇಳಿದಾಗ ಅಹಂಕಾರಿ ರಾಜಧೋಬಿ ಅವಮಾನಿಸಿ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ವಿನಯಶೀಲ ನೇಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾಲಾಕಾರ ಸುದಾಮನು ಕೃಪೆ ಹಾಗೂ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಾಯವು ಅಪರಾಧ-ಸೇವೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಕಂಸವಧದತ್ತ ಕಥೆಯನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच स्तुवतस्तस्य भगवान् दर्शयित्वा जले वपु: । भूय: समाहरत् कृष्णो नटो नाट्यमिवात्मन: ॥ १ ॥
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು: ಅಕ್ರೂರನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಹರಿಸಿದನು; ನಟನು ತನ್ನ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಮುಗಿಸುವಂತೆ.
Verse 2
सोऽपि चान्तर्हितं वीक्ष्य जलादुन्मज्य सत्वर: । कृत्वा चावश्यकं सर्वं विस्मितो रथमागमत् ॥ २ ॥
ಆ ದರ್ಶನ ಅಂತರ್ದಾನವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅಗತ್ಯ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ರಥದ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿದನು।
Verse 3
तमपृच्छद्धृषीकेश: किं ते दृष्टमिवाद्भुतम् । भूमौ वियति तोये वा तथा त्वां लक्षयामहे ॥ ३ ॥
ಆಮೇಲೆ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಿದೆಯೇ? ನಿನ್ನ ರೂಪದಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ತೋರುತ್ತದೆ.
Verse 4
श्रीअक्रूर उवाच अद्भुतानीह यावन्ति भूमौ वियति वा जले । त्वयि विश्वात्मके तानि किं मेऽदृष्टं विपश्यत: ॥ ४ ॥
ಶ್ರೀ ಅಕ್ರೂರನು ಹೇಳಿದನು—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜಲದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಅದ್ಭುತಗಳೂ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕನಾದ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿವೆ. ನೀನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾನು ನೋಡದದೇನು?
Verse 5
यत्राद्भुतानि सर्वाणि भूमौ वियति वा जले । तं त्वानुपश्यतो ब्रह्मन् किं मे दृष्टमिहाद्भुतम् ॥ ५ ॥
ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಜಲದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅದ್ಭುತಗಳು ಯಾರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆಯೋ, ಆ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಈಗ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾವ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಬಲ್ಲೆ?
Verse 6
इत्युक्त्वा चोदयामास स्यन्दनं गान्दिनीसुत: । मथुरामनयद् रामं कृष्णं चैव दिनात्यये ॥ ६ ॥
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಗಾಂದಿನೀಸುತನಾದ ಅಕ್ರೂರನು ರಥವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಿದನು. ದಿನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರೊಂದಿಗೆ ಮಥುರೆಗೆ ತಲುಪಿದನು.
Verse 7
मार्गे ग्रामजना राजंस्तत्र तत्रोपसङ्गता: । वसुदेवसुतौ वीक्ष्य प्रीता दृष्टिं न चाददु: ॥ ७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಜನರು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ವಸುದೇವನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ನಿಜವಾಗಿ, ಅವರು ಅವರಿಂದ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಿಲ್ಲ.
Verse 8
तावद् व्रजौकसस्तत्र नन्दगोपादयोऽग्रत: । पुरोपवनमासाद्य प्रतीक्षन्तोऽवतस्थिरे ॥ ८ ॥
ಇತ್ತ ವ್ರಜವಾಸಿಗಳಾದ ನಂದಗೋಪಾದಿಗಳು ರಥಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಮಥುರೆಗೆ ತಲುಪಿ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರನ್ನು ಕಾಯುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.
Verse 9
तान् समेत्याह भगवानक्रूरं जगदीश्वर: । गृहीत्वा पाणिना पाणिं प्रश्रितं प्रहसन्निव ॥ ९ ॥
ನಂದಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಜಗದೀಶ್ವರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ವಿನೀತನಾದ ಅಕ್ರೂರನ ಕೈಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 10
भवान् प्रविशतामग्रे सहयान: पुरीं गृहम् । वयं त्विहावमुच्याथ ततो द्रक्ष्यामहे पुरीम् ॥ १० ॥
ನೀವು ರಥವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಮ್ಮಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿರಿ. ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ನಂತರ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುವೆವು।
Verse 11
श्रीअक्रूर उवाच नाहं भवद्भ्यां रहित: प्रवेक्ष्ये मथुरां प्रभो । त्यक्तुं नार्हसि मां नाथ भक्तं ते भक्तवत्सल ॥ ११ ॥
ಶ್ರೀ ಅಕ್ರೂರನು ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರಭು, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಮಥುರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಥ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನು; ಭಕ್ತವತ್ಸಲನೇ, ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ।
Verse 12
आगच्छ याम गेहान्न: सनाथान्कुर्वधोक्षज । सहाग्रज: सगोपालै: सुहृद्भिश्च सुहृत्तम ॥ १२ ॥
ಬನ್ನಿರಿ, ಅಧೋಕ್ಷಜನೇ! ಅಣ್ಣನೊಂದಿಗೆ, ಗೋಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಣ. ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಹೃದ, ನಿಮ್ಮ ಆಗಮನದಿಂದ ನನ್ನ ಗೃಹವನ್ನು ಸನಾಥವಾಗಿಸಿರಿ।
Verse 13
पुनीहि पादरजसा गृहान् नो गृहमेधिनाम् । यच्छौचेनानुतृप्यन्ति पितर: साग्नय: सुरा: ॥ १३ ॥
ನಮ್ಮಂತಹ ಗೃಹಮೇಧಿಗಳ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಮಲಪಾದಗಳ ಧೂಳಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿರಿ. ಆ ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳು, ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ತೃಪ್ತರಾಗುವರು।
Verse 14
अवनिज्याङ्घ्रियुगलमासीत्श्लोक्यो बलिर्महान् । ऐश्वर्यमतुलं लेभे गतिं चैकान्तिनां तु या ॥ १४ ॥
ನಿನ್ನ ಪಾದಯುಗಲವನ್ನು ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸಿದ ಮಹಾಬಲಿ ಮಹಾರಾಜನು ಕೇವಲ ಮಹಿಮೆಯ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅತುಲ ಐಶ್ವರ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಶುದ್ಧ ಏಕಾಂತ ಭಕ್ತರ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದನು।
Verse 15
आपस्तेऽङ्घ्य्रवनेजन्यस्त्रींल्लोकान् शुचयोऽपुनन् । शिरसाधत्त या: शर्व: स्वर्याता: सगरात्मजा: ॥ १५ ॥
ನಿನ್ನ ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನೆಯಿಂದ ದಿವ್ಯವಾದ ಗಂಗಾಜಲವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆ ನೀರನ್ನು ಶಿವನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದನು; ಅದೇ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸಗರನ ಪುತ್ರರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು।
Verse 16
देवदेव जगन्नाथ पुण्यश्रवणकीर्तन । यदूत्तमोत्तम:श्लोक नारायण नमोऽस्तु ते ॥ १६ ॥
ಹೇ ದೇವದೇವ, ಜಗನ್ನಾಥ! ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣ-ಕೀರ್ತನ ಮಾಡುವುದು ಪರಮ ಪುಣ್ಯ. ಹೇ ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಉತ್ತಮಶ್ಲೋಕ! ಹೇ ನಾರಾಯಣ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 17
श्रीभगवानुवाच आयास्ये भवतो गेहमहमार्यसमन्वित: । यदुचक्रद्रुहं हत्वा वितरिष्ये सुहृत्प्रियम् ॥ १७ ॥
ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು: ನಾನು ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಮೊದಲು ಯದುಕುಲದ ಶತ್ರುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಹಿತೈಷಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 18
श्रीशुक उवाच एवमुक्तो भगवता सोऽक्रूरो विमना इव । पुरीं प्रविष्ट: कंसाय कर्मावेद्य गृहं ययौ ॥ १८ ॥
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು: ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅಕ್ರೂರನು ಮನಸ್ಸು ಭಾರವಾದವನಂತೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಕಂಸನಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.
Verse 19
अथापराह्ने भगवान् कृष्ण: सङ्कर्षणान्वित: । मथुरां प्राविशद् गोपैर्दिदृक्षु: परिवारित: ॥ १९ ॥
ಅಪರಾಹ್ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು, ಶ್ರೀಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ, ಗೋಪಬಾಲರಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿ ಮಥುರೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದು ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।
Verse 20
ददर्श तां स्फाटिकतुङ्गगोपुर- द्वारां बृहद्धेमकपाटतोरणाम् । ताम्रारकोष्ठां परिखादुरासदा- मुद्यानरम्योपवनोपशोभिताम् ॥ २० ॥ सौवर्णशृङ्गाटकहर्म्यनिष्कुटै: श्रेणीसभाभिर्भवनैरुपस्कृताम् । वैदूर्यवज्रामलनीलविद्रुमै- र्मुक्ताहरिद्भिर्वलभीषु वेदिषु ॥ २१ ॥ जुष्टेषु जालामुखरन्ध्रकुट्टिमे- ष्वाविष्टपारावतबर्हिनादिताम् । संसिक्तरथ्यापणमार्गचत्वरां प्रकीर्णमाल्याङ्कुरलाजतण्डुलाम् ॥ २२ ॥ आपूर्णकुम्भैर्दधिचन्दनोक्षितै: प्रसूनदीपावलिभि: सपल्लवै: । सवृन्दरम्भाक्रमुकै: सकेतुभि: स्वलङ्कृतद्वारगृहां सपट्टिकै: ॥ २३ ॥
ಭಗವಾನ್ ಮಥುರೆಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಸ್ಫಟಿಕದ ಎತ್ತರವಾದ ಗೋಪುರ-ದ್ವಾರಗಳು, ವಿಶಾಲ ಸ್ವರ್ಣ ಕಪಾಟ-ತೋರಣಗಳು, ತಾಮ್ರ-ಪಿತ್ತಳದ ಕೋಠಾರಗಳು, ದುರಾಸದ ಪರಿಖೆಗಳು, ಮತ್ತು ರಮ್ಯ ಉದ್ಯಾನ-ಉಪವನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ ನಗರ।
Verse 21
ददर्श तां स्फाटिकतुङ्गगोपुर- द्वारां बृहद्धेमकपाटतोरणाम् । ताम्रारकोष्ठां परिखादुरासदा- मुद्यानरम्योपवनोपशोभिताम् ॥ २० ॥ सौवर्णशृङ्गाटकहर्म्यनिष्कुटै: श्रेणीसभाभिर्भवनैरुपस्कृताम् । वैदूर्यवज्रामलनीलविद्रुमै- र्मुक्ताहरिद्भिर्वलभीषु वेदिषु ॥ २१ ॥ जुष्टेषु जालामुखरन्ध्रकुट्टिमे- ष्वाविष्टपारावतबर्हिनादिताम् । संसिक्तरथ्यापणमार्गचत्वरां प्रकीर्णमाल्याङ्कुरलाजतण्डुलाम् ॥ २२ ॥ आपूर्णकुम्भैर्दधिचन्दनोक्षितै: प्रसूनदीपावलिभि: सपल्लवै: । सवृन्दरम्भाक्रमुकै: सकेतुभि: स्वलङ्कृतद्वारगृहां सपट्टिकै: ॥ २३ ॥
ಆ ಮಥುರಾ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಸಂಧಿಚೌಕಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಉಪವನಗಳು, ಗಿಲ್ಡ್ ಸಭಾಮಂದಿರಗಳು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಭವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಮನೆಗಳ ವಲಭಿ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ವೈದೂರ್ಯ, ವಜ್ರ, ನಿರ್ಮಲ ಸ್ಫಟಿಕ, ನೀಲಮಣಿ, ಪ್ರವಾಳ, ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಮರಕತಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 22
ददर्श तां स्फाटिकतुङ्गगोपुर- द्वारां बृहद्धेमकपाटतोरणाम् । ताम्रारकोष्ठां परिखादुरासदा- मुद्यानरम्योपवनोपशोभिताम् ॥ २० ॥ सौवर्णशृङ्गाटकहर्म्यनिष्कुटै: श्रेणीसभाभिर्भवनैरुपस्कृताम् । वैदूर्यवज्रामलनीलविद्रुमै- र्मुक्ताहरिद्भिर्वलभीषु वेदिषु ॥ २१ ॥ जुष्टेषु जालामुखरन्ध्रकुट्टिमे- ष्वाविष्टपारावतबर्हिनादिताम् । संसिक्तरथ्यापणमार्गचत्वरां प्रकीर्णमाल्याङ्कुरलाजतण्डुलाम् ॥ २२ ॥ आपूर्णकुम्भैर्दधिचन्दनोक्षितै: प्रसूनदीपावलिभि: सपल्लवै: । सवृन्दरम्भाक्रमुकै: सकेतुभि: स्वलङ्कृतद्वारगृहां सपट्टिकै: ॥ २३ ॥
ಜಾಲಿ ಕಿಟಕಿಗಳ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲೂ ರತ್ನಜಡಿತ ನೆಲಗಳ ಮೇಲೂ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಮತ್ತು ನವಿಲುಗಳ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ನಗರ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಬೀದಿಗಳು, ಗಲ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಚೌಕಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂಮಾಲೆಗಳು, ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳು, ಲಾಜ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ಚದರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು।
Verse 23
ददर्श तां स्फाटिकतुङ्गगोपुर- द्वारां बृहद्धेमकपाटतोरणाम् । ताम्रारकोष्ठां परिखादुरासदा- मुद्यानरम्योपवनोपशोभिताम् ॥ २० ॥ सौवर्णशृङ्गाटकहर्म्यनिष्कुटै: श्रेणीसभाभिर्भवनैरुपस्कृताम् । वैदूर्यवज्रामलनीलविद्रुमै- र्मुक्ताहरिद्भिर्वलभीषु वेदिषु ॥ २१ ॥ जुष्टेषु जालामुखरन्ध्रकुट्टिमे- ष्वाविष्टपारावतबर्हिनादिताम् । संसिक्तरथ्यापणमार्गचत्वरां प्रकीर्णमाल्याङ्कुरलाजतण्डुलाम् ॥ २२ ॥ आपूर्णकुम्भैर्दधिचन्दनोक्षितै: प्रसूनदीपावलिभि: सपल्लवै: । सवृन्दरम्भाक्रमुकै: सकेतुभि: स्वलङ्कृतद्वारगृहां सपट्टिकै: ॥ २३ ॥
ಮನೆಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು; ಅವು ದಹಿ ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮಾವಿನ ಪಲ್ಲವಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಹತ್ತಿರ ಹೂಗುಚ್ಛಗಳು, ದೀಪಗಳ ಸಾಲು, ಧ್ವಜಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಬಾಳೆ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಕಂಬಗಳೂ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು।
Verse 24
तां सम्प्रविष्टौ वसुदेवनन्दनौ वृतौ वयस्यैर्नरदेववर्त्मना । द्रष्टुं समीयुस्त्वरिता: पुरस्त्रियो हर्म्याणि चैवारुरुहुर्नृपोत्सुका: ॥ २४ ॥
ಮಥುರೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಸುದೇವನಂದನರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಗೋಪಸಖರಿಂದ ವೃತರಾಗಿ ರಾಜಮಾರ್ಗದಿಂದ ನಗರ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸೇರಿ ಹೊರಟರು. ಹೇ ರಾಜನೇ, ಕೆಲವರು ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಗೆ ಏರಿ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದರು.
Verse 25
काश्चिद् विपर्यग्धृतवस्त्रभूषणा विस्मृत्य चैकं युगलेष्वथापरा: । कृतैकपत्रश्रवनैकनूपुरा नाङ्क्त्वा द्वितीयं त्वपराश्च लोचनम् ॥ २५ ॥
ಕೆಲವು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಬಟ್ಟೆ-ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಧರಿಸಿದರು; ಕೆಲವರು ಜೋಡಿಯಲ್ಲೊಂದು ಕಿವಿಯೋಲೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನೂಪುರವನ್ನು ಮರೆತರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಒಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಂಜನ-ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ—ಅಷ್ಟೊಂದು ಆತುರ.
Verse 26
अश्नन्त्य एकास्तदपास्य सोत्सवा अभ्यज्यमाना अकृतोपमज्जना: । स्वपन्त्य उत्थाय निशम्य नि:स्वनं प्रपाययन्त्योऽर्भमपोह्य मातर: ॥ २६ ॥
ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉತ್ಸವಭಾವದಿಂದ ಹೊರಟರು; ಕೆಲವರು ಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಮಸಾಜ್ ಮುಗಿಸದೇ ಹೊರಬಂದರು; ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಗದ್ದಲ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಎದ್ದು ನಿಂತರು; ಮಗುಗಳಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾಯಂದಿರು ಶಿಶುವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಓಡಿದರು.
Verse 27
मनांसि तासामरविन्दलोचन: प्रगल्भलीलाहसितावलोकै: । जहार मत्तद्विरदेन्द्रविक्रमो दृशां ददच्छ्रीरमणात्मनोत्सवम् ॥ २७ ॥
ಪದ್ಮಲೋಚನನಾದ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಧೈರ್ಯಮಯ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನಗುತಿರುವ ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕದ್ದನು. ಮದಿಸಿದ ಗಜೇಂದ್ರನಂತೆ ಗಂಭೀರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ, ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮಿಗೂ ಆನಂದದ ಮೂಲವಾದ ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ದೇಹದಿಂದ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನೇ ನೀಡಿದನು.
Verse 28
दृष्ट्वा मुहु: श्रुतमनुद्रुतचेतसस्तं तत्प्रेक्षणोत्स्मितसुधोक्षणलब्धमाना: । आनन्दमूर्तिमुपगुह्य दृशात्मलब्धं हृष्यत्त्वचो जहुरनन्तमरिन्दमाधिम् ॥ २८ ॥
ಮಥುರೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಮರು ಕೇಳಿದ್ದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ಅವರ ಹೃದಯಗಳು ಕರಗಿದವು. ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ನಗೆಯ ಅಮೃತ ಛಿಟಿಕೆಯಿಂದ ತಾವು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಆನಂದಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೇ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ, ರೋಮಾಂಚಿತರಾಗಿ—ಹೇ ಶತ್ರುದಮನ—ಅವನ ವಿರಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅನಂತ ದುಃಖವನ್ನು ಮರೆತರು.
Verse 29
प्रासादशिखरारूढा: प्रीत्युत्फुल्लमुखाम्बुजा: । अभ्यवर्षन् सौमनस्यै: प्रमदा बलकेशवौ ॥ २९ ॥
ಮನೆಮಾಳಿಗೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗೆ ಏರಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಮಲಮುಖಿಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿದರು।
Verse 30
दध्यक्षतै: सोदपात्रै: स्रग्गन्धैरभ्युपायनै: । तावानर्चु: प्रमुदितास्तत्र तत्र द्विजातय: ॥ ३० ॥
ಮಾರ್ಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಸಂತೋಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮೊಸರು, ಅಕ್ಷತ, ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಚಂದನಾದಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಹಾರಗಳಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಭುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು।
Verse 31
ऊचु: पौरा अहो गोप्यस्तप: किमचरन्महत् । या ह्येतावनुपश्यन्ति नरलोकमहोत्सवौ ॥ ३१ ॥
ಮಥುರೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೇಳಿದರು—ಅಹೋ! ಗೋಪಿಯರು ಎಂತಹ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೋ, ಅದರಿಂದಲೇ ಮಾನವಲೋಕದ ಮಹೋತ್ಸವಸ್ವರೂಪರಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ನೋಡುತ್ತಾರೆ।
Verse 32
रजकं कञ्चिदायान्तं रङ्गकारं गदाग्रज: । दृष्ट्वायाचत वासांसि धौतान्यत्युत्तमानि च ॥ ३२ ॥
ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ತೊಳೆಯುವವನನ್ನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಗದಾಧರನ ಅಗ್ರಜರಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅವನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು।
Verse 33
देह्यावयो: समुचितान्यङ्ग वासांसि चार्हतो: । भविष्यति परं श्रेयो दातुस्ते नात्र संशय: ॥ ३३ ॥
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸ್ನೇಹಿತನೇ! ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಅರ್ಹರು; ನಮಗೆ ತಕ್ಕ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಡು. ಈ ದಾನದಿಂದ ನಿನಗೆ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ದೊರೆಯುವುದು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 34
स याचितो भगवता परिपूर्णेन सर्वत: । साक्षेपं रुषित: प्राह भृत्यो राज्ञ: सुदुर्मद: ॥ ३४ ॥
ಸರ್ವತಃ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದ ಭಗವಂತನು ಕೇಳಿದಾಗ, ರಾಜನ ಅತಿದರ್ಪದ ಸೇವಕನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವಮಾನವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।
Verse 35
ईदृशान्येव वासांसि नित्यं गिरिवनेचर: । परिधत्त किमुद्वृत्ता राजद्रव्याण्यभीप्सथ ॥ ३५ ॥
ರಜಕನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಧಿಟ್ಟ ಬಾಲಕರೇ! ನೀವು ನಿತ್ಯವೂ ಬೆಟ್ಟ-ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವವರು; ಆದರೂ ಇಂತಹ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಧೈರ್ಯವೇ? ಇವು ರಾಜದ್ರವ್ಯ!
Verse 36
याताशु बालिशा मैवं प्रार्थ्यं यदि जिजीवीषा । बध्नन्ति घ्नन्ति लुम्पन्ति दृप्तं राजकुलानि वै ॥ ३६ ॥
ಮೂರ್ಖರೇ, ಬೇಗ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗಿ! ಬದುಕಬೇಕೆಂದರೆ ಹೀಗೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಅತಿಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿದವನನ್ನು ರಾಜನ ಜನರು ಬಂಧಿಸಿ, ಕೊಂದು, ದೋಚುತ್ತಾರೆ।
Verse 37
एवं विकत्थमानस्य कुपितो देवकीसुत: । रजकस्य कराग्रेण शिर: कायादपातयत् ॥ ३७ ॥
ಹೀಗೆ ದರ್ಪದಿಂದ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರಜಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಕೀಸುತನು ಕೋಪಗೊಂಡು, ಕೇವಲ ಬೆರಳ ತುದಿಗಳಿಂದಲೇ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದನು।
Verse 38
तस्यानुजीविन: सर्वे वास:कोशान्विसृज्य वै । दुद्रुवु: सर्वतो मार्गं वासांसि जगृहेऽच्युत: ॥ ३८ ॥
ರಜಕನ ಸಹಾಯಕರು ಎಲ್ಲರೂ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮೂಟೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದಾರಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿ ಹೋದರು; ಆಗ ಅಚ್ಯುತನು ಆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು।
Verse 39
वसित्वात्मप्रिये वस्त्रे कृष्ण: सङ्कर्षणस्तथा । शेषाण्यादत्त गोपेभ्यो विसृज्य भुवि कानिचित् ॥ ३९ ॥
ಕೃಷ್ಣನು ಮತ್ತು ಸಂಕರ್ಷಣನು (ಬಲರಾಮನು) ತಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ವಸ್ತ್ರಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದರು; ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ಉಳಿದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಗೋಪ ಬಾಲಕರಿಗೆ ಹಂಚಿ, ಕೆಲವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚದುರಿಸಿದನು।
Verse 40
ततस्तु वायक: प्रीतस्तयोर्वेषमकल्पयत् । विचित्रवर्णैश्चैलेयैराकल्पैरनुरूपत: ॥ ४० ॥
ಆಮೇಲೆ ಆ ನೇಕಾರನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದು, ವಿವಿಧ ವರ್ಣಗಳ ವಸ್ತ್ರಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅವರಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಅವರ ವೇಷವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು।
Verse 41
नानालक्षणवेषाभ्यां कृष्णरामौ विरेजतु: । स्वलङ्कृतौ बालगजौ पर्वणीव सितेतरौ ॥ ४१ ॥
ವಿವಿಧ ಲಕ್ಷಣಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ-ರಾಮ (ಬಲರಾಮ)ರು ಅತ್ಯಂತ ದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ವಿರಾಜಿಸಿದರು; ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತರಾಗಿ, ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ಕಿರಿಯ ಆನೆಗಳಂತೆ—ಒಂದು ಬಿಳಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಪ್ಪು—ಕಾಣಿಸಿದರು।
Verse 42
तस्य प्रसन्नो भगवान् प्रादात्सारूप्यमात्मन: । श्रियं च परमां लोके बलैश्वर्यस्मृतीन्द्रियम् ॥ ४२ ॥
ಆ ನೇಕಾರನ ಮೇಲೆ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ದೇಹತ್ಯಾಗದ ನಂತರ ತನ್ನಂತೆಯೇ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮುಕ್ತಿ (ಸಾರೂಪ್ಯ)ಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಪರಮ ಶ್ರೀ, ಬಲ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಪ್ರಭಾವ, ಸ್ಮೃತಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯವೀರ್ಯವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು।
Verse 43
तत: सुदाम्नो भवनं मालाकारस्य जग्मतु: । तौ दृष्ट्वा स समुत्थाय ननाम शिरसा भुवि ॥ ४३ ॥
ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಭುಗಳು ಮಾಲಾಕಾರ ಸುದಾಮನ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು. ಅವರನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಸುದಾಮನು ಎದ್ದು ನಿಂತು, ತಲೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಇಟ್ಟು ದಂಡವತ್ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು।
Verse 44
तयोरासनमानीय पाद्यं चार्घ्यार्हणादिभि: । पूजां सानुगयोश्चक्रे स्रक्ताम्बूलानुलेपनै: ॥ ४४ ॥
ಅವರಿಗೆ ಆಸನಗಳನ್ನು ತಂದು ಪಾದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅರ್ಘ್ಯಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಹಾರ, ತಾಂಬೂಲ, ಚಂದನಲೇಪನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸುದಾಮನು ಅವರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಡಿಗರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।
Verse 45
प्राह न: सार्थकं जन्म पावितं च कुलं प्रभो । पितृदेवर्षयो मह्यं तुष्टा ह्यागमनेन वाम् ॥ ४५ ॥
[ಸುದಾಮನು ಹೇಳಿದನು:] ಪ್ರಭೋ! ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಇಂದು ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು, ನನ್ನ ಕುಲವೂ ಪವಿತ್ರವಾಯಿತು. ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।
Verse 46
भवन्तौ किल विश्वस्य जगत: कारणं परम् । अवतीर्णाविहांशेन क्षेमाय च भवाय च ॥ ४६ ॥
ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವ-ಜಗತ್ತಿನ ಪರಮ ಕಾರಣ. ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನು ನೀಡಲು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದೀರಿ।
Verse 47
न हि वां विषमा दृष्टि: सुहृदोर्जगदात्मनो: । समयो: सर्वभूतेषु भजन्तं भजतोरपि ॥ ४७ ॥
ಸಕಲ ಜಗತ್ತಿನ ಸುಹೃದರೂ ಜಗದಾತ್ಮರೂ ಆದ ನಿಮಗೆ ಯಾರ ಮೇಲೂ ಪಕ್ಷಪಾತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ಸಮದೃಷ್ಟಿ. ಭಕ್ತರ ಪ್ರೇಮಭಜನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡಿದರೂ ನೀವು ಎಲ್ಲರತ್ತ ಸಮಭಾವದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೀರಿ।
Verse 48
तावाज्ञापयतं भृत्यं किमहं करवाणि वाम् । पुंसोऽत्यनुग्रहो ह्येष भवद्भिर्यन्नियुज्यते ॥ ४८ ॥
ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ದಾಸನಾದ ನನಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ—ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ? ನಿಮ್ಮಿಂದ ಯಾವುದಾದರೂ ಸೇವೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವುದೇ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮಹಾ ಅನುಗ್ರಹವಾಗಿದೆ।
Verse 49
इत्यभिप्रेत्य राजेन्द्र सुदामा प्रीतमानस: । शस्तै: सुगन्धै: कुसुमैर्माला विरचिता ददौ ॥ ४९ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಹರ್ಷಚಿತ್ತನಾದ ಸುದಾಮನು ತಾಜಾ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು।
Verse 50
ताभि: स्वलङ्कृतौ प्रीतौ कृष्णरामौ सहानुगौ । प्रणताय प्रपन्नाय ददतुर्वरदौ वरान् ॥ ५० ॥
ಆ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾದ ಕೃಷ್ಣ-ಬಲರಾಮರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಂಗಾತಿಗಳೂ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಬಳಿಕ ವರದಾತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಭುಗಳು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಶರಣಾದ ಸುದಾಮನಿಗೆ ಅವನು ಬಯಸಿದ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು।
Verse 51
सोऽपि वव्रेऽचलां भक्तिं तस्मिन्नेवाखिलात्मनि । तद्भक्तेषु च सौहार्दं भूतेषु च दयां पराम् ॥ ५१ ॥
ಸುದಾಮನು ಆ ಅಖಿಲಾತ್ಮನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು, ಅವನ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದವನ್ನು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಮ ಕರುಣೆಯನ್ನು ವರವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು।
Verse 52
इति तस्मै वरं दत्त्वा श्रियं चान्वयवर्धिनीम् । बलमायुर्यश: कान्तिं निर्जगाम सहाग्रज: ॥ ५२ ॥
ಈ ರೀತಿ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸುದಾಮನಿಗೆ ವಂಶವರ್ಧಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ, ಬಲ, ದೀರ್ಘಾಯು, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಯನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು. ನಂತರ ಆತನು ಅಣ್ಣ ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು।
Frequently Asked Questions
It highlights līlā-tattva: Bhagavān reveals His aiśvarya (majestic divinity) to confirm truth and strengthen devotion, then withdraws it to preserve intimate humanlike exchange. Like an actor concluding a performance, Kṛṣṇa demonstrates sovereign control over revelation (yogamāyā), ensuring devotees relate through love rather than being forced into awe alone.
Akrūra is a devotee bound by a difficult assignment: he must complete a political mission for Kaṁsa while inwardly serving Kṛṣṇa’s plan. His “heavy heart” reflects the tension between external duty and internal bhakti, and it foreshadows Kaṁsa’s imminent downfall—Akrūra knows the Lord has come to remove the Yadu enemy, yet he must still act as messenger to set events in motion.
They model the Bhagavata pathway where hearing (śravaṇa) matures into direct vision (darśana) and emotional transformation (bhāva). Having repeatedly heard of Kṛṣṇa, they become absorbed at first sight, forget ordinary duties, and internally ‘embrace’ Him by taking Him into the heart through the eyes—depicting devotional psychology where the Lord’s beauty awakens latent devotion.
The episode is not about poverty or a simple refusal; it is about arrogant hostility aligned with adharmic royal power. The washerman insults the Lords and threatens violence on the King’s behalf, embodying pride, disrespect, and complicity in Kaṁsa’s regime. Kṛṣṇa’s swift punishment functions as rakṣā (protecting devotees and dharma) and as a narrative signal that Mathurā’s oppressive order will be dismantled.
They form a moral-spiritual triad: (1) the washerman represents aparādha—pride and contempt toward Bhagavān; (2) the weaver represents affectionate service offered spontaneously, rewarded with wellbeing and spiritual attainment; (3) Sudāmā represents surrendered devotion, hospitality, and right understanding of the Lord’s impartiality and reciprocal love, choosing bhakti itself as the highest boon.
Sudāmā asks for unshakable devotion to Kṛṣṇa, friendship with devotees, and compassion for all beings. In Bhagavata theology, this surpasses material prosperity and even impersonal liberation because it establishes an eternal relationship with the Supreme Soul and aligns one’s life with the Lord’s own compassionate purpose.
Read Srimad Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.