Adhyaya 30

Verse 1

विदुर उवाच ये त्वयाभिहिता ब्रह्मन् सुता: प्राचीनबर्हिष: । ते रुद्रगीतेन हरिं सिद्धिमापु: प्रतोष्य काम् ॥ १ ॥

ವಿದುರನು ಕೇಳಿದನು—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ನೀನು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷನ ಪುತ್ರರು ರುದ್ರಗೀತವನ್ನು ಜಪಿಸಿ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಅವರು ಅದರಿಂದ ಯಾವ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು?

Verse 2

किं बार्हस्पत्येह परत्र वाथ कैवल्यनाथप्रियपार्श्ववर्तिन: । आसाद्य देवं गिरिशं यद‍ृच्छया प्रापु: परं नूनमथ प्रचेतस: ॥ २ ॥

ಓ ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯನೇ! ಪ್ರಚೇತಸರು ಕೈವಲ್ಯನಾಥ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅತಿಪ್ರಿಯನಾದ ಪಾರ್ಶ್ವವರ್ತಿ ಗಿರೀಶ ದೇವ ಶಿವನನ್ನು ಯದೃಚ್ಛೆಯಿಂದ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಏನು ಪಡೆದರು? ಅವರು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದರು ನಿಶ್ಚಯ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೊರತು ಏನು?

Verse 3

मैत्रेय उवाच प्रचेतसोऽन्तरुदधौ पितुरादेशकारिण: । जपयज्ञेन तपसा पुरञ्जनमतोषयन् ॥ ३ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ತಂದೆಯ ಆದೇಶವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಪ್ರಚೇತಸರು ಸಮುದ್ರಜಲದೊಳಗೆ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು. ಶಿವನು ನೀಡಿದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಯಜ್ಞವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ, ಪುರಂಜನನಾದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದರು.

Verse 4

दशवर्षसहस्रान्ते पुरुषस्तु सनातन: । तेषामाविरभूत्कृच्छ्रं शान्तेन शमयन् रुचा ॥ ४ ॥

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಮನೋಹರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ, ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ಕాంతಿಯಿಂದ ಅವರ ಶ್ರಮ-ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 5

सुपर्णस्कन्धमारूढो मेरुश‍ृङ्गमिवाम्बुद: । पीतवासा मणिग्रीव: कुर्वन्वितिमिरा दिश: ॥ ५ ॥

ಗರುಡನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾದ ಭಗವಂತನು ಮೇರುವಿನ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ಪೀತಾಂಬರ ಧರಿಸಿ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ಕాంతಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿದನು.

Verse 6

काशिष्णुना कनकवर्णविभूषणेन भ्राजत्कपोलवदनो विलसत्किरीट: । अष्टायुधैरनुचरैर्मुनिभि: सुरेन्द्रै- रासेवितो गरुडकिन्नरगीतकीर्ति: ॥ ६ ॥

ಭಗವಂತನ ಮುಖವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವರ್ಣಾಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಿರೀಟದಿಂದ ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಅಷ್ಟಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯುಧಗಳು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ದೇವತೆಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಾದಿಗಳು ಸೇವಾಭಾವದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗರುಡನು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಡಿದು ವೈದಿಕ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರಭುವಿನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಕಿನ್ನರಲೋಕವಾಸಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 7

पीनायताष्टभुजमण्डलमध्यलक्ष्म्या स्पर्धच्छ्रिया परिवृतो वनमालयाद्य: । बर्हिष्मत: पुरुष आह सुतान् प्रपन्नान् पर्जन्यनादरुतया सघृणावलोक: ॥ ७ ॥

ಭಗವಂತನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಮೊಣಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಇಳಿಯುವ ವನಮಾಲೆ ಇತ್ತು; ಅದೇ ಮಾಲೆ ಅವರ ಸ್ಥೂಲ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘ ಅಷ್ಟಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಕాంతಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಕರುಣಾಮಯ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ, ಗುಡುಗುಧ್ವನಿಯಂತಹ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷತ್ ರಾಜನ ಶರಣಾದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 8

श्रीभगवानुवाच वरं वृणीध्वं भद्रं वो यूयं मे नृपनन्दना: । सौहार्देनापृथग्धर्मास्तुष्टोऽहं सौहृदेन व: ॥ ८ ॥

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ರಾಜಕುಮಾರರೇ, ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ಒಂದೇ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ—ಭಕ್ತಿಸೇವೆಯಲ್ಲಿ—ನಿರತರಾಗಿದ್ದೀರಿ; ನಿಮ್ಮ ಈ ಸ್ನೇಹಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಬಹಳ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನಿಂದ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡಿರಿ.

Verse 9

योऽनुस्मरति सन्ध्यायां युष्माननुदिनं नर: । तस्य भ्रातृष्वात्मसाम्यं तथा भूतेषु सौहृदम् ॥ ९ ॥

ಯಾವನು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಸಹೋದರರ प्रति ಆತ್ಮೀಯ ಸಮತೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ प्रति ಸೌಹಾರ್ದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 10

ये तु मां रुद्रगीतेन सायं प्रात: समाहिता: । स्तुवन्त्यहं कामवरान्दास्ये प्रज्ञां च शोभनाम् ॥ १० ॥

ರುದ್ರನು ರಚಿಸಿದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರಾತಃಕಾಲವೂ ಸಾಯಂಕಾಲವೂ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವವರಿಗೆ, ನಾನು ಇಷ್ಟವಾದ ವರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಶೋಭನವಾದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೀಡುವೆನು.

Verse 11

यद्यूयं पितुरादेशमग्रहीष्ट मुदान्विता: । अथो व उशती कीर्तिर्लोकाननु भविष्यति ॥ ११ ॥

ನೀವು ಹರ್ಷದಿಂದ ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಸುಕೀರ್ತಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು।

Verse 12

भविता विश्रुत: पुत्रोऽनवमो ब्रह्मणो गुणै: । य एतामात्मवीर्येण त्रिलोकीं पूरयिष्यति ॥ १२ ॥

ನಿಮಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟುವನು; ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಆತ್ಮವೀರ್ಯದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ತುಂಬುವನು; ಅವನ ಸಂತಾನವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸುವುದು।

Verse 13

कण्डो: प्रम्‍लोचया लब्धा कन्या कमललोचना । तां चापविद्धां जगृहुर्भूरुहा नृपनन्दना: ॥ १३ ॥

ಕಂಡು ಋಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಪ್ಸರೆ ಪ್ರಮ್ಲೋಚೆಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಕಮಲಲೋಚನಾ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಮ್ಲೋಚೆ ಅರಣ್ಯದ ಮರಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಮರಳಿದಳು. ಓ ರಾಜಕುಮಾರರೇ, ಆ ತ್ಯಜಿತ ಬಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಮರಗಳೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವು।

Verse 14

क्षुत्क्षामाया मुखे राजा सोम: पीयूषवर्षिणीम् । देशिनीं रोदमानाया निदधे स दयान्वित: ॥ १४ ॥

ಮರಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಮಗು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಅತ್ತುಕೊಂಡಿತು. ಆಗ ವನರಾಜನಾದ ಚಂದ್ರನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅಮೃತ ಸುರಿಸುವ ತನ್ನ ಬೆರಳನ್ನು ಅದರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು; ಚಂದ್ರರಾಜನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅದು ಬೆಳೆದಿತು।

Verse 15

प्रजाविसर्ग आदिष्टा: पित्रा मामनुवर्तता । तत्र कन्यां वरारोहां तामुद्वहत मा चिरम् ॥ १५ ॥

ನೀವು ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೀರಿ; ತಂದೆಯು ನಿಮಗೆ ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಗುಣವತಿ, ಸುಂದರ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ, ಅವಳ ಮೂಲಕ ಸಂತಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರಿ।

Verse 16

अपृथग्धर्मशीलानां सर्वेषां व: सुमध्यमा । अपृथग्धर्मशीलेयं भूयात्पत्‍न्यर्पिताशया ॥ १६ ॥

ನೀವು ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರೂ ಒಂದೇ ಸ್ವಭಾವದವರು—ನನ್ನ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಗೆ ವಿಧೇಯರು. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸుమಧ್ಯಮಾ ಕನ್ಯೆಯೂ ಅದೇ ಸ್ವಭಾವದವಳು; ಅವಳು ತನ್ನ ಆಶಯವನ್ನು ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷತ್ ಪುತ್ರರಾದ ನೀವು ಮತ್ತು ಆ ಕನ್ಯೆ ಒಂದೇ ಧರ್ಮತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಪದದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೀರಿ.

Verse 17

दिव्यवर्षसहस्राणां सहस्रमहतौजस: । भौमान् भोक्ष्यथ भोगान् वै दिव्यांश्चानुग्रहान्मम ॥ १७ ॥

ಪ್ರಿಯ ರಾಜಕುಮಾರರೇ! ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನೀವು ಭೂಲೋಕದ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಎಲ್ಲಾ ಭೋಗಸೌಖ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ಅನುಭವಿಸುವಿರಿ.

Verse 18

अथ मय्यनपायिन्या भक्त्या पक्‍वगुणाशया: । उपयास्यथ मद्धाम निर्विद्य निरयादत: ॥ १८ ॥

ನಂತರ ನೀವು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾದ, ಮಿಶ್ರಣರಹಿತ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಿರಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಭೌತಿಕ ಮಲಿನತೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವಿರಿ. ಆಗ ಸ್ವರ್ಗದ ಭೋಗಗಳಿಗೂ ನರಕದ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿ, ನೀವು ನನ್ನ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುವಿರಿ.

Verse 19

गृहेष्वाविशतां चापि पुंसां कुशलकर्मणाम् । मद्वार्तायातयामानां न बन्धाय गृहा मता: ॥ १९ ॥

ಭಕ್ತಿಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಶುಭಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಸದಾ ಭಗವಂತನ ಕಥಾವಾರ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವವರಿಗೆ, ಅವರು ಗೃಹಸ್ಥರಾಗಿಯೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮನೆ ಬಂಧನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 20

नव्यवद्धृदये यज्ज्ञो ब्रह्मैतद्ब्रह्मवादिभि: । न मुह्यन्ति न शोचन्ति न हृष्यन्ति यतो गता: ॥ २० ॥

ಭಕ್ತಿಸೇವೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿರುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ನಿತ್ಯ ಹೊಸದಾಗಿ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಭಕ್ತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ವಜ್ಞ ಪರಮಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನವೀನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದುವೇ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಿತಿ; ಆ ಮುಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಹವಿಲ್ಲ, ಶೋಕವಿಲ್ಲ, ಅನಾವಶ್ಯಕ ಹರ್ಷವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 21

मैत्रेय उवाच एवं ब्रुवाणं पुरुषार्थभाजनं जनार्दनं प्राञ्जलय: प्रचेतस: । तद्दर्शनध्वस्ततमोरजोमला गिरागृणन् गद्गदया सुहृत्तमम् ॥ २१ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಜನಾರ್ದನ ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಚೇತಸರು ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಪುರುಷಾರ್ಥಫಲದಾತನಾದ ಪರಮಸುಹೃದ್ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಗದ್ಗದ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಭುವಿನ ಸಮ್ಮುಖ ದರ್ಶನದಿಂದ ಅವರ ತಮೋ-ರಜೋಮಲಗಳು ನಾಶವಾದವು।

Verse 22

प्रचेतस ऊचुः । नमो नमः क्लेशविनाशनाय । निरूपितोदारगुणाह्वयाय । मनोवचोवेगपुरोजवाय । सर्वाक्षमार्गैरगताध्वने नमः ॥ २२ ॥

ಪ್ರಚೇತಸರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪ್ರಭು! ಎಲ್ಲ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ, ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿನ್ನ ಉದಾರ ದಿವ್ಯ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ನಾಮ ಸರ್ವಮಂಗಳಕರ—ಇದು ಸ್ಥಿರ ನಿರ್ಣಯ. ನೀನು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಾಣಿಯ ವೇಗಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿತ; ಇಂದ್ರಿಯಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅಗೋಚರ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಮರುಮರು ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 23

शुद्धाय शान्ताय नम: स्वनिष्ठया मनस्यपार्थं विलसद्‌द्वयाय । नमो जगत्स्थानलयोदयेषु गृहीतमायागुणविग्रहाय ॥ २३ ॥

ಹೇ ಶುದ್ಧ, ಹೇ ಶಾಂತ ಪ್ರಭು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಏಕನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾದವನಿಗೆ ಭೋಗ್ಯವಾದ ದ್ವೈತಜಗತ್ತೂ ಅರ್ಥಹೀನವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಾ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯಾಗುಣಗಳ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 24

नमो विशुद्धसत्त्वाय हरये हरिमेधसे । वासुदेवाय कृष्णाय प्रभवे सर्वसात्वताम् ॥ २४ ॥

ವಿಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವರূপನಾದ ಹರಿಯಿಗೂ, ಹರಿಮೇಧಸ ಪ್ರಭುವಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಾಸಿಸುವ ವಾಸುದೇವನಿಗೂ, ವಸುದೇವನ ಪುತ್ರನಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೂ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಸಾತ್ವತ ಭಕ್ತರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಪ್ರಭವನಿಗೂ ನಾವು ಪ್ರಣಾಮ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 25

नम: कमलनाभाय नम: कमलमालिने । नम: कमलपादाय नमस्ते कमलेक्षण ॥ २५ ॥

ಕಮಲನಾಭ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಕಮಲಮಾಲಾಧಾರಿಗೇ ನಮಸ್ಕಾರ. ಕಮಲಪಾದನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಹೇ ಕಮಲಾಕ್ಷ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 26

नम: कमलकिञ्जल्कपिशङ्गामलवाससे । सर्वभूतनिवासाय नमोऽयुङ्‌क्ष्महि साक्षिणे ॥ २६ ॥

ಪ್ರಭುವೇ! ನಿಮ್ಮ ವಸ್ತ್ರವು ಕಮಲದ ಕೇಸರದಂತೆ ಹಳದಿ, ಆದರೆ ಭೌತಿಕವಲ್ಲ. ನೀವು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಾಕ್ಷಿ; ನಾವು ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 27

रूपं भगवता त्वेतदशेषक्लेशसङ्‌क्षयम् । आविष्कृतं न: क्लिष्टानां किमन्यदनुकम्पितम् ॥ २७ ॥

ಭಗವಾನೇ! ನಿಮ್ಮ ಈ ರೂಪವು ಎಲ್ಲ ಕ್ಲೇಶಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಂಥ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಬಂಧಜೀವಿಗಳಿಗಾಗಿ ನೀವು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೀರಿ—ಇದು ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ಹೇತುಕ ಕೃಪೆಯ ಸಾಕ್ಷಿ; ಭಕ್ತರ ಮೇಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದ ಮಾತೇ ಬೇರೆ!

Verse 28

एतावत्त्वं हि विभुभिर्भाव्यं दीनेषु वत्सलै: । यदनुस्मर्यते काले स्वबुद्ध्याभद्ररन्धन ॥ २८ ॥

ಪ್ರಭು, ಅಶುಭನಾಶಕನೇ! ದೀನರ ಮೇಲೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯವಿರುವ ಮಹಾತ್ಮರು ಇಷ್ಟೇ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ—ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಅರ್ಚಾ-ವಿಗ್ರಹ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮರಣೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ದಾಸರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರಿ।

Verse 29

येनोपशान्तिर्भूतानां क्षुल्लकानामपीहताम् । अन्तर्हितोऽन्तर्हृदये कस्मान्नो वेद नाशिष: ॥ २९ ॥

ನಾವು ಅಲ್ಪರಾದರೂ, ಪ್ರಭು ಸಹಜ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಭಕ್ತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನವಭಕ್ತನ ಆಸೆಗಳು ಶಮನಗೊಂಡು ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಭು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಹಾಗಿರಲು ನಮ್ಮ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಅವನು ಏಕೆ ತಿಳಿಯದಿರಬೇಕು?

Verse 30

असावेव वरोऽस्माकमीप्सितो जगत: पते । प्रसन्नो भगवान् येषामपवर्गगुरुर्गति: ॥ ३० ॥

ಜಗತ್ಪತೇ! ಭಕ್ತಿ-ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಗುರು ನೀವೇ. ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟವಾದ ವರ ಇದಷ್ಟೇ—ನೀವು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಲಿ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀವೇ ಅಪವರ್ಗದ ಗುರು ಮತ್ತು ಪರಮ ಗತಿ. ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಯ ಹೊರತು ನಮಗೆ ಬೇರೆ ಏನೂ ಬೇಡ।

Verse 31

वरं वृणीमहेऽथापि नाथ त्वत्परत: परात् । न ह्यन्तस्त्वद्विभूतीनां सोऽनन्त इति गीयसे ॥ ३१ ॥

ಹೇ ನಾಥಾ! ನಾವು ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯ ವರವನ್ನೇ ಬೇಡುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮನು. ನಿನ್ನ ವಿಭೂತಿಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ‘ಅನಂತ’ನೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವೆ.

Verse 32

पारिजातेऽञ्जसा लब्धे सारङ्गोऽन्यन्न सेवते । त्वदङ्‌घ्रिमूलमासाद्य साक्षात्किं किं वृणीमहि ॥ ३२ ॥

ಹೇ ಪ್ರಭು! ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಜೇನುಹುಳು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಕಮಲಪಾದಮೂಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ನಾವು ಇನ್ನೇನು ವರವನ್ನು ಬೇಡಲಿ?

Verse 33

यावत्ते मायया स्पृष्टा भ्रमाम इह कर्मभि: । तावद्भवत्प्रसङ्गानां सङ्ग: स्यान्नो भवे भवे ॥ ३३ ॥

ಹೇ ಪ್ರಭು! ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಕರ್ಮಬಂಧನದ ಕಾರಣ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾವು ದೇಹದಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ, ಲೋಕದಿಂದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಲೆದಾಡಬೇಕಿರುವವರೆಗೆ, ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಲೀಲಾಕಥೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಭಕ್ತರ ಸಂಗ ನಮಗೆ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 34

तुलयाम लवेनापि न स्वर्गं नापुनर्भवम् । भगवत्सङ्गिसङ्गस्य मर्त्यानां किमुताशिष: ॥ ३४ ॥

ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತನ ಸಂಗವು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವಾದರೂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಯೊಡನೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಯೋತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮರಹಿತ ಮುಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗದು. ಮರಣಧರ್ಮಿಗಳಾದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಸಂಗವೇ ಪರಮ ವರ.

Verse 35

यत्रेड्यन्ते कथा मृष्टास्तृष्णाया: प्रशमो यत: । निर्वैरं यत्र भूतेषु नोद्वेगो यत्र कश्चन ॥ ३५ ॥

ಎಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ನಿರ್ಮಲ, ಸ್ತುತ್ಯ ಕಥೆಗಳು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೋ ಅಲ್ಲಿ ತೃಷ್ಣೆ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈರವಿಲ್ಲ; ಯಾರಿಗೂ ಉದ್ವೇಗ, ಚಿಂತೆ ಅಥವಾ ಭಯವಿಲ್ಲ.

Verse 36

यत्र नारायण: साक्षाद्भगवान्न्यासिनां गति: । संस्तूयते सत्कथासु मुक्तसङ्गै: पुन: पुन: ॥ ३६ ॥

ಮುಕ್ತಸಂಗ ಭಕ್ತರು ಸತ್ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನ ನಾಮ-ಗುಣಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ನಾರಾಯಣನು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ; ಅವನೇ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಪರಮಗತಿ।

Verse 37

तेषां विचरतां पद्‌भ्यां तीर्थानां पावनेच्छया । भीतस्य किं न रोचेत तावकानां समागम: ॥ ३७ ॥

ಪ್ರಭು! ನಿಮ್ಮ ಪಾರ್ಷದ ಭಕ್ತರು ತೀರ್ಥಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಲೋಕಮೆಲ್ಲಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸಾರಭಯದಿಂದ ಭೀತನಾದವನಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತರ ಸಂಗಮ ಏಕೆ ರುಚಿಸದು?

Verse 38

वयं तु साक्षाद्भगवन् भवस्य प्रियस्य सख्यु: क्षणसङ्गमेन । सुदुश्चिकित्स्यस्य भवस्य मृत्यो- र्भिषक्तमं त्वाद्य गतिं गता: स्म ॥ ३८ ॥

ಹೇ ಭಗವನ್! ನಿಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಸಖನಾದ ಶಂಭು (ಶಿವ)ನ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಸಂಗದಿಂದ ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ. ನೀವು ಅಸಾಧ್ಯ ಸಂಸಾರರೋಗದ ಪರಮ ವೈದ್ಯ; ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಪದಪದ್ಮಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ।

Verse 39

यन्न: स्वधीतं गुरव: प्रसादिता विप्राश्च वृद्धाश्च सदानुवृत्त्या । आर्या नता: सुहृदो भ्रातरश्च सर्वाणि भूतान्यनसूययैव ॥ ३९ ॥ यन्न: सुतप्तं तप एतदीश निरन्धसां कालमदभ्रमप्सु । सर्वं तदेतत्पुरुषस्य भूम्नो वृणीमहे ते परितोषणाय ॥ ४० ॥

ಪ್ರಭು! ನಾವು ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆವು, ಗುರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದೆವು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧ ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ಸೇವಿಸಿದೆವು; ಆರ್ಯರು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಹೋದರರು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದೆವು. ಪುರುಷೋತ್ತಮಾ! ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಮ್ಮ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿಯೇ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 40

यन्न: स्वधीतं गुरव: प्रसादिता विप्राश्च वृद्धाश्च सदानुवृत्त्या । आर्या नता: सुहृदो भ्रातरश्च सर्वाणि भूतान्यनसूययैव ॥ ३९ ॥ यन्न: सुतप्तं तप एतदीश निरन्धसां कालमदभ्रमप्सु । सर्वं तदेतत्पुरुषस्य भूम्नो वृणीमहे ते परितोषणाय ॥ ४० ॥

ಹೇ ಈಶ! ನಾವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದೆವು, ಕಾಲಮದ ಮತ್ತು ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ. ಪುರುಷೋತ್ತಮಾ! ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಮ್ಮ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿಯೇ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ; ಇನ್ನೇನು ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲ।

Verse 41

मनु: स्वयम्भूर्भगवान् भवश्च येऽन्ये तपोज्ञानविशुद्धसत्त्वा: । अद‍ृष्टपारा अपि यन्महिम्न: स्तुवन्त्यथो त्वात्मसमं गृणीम: ॥ ४१ ॥

ಪ್ರಭುವೇ! ಮನು, ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮ, ಭಗವಾನ್ ಶಿವ ಹಾಗೂ ತಪಸ್ಸು‑ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಮಹಾ ಯೋಗಿಗಳೂ ನಿಮ್ಮ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿಯಲಾರರು. ಆದರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾವು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 42

नम: समाय शुद्धाय पुरुषाय पराय च । वासुदेवाय सत्त्वाय तुभ्यं भगवते नम: ॥ ४२ ॥

ಹೇ ಭಗವಾನ್! ನೀವು ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧರು, ಪರಮ ಪುರುಷರು. ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ನೀವು ವಾಸುದೇವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ನೀವು ಸತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪ, ಭೌತಿಕ ಕಲ್ಮಷಕ್ಕೆ ಅತೀತ. ನಿಮಗೆ ನಮ್ಮ ಸಾದರ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು।

Verse 43

मैत्रेय उवाच इति प्रचेतोभिरभिष्टुतो हरि: प्रीतस्तथेत्याह शरण्यवत्सल: । अनिच्छतां यानमतृप्तचक्षुषां ययौ स्वधामानपवर्गवीर्य: ॥ ४३ ॥

ಮೈತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದರು: ಓ ವಿದುರೆ! ಪ್ರಚೇತರು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ ಶರಣಾಗತರ ರಕ್ಷಕ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ಹರಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು—“ತಥಾಸ್ತು, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ನೆರವೇರಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಜೇಯ ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ಭಗವಾನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ತನ್ನ ಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ಪ್ರಚೇತರ ದೃಷ್ಟಿ ಇನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ವಿಯೋಗವನ್ನು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 44

अथ निर्याय सलिलात्प्रचेतस उदन्वत: । वीक्ष्याकुप्यन्द्रुमैश्छन्नां गां गां रोद्धुमिवोच्छ्रितै: ॥ ४४ ॥

ನಂತರ ಪ್ರಚೇತರು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ಅವರು ನೋಡಿದರು—ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಮರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಡೆಯುವಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಮರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಚೇತರು ಕೋಪಗೊಂಡರು।

Verse 45

ततोऽग्निमारुतौ राजन्नमुञ्चन्मुखतो रुषा । महीं निर्वीरुधं कर्तुं संवर्तक इवात्यये ॥ ४५ ॥

ಓ ರಾಜನೇ! ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವಂತೆ, ಪ್ರಚೇತರೂ ಕೋಪದಿಂದ ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಂದ ಅಗ್ನಿ‑ವಾಯುವನ್ನು ಹೊರಬಿಟ್ಟರು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಸ್ಯರಹಿತವಾಗಿಸಲು।

Verse 46

भस्मसात्क्रियमाणांस्तान् द्रुमान्वीक्ष्य पितामह: । आगत: शमयामास पुत्रान् बर्हिष्मतो नयै: ॥ ४६ ॥

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಮರಗಳು ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಂದು, ಬರ್ಹಿಷ್ಮಾನ್ ರಾಜನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಯುಕ್ತಿವಚನಗಳಿಂದ ಶಮನಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 47

तत्रावशिष्टा ये वृक्षा भीता दुहितरं तदा । उज्जह्रुस्ते प्रचेतोभ्य उपदिष्टा: स्वयम्भुवा ॥ ४७ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಮರಗಳು ಪ್ರಚೇತಸರಿಂದ ಭಯಗೊಂಡು, ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಉಪದೇಶದಂತೆ ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದವು।

Verse 48

ते च ब्रह्मण आदेशान्मारिषामुपयेमिरे । यस्यां महदवज्ञानादजन्यजनयोनिज: ॥ ४८ ॥

ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಂತೆ ಪ್ರಚೇತಸರು ಮಾರಿಷೆಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವಳ ಗರ್ಭದಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ದಕ್ಷನು ಜನಿಸಿದನು; ಮಹಾದೇವ ಶಿವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನು ಮಾರಿಷೆಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು।

Verse 49

चाक्षुषे त्वन्तरे प्राप्ते प्राक्सर्गे कालविद्रुते । य: ससर्ज प्रजा इष्टा: स दक्षो दैवचोदित: ॥ ४९ ॥

ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರ ಬಂದಾಗ, ಪೂರ್ವಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಪ್ರವಾಹದಿಂದ ದೇಹ ನಾಶವಾದರೂ, ಅದೇ ದಕ್ಷನು ದೈವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಇಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 50

यो जायमान: सर्वेषां तेजस्तेजस्विनां रुचा । स्वयोपादत्त दाक्ष्याच्च कर्मणां दक्षमब्रुवन् ॥ ५० ॥ तं प्रजासर्गरक्षायामनादिरभिषिच्य च । युयोज युयुजेऽन्यांश्च स वै सर्वप्रजापतीन् ॥ ५१ ॥

ಜನ್ಮಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ದಕ್ಷನು ತನ್ನ ದೇಹಕಾಂತಿಯ ಅತಿಶಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ತೇಜಸ್ವಿಗಳ ಕಿರಣವನ್ನೂ ಮಸುಕುಗೊಳಿಸಿದನು. ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ‘ದಕ್ಷ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು, ಅಂದರೆ ‘ಅತಿನಿಪುಣ’.

Verse 51

यो जायमान: सर्वेषां तेजस्तेजस्विनां रुचा । स्वयोपादत्त दाक्ष्याच्च कर्मणां दक्षमब्रुवन् ॥ ५० ॥ तं प्रजासर्गरक्षायामनादिरभिषिच्य च । युयोज युयुजेऽन्यांश्च स वै सर्वप्रजापतीन् ॥ ५१ ॥

ಜನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ದಕ್ಷನು ತನ್ನ ದೇಹಕಾಂತಿಯ ಅತಿಶಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನೂ ಮೀರಿದನು. ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ‘ದಕ್ಷ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದನು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ದಕ್ಷನು ಇತರ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳನ್ನೂ ಅದೇ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದನು।