अन्धश्चलितशास्त्रो वा राजेति अशास्त्रचक्षुरन्धो यत्किंचनकारी दृढाभिनिवेशी परप्रणेयो वा राज्यमन्यायेनोपहन्ति चलितशास्त्रस्तु यत्र शास्त्राच्चलितमतिर्भवति शक्यानुनयो भवति इत्याचार्याः ॥ कZ_०८.२.०९ ॥
andhaś calitaśāstro vā rājeti aśāstracakṣur andho yatkiṃcanakārī dṛḍhābhiniveśī parapraṇeyo vā rājyam anyāyenopahanti calitaśāstras tu yatra śāstrāc calitamatiḥ bhavati śakyānunayo bhavati ity ācāryāḥ
ಆಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ—‘ಅಂಧ ರಾಜ ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ವಿಚಲಿತ ರಾಜ’. ಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದ ರಾಜ—ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಮನಬಂದಂತೆ ಮಾಡುವವನು, ಹಠವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವವನು, ಅಥವಾ ಇತರರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನು—ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕೇವಲ ತೊಲಗಿದವನು, ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅವನ ವಿವೇಕ ಜಾರಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮನವೊಲಿಸಿ ಮರಳಿ ತರಬಹುದು.
The ‘blind to śāstra’ ruler is structurally dangerous—arbitrary, stubborn, or puppet-like—while the ‘waverer’ can still be corrected through counsel and persuasion.
Without institutional/legal norms as ‘eyes,’ executive decisions become unpredictable and unjust, inviting state harm.