Sutra 17
Devanagari script
उदकधारणं सेतुं भिन्दतस्तत्रैवाप्सु निमज्जनमनुदकमुत्तमः साहसदण्डः भग्नोत्सृष्टकं मध्यमः ॥ कZ_०४.११.१७ ॥
Transliteration
udakadhāraṇaṃ setuṃ bhindatas tatraiva apsu nimajjanam anudakam uttamaḥ sāhasadaṇḍaḥ bhagnotsṛṣṭakaṃ madhyamaḥ
Translation
ನೀರನ್ನು ತಡೆದುಿಡುವ ಸೇತು/ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಒಡೆಯುವವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವ ಶಿಕ್ಷೆ; ಅದರಿಂದ ನೀರು ಹೊರಹೋಗಿ ನಷ್ಟವಾದರೆ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಸ-ದಂಡ; ಅಣೆಕಟ್ಟು ಒಡೆದರೂ ನೀರು ನಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ (ಅಥವಾ ಬಿಡಿಸಿದರೆ) ಮಧ್ಯಮ ಸಾಹಸ-ದಂಡ।
Word by Word
उदकधारणम्water-retaining (structure/arrangement); impounding of water
उदकधारणम्:
TypeNoun
Rootधृ (धारण)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; 'उदकस्य धारणम्' (जल-रोध/धारण)
सेतुम्a dam/embankment (causeway)
सेतुम्:
TypeNoun
Rootसेतु
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
भिन्दतःof (a person) breaking/breaching
भिन्दतः:
TypeVerb (participle)
Rootभिद्
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (gen. sg.) — 'of one who breaks/splits'
तत्रthere; in that place
तत्र:
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formअव्यय (देशवाचक)
एवindeed; just; precisely
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण)
अप्सुin the waters
अप्सु:
TypeNoun
Rootअप् (आपः)
Formस्त्रीलिङ्ग (बहुवचन-प्रयोग), सप्तमी बहुवचन
निमज्जनम्submerging; drowning
निमज्जनम्:
TypeNoun
Rootमज्ज् (निमज्जन)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; क्रियानाम (act-noun)
अनुदकम्without water; waterless
अनुदकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअनुदक
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; 'उदकं न (यत्र)' / 'without water'
उत्तमःthe highest (grade)
उत्तमः:
TypeAdjective
Rootउत्तम
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; (दण्ड-भेदेषु) सर्वोच्च
साहसदण्डःthe sāhasa-penalty (graded punishment/fine for violent/mischievous acts)
साहसदण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड (साहस)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; 'साहसस्य दण्डः'
भग्नोत्सृष्टकम्(when it is) broken or let loose/opened (released)
भग्नोत्सृष्टकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootउत्सृष्टक (भग्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; 'भग्नं च उत्सृष्टकं च' (दो अवस्थाएँ)
मध्यमःthe middle (grade)
मध्यमः:
TypeAdjective
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; (दण्ड-भेदेषु) मध्यम-श्रेणी
Entities Mentioned
S
setu (dam/embankment)W
waterworks/irrigation systemFAQs
Water-control works are treated as critical state assets; sabotage is punished severely and graded by measurable harm (loss of water vs. lesser damage).