Sutra 5
Devanagari script
कालातिपातने पादहीनं वेतनं तद्द्विगुणश्च दण्डः ॥ कZ_०४.१.०५ ॥
Transliteration
kālātipātane pādahīnaṃ vetanaṃ taddviguṇaś ca daṇḍaḥ
Translation
ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದರೆ ವೇತನದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಮೊತ್ತದ ದ್ವಿಗುಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು।
Word by Word
कालातिपातनेin case of delay / exceeding the prescribed time
कालातिपातने:
TypeNoun
Rootअति√पत् (पत्) / काल
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम्, सप्तमी (अधिकरणे); समासः—कालस्य अतिपातनम् (समय-उल्लङ्घन/विलम्ब)
पादहीनम्reduced by one quarter
पादहीनम्:
TypeAdjective
Rootपाद / हीन
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम्, प्रथमा/द्वितीया; ‘पादेन हीनम्’ = चतुर्थांश-हीनम् (one-quarter less)
वेतनम्wages / remuneration
वेतनम्:
TypeNoun
Rootवेतन
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम्, प्रथमा/द्वितीया; कर्म/विधेय-रूपे
तत्that (amount)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम्, प्रथमा/द्वितीया; अनुवादक-सर्वनाम (refers to the wage/amount)
द्विगुणःdouble
द्विगुणः:
TypeAdjective
Rootद्वि / गुण
Formपुंलिङ्गे एकवचनम्, प्रथमा; ‘दण्डः’ इत्यस्य विशेषणम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
दण्डःpenalty / fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्गे एकवचनम्, प्रथमा; विधेयम् (penalty/fine)
FAQs
Wage reduction removes unearned benefit; the additional fine creates deterrence so delay is not treated as a cheap option.
A one-quarter reduction (25%) in the wage.