चरकपांसुधावकाः सारत्रिभागं द्वौ राजा रत्नं च ॥ कZ_०४.१.४९ ॥
carakapāṃsudhāvakāḥ sāratribhāgaṃ dvau rājā ratnaṃ ca
ಸಂಚಾರಿಯಾಗಿ ಹುಡುಕುವವರಿಗೂ ಧೂಳು/ಮಣ್ಣನ್ನು ತೊಳೆಯುವವರಿಗೂ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ‘ಸಾರ’ದ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ರಾಜನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಮತ್ತು ರತ್ನ (ಮೂಲ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತು) ರಾಜಸ್ವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು।
The state asserts regalian rights over ‘ratna’ while using revenue-sharing to incentivize discovery and reporting rather than concealment.
To align private incentives with state revenue: high rewards reduce black-market concealment and improve reporting compliance.