समाहर्तृप्रदिष्टाश्च गृहपतिकव्यञ्जना येषु ग्रामेषु प्रणिहितास्तेषां ग्रामाणां क्षेत्रगृहकुलाग्रं विद्युः मानसंजाताभ्यां क्षेत्राणि भोगपरिहाराभ्यां गृहाणि वर्णकर्मभ्यां कुलानि च ॥ कZ_०२.३५.०८ ॥
samāhartṛpradiṣṭāś ca gṛhapatika-vyañjanā yeṣu grāmeṣu praṇihitās teṣāṃ grāmāṇāṃ kṣetra-gṛha-kulāgraṃ vidyuḥ; māna-saṃjātābhyāṃ kṣetrāṇi, bhoga-parihārābhyāṃ gṛhāṇi, varṇa-karmabhyāṃ kulāni ca
ಸಮಾಹರ್ತೃನ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಗೃಹಪತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಏಜೆಂಟರು ಆ ಗ್ರಾಮಗಳ ಹೊಲಗಳು, ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಲಗಳು/ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಹೊಲಗಳನ್ನು ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂಲಕ, ಮನೆಗಳನ್ನು ವಾಸ/ಭೋಗ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿ/ಪರಿಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ, ಹಾಗೂ ಕುಲಗಳನ್ನು ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಮ/ವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ।
Area alone can be manipulated; yield cross-validates productivity and helps detect underreporting, crop concealment, or fraudulent classification.
Occupancy/use reveals real economic status, while exemptions/remissions are common leakage points; pairing them enables audit of privilege claims.