तेषु चैतावच्चातुर्वार्ण्यमेतावन्तः कर्षकगोरक्षकवैदेहककारुकर्मकरदासाश्च एतावच्च द्विपदचतुष्पदमिदं चैषु हिरण्यल्विष्टिशुल्कदण्डं समुत्तिष्ठतीति ॥ कZ_०२.३५.०४ ॥
teṣu caitāvac cāturvārṇyam etāvantaḥ karṣakagorakṣakavaidehakakārukarmakaradāsāś ca; etāvac ca dvipadacatuṣpadam; idaṃ ca eṣu hiraṇya-lviṣṭi-śulka-daṇḍaṃ samuttiṣṭhatīti
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೀಗೆ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು—‘ಇಷ್ಟು ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯದವರು; ಇಷ್ಟು ಕೃಷಕರು, ಗೋ ರಕ್ಷಕರು, ವೈದೇಹಕರು (ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು), ಕಾರುಗಳು (ಕರಕುಶಲಿಗಳು), ಕರ್ಮಕರರು (ವೇತನ ಕಾರ್ಮಿಕರು), ದಾಸರು; ಇಷ್ಟು ದ್ವಿಪದ ಮತ್ತು ಚತುಷ್ಪದ; ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಂದ ಇಷ್ಟು ನಗದು ಆದಾಯ, ಬಲವಂತದ ಸೇವೆ/ಬೆಗಾರು, ಸುಂಕ/ಟೋಲ್, ಮತ್ತು ದಂಡಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ।’
Occupations predict economic activity and compliance risk; tolls reflect trade volume, and fines reflect enforcement—together enabling revenue projection and governance planning.