Sutra 13
पङ्कविषमव्याधिजरातोयाहारावसन्नं वृक्षतटकाष्ठशिलाभिहतमीशानव्यालसर्पग्राहदावाग्निविपन्नं विनष्टम् ॥ कZ_०२.२९.१३ ॥
paṅkaviṣamavyādhijarātoyāhārāvasannaṃ vṛkṣataṭakāṣṭhaśilābhihatam īśānavyālasarpagrāhadāvāgnivipannaṃ vinaṣṭam
ಕೆಸರು, ಅಸಮ ನೆಲ, ರೋಗ, ಜರಾ (ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ), ನೀರು ಅಥವಾ ಮೇವು ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅದು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ; ಅಥವಾ ಮರ, ದಂಡೆ, ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ; ಅಥವಾ ಮಿಂಚು, ಕಾಡುಮೃಗಗಳು, ಹಾವುಗಳು, ಮೊಸಳೆಗಳು, ಅಥವಾ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ನಾಶವಾದರೆ—ಅದನ್ನು ‘ವಿನಷ್ಟ’ (ನಾಶವಾದುದು/ಮೃತ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
FAQs
To standardize adjudication and reduce arbitrary decisions by defining recognized ‘calamity/accident’ grounds for writing off losses.
Officials must fit a loss into specified categories and (implicitly) verify circumstances, limiting discretionary excuses for embezzlement or negligence.