Sutra 12
Devanagari script
मन्त्रिणामुपदेशाल् लाभोऽलभ्यमानः कोपको भवति अयमस्माभिः क्षयव्ययौ ग्राहितः इति ॥ कZ_०९.४.१२ ॥
Transliteration
mantriṇām upadeśāl lābho'labhyamānaḥ kopako bhavati ayam asmābhiḥ kṣayavyayau grāhitaḥ iti
Translation
ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಲಹೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಲಾಭವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಅದು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ—(ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ) ‘ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಸಿದರು.’
Word by Word
मन्त्रिणाम्of the ministers/counsellors
मन्त्रिणाम्:
TypeNoun
Rootमन्त्रिन्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (पुं.), ‘मन्त्रिन्’ (इन्-प्रत्ययान्त)
उपदेशात्from (their) advice/instruction
उपदेशात्:
TypeNoun
Rootउपदेश
Formपञ्चमी-एकवचनम् (पुं.)
लाभःgain, profit
लाभः:
TypeNoun
Rootलाभ
Formप्रथमा-एकवचनम् (पुं.)
अलभ्यमानःnot being obtained / failing to be obtained
अलभ्यमानः:
TypeParticiple
Rootलभ्
Formवर्तमानकाले कर्मणि (लट्) शानच्-प्रत्ययान्तः कृदन्तः; प्रथमा-एकवचनम् (पुं.)
कोपकःanger-causing, provoking wrath
कोपकः:
TypeNoun/Adjective
Rootकोपक
Formप्रथमा-एकवचनम् (पुं.); विशेषणवत् प्रयोगः
भवतिbecomes / is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
अयम्this (person/one)
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formप्रथमा-एकवचनम् (पुं.)
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formतृतीया-बहुवचनम्
क्षयloss, depletion
क्षय:
TypeNoun
Rootक्षय
Formद्वितीया-एकवचनम् (पुं.) (द्वन्द्व-समासस्य पूर्वपदम्; समस्तपदे द्वितीया)
व्ययौand expenditure (the two: loss and expenditure)
व्ययौ:
TypeNoun
Rootव्यय
Formद्वितीया-द्विवचनम् (पुं.); ‘क्षय-व्यय’ इति द्वन्द्वः
ग्राहितःhas been seized/charged/held (as responsible)
ग्राहितः:
TypeParticiple
Rootग्रह्
Formभूतकाले कर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः कृदन्तः; प्रथमा-एकवचनम् (पुं.)
इतिthus (quoting/indicating speech)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपातः; वाक्यसमाप्त्यर्थे/उद्धरणचिह्नः
Entities Mentioned
M
mantrin (ministers)FAQs
Ministers and stakeholders may resent the ruler for incurring costs without returns, creating internal blame and weakening cohesion.