Adhyaya 36
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 3635 Verses

हिमालयस्य निर्णयः — शिवाय पार्वत्याः प्रदाने (Himālaya’s Resolution to Give Pārvatī to Śiva)

អធ្យាយ ៣៦ ពិពណ៌នាការប្រជុំប្រឹក្សានៅអាណាចក្រហិមាល័យ បន្ទាប់ពីវសិષ્ઠបានណែនាំ។ ព្រះព្រហ្មប្រាប់ថា ហិមាល័យភ្ញាក់ផ្អើល ហៅមេភ្នំទាំងឡាយ (មេរុ សហ្យៈ គន្ធមាទន មន្ទារ មૈនាក វិន្ធ្យៈ ជាដើម) មកពិភាក្សា ថាត្រូវធ្វើអ្វីតាមពាក្យវសិષ્ઠ។ មេភ្នំទាំងឡាយឆ្លើយយ៉ាងដាច់ខាតថា មិនគួរលំបាកស្ទាក់ស្ទើរទៀតទេ ព្រោះព្រះបំណងខ្ពស់បានកំណត់រួច—គិរីជាបានកើតឡើងសម្រាប់កិច្ចការទេវតា ហើយគួរប្រគល់ទៅព្រះសិវៈ អ្នកដឹកនាំព្រះបំណងសិវៈ។ ហិមាល័យរីករាយខ្លាំង ហើយក្នុងចិត្តគិរីជាក៏មានសេចក្តីសុខ។ បន្ទាប់មក អរុន្ធតីណែនាំមេណា ដោយហេតុផល និងរឿងអិតិហាស បំបាត់សង្ស័យ ឲ្យគ្រួសារស្របតាមព្រះឥសី។ មេណាចិត្តច្បាស់ គោរពអរុន្ធតី និងទទួលភ្ញៀវដោយសេចក្តីសប្បុរស ហើយយល់ព្រមចំពោះផ្លូវដំណើរទៅកាន់អាពាហ៍ពិពាហ៍ទេវី។

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा सगणोपि हिमालयः । विस्मितो भार्य्यया शैलानुवाच स गिरीश्वरः

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ លឺពាក្យរបស់វសិષ્઎ហើយ ហិមាល័យ—ជាមួយបរិវាររបស់គាត់ផង—មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់នៃភ្នំ នោះបាននិយាយទៅកាន់ភរិយារបស់គាត់ មេណា។

Verse 2

हिमालय उवाच । हे मेरो गिरिराट् सह्य गन्धमादन मन्दर । मैनाक विन्ध्य शैलेन्द्रास्सर्वे शृणुत मद्वचः

ហិមាល័យមានព្រះបន្ទូល៖ «ឱ មេរុ ឱ ព្រះរាជានៃភ្នំ; ឱ សហ្យ ឱ គន្ធមាទន និងមន្ទរ; ឱ មૈនាក និងវិន្ធ្យ—ឱ ភ្នំដ៏ប្រសើរទាំងអស់ ចូរស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំ»។

Verse 3

वसिष्ठो हि वदत्येवं किं मे कार्य्यं विचार्य्यते । यथा तथा च शंसध्वं निर्णीय मनसाखिलम्

វសិષ્઎បាននិយាយដូច្នេះ៖ «ហេតុអ្វីត្រូវពិចារណាអំពីកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្ញុំ? ចូរអ្នកទាំងអស់សម្រេចអ្វីៗទាំងមូលក្នុងចិត្ត ហើយបន្ទាប់មកប្រាប់ខ្ញុំ—តាមដែលអ្នកឃើញថាសមរម្យ»។

Verse 4

ब्रह्मोवाच । तच्छुत्वा वचनं तस्य सुमेरुप्रमुखाश्च ते । प्रोचुर्हिमालयं प्रीत्या सुनिर्णीय महीधराः

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ លឺពាក្យរបស់គាត់ហើយ ភ្នំធំៗទាំងនោះ—មានសុមេរុជាមុខ—បានពិចារណាឲ្យច្បាស់លាស់ រួចដោយសេចក្តីរីករាយ បាននិយាយទៅកាន់ហិមាល័យ។

Verse 5

शैला ऊचुः । अधुना किं विमर्शेन कृतं कार्य्यं तथैव हि । उत्पन्नेयं महाभाग देवकार्यार्थमेव हि

ព្រះអម្ចាស់ភ្នំទាំងឡាយបាននិយាយ៖ «ឥឡូវនេះ ការពិចារណាទៀតមានប្រយោជន៍អ្វី? កិច្ចការនោះបានកើតរួចហើយ។ ឱ មហាសំណាង នាងកូនស្រីនេះកើតមក ដើម្បីបំពេញភារកិច្ចរបស់ទេវតាទាំងឡាយតែប៉ុណ្ណោះ»។

Verse 6

प्रदातव्या शिवायेति शिवस्यार्थेवतारिणी । अनयाराधितो रुद्रो रुद्रेण यदि भाषिता

«ត្រូវប្រគល់នាងដោយមន្ត្រា ‘(ಓಂ) ឝិវាយ’—ព្រោះនាងជារូបកាយដែលនាំបំណងរបស់ព្រះឝិវៈឲ្យសម្រេច។ ប្រសិនបើគេបូជាព្រះរុទ្រៈតាមរយៈនាង នោះដូចជាព្រះរុទ្រៈផ្ទាល់បានមានព្រះវាចនៈ និងបញ្ជាក់សេចក្តីនេះ»។

Verse 7

ब्रह्मोवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषाम्मेर्वादीनां हिमाचलः । सुप्रसन्नतरोभूद्वै जहास गिरिजा हृदि

ព្រះព្រហ្មាបានមានព្រះវាចនៈ៖ ពេលបានស្តាប់ពាក្យរបស់មេរុ និងអ្នកដទៃៗ ហិមាចល (ហិមាល័យ) កាន់តែរីករាយជាទីបំផុត; ហើយក្នុងបេះដូងរបស់នាង គិរិជា (បារវតី) បានញញឹម។

Verse 8

अरुन्धती च तां मेनां बोधयामास कारणात् । नानावाक्यसमूहेनेतिहासैर्विविधैरपि

ដោយហេតុផលដ៏ត្រឹមត្រូវ អរុន្ធតីបានណែនាំមេនា បើកបញ្ញារបស់នាង—ដោយពាក្យពេចន៍ជាច្រើនប្រភេទ និងដោយរឿងរ៉ាវគំរូពីប្រវត្តិសាស្ត្រព្រះធម៌នានាផងដែរ។

Verse 9

अथ सा मेनका शैलपत्नी बुद्ध्वा प्रसन्नधीः । मुनीनरुन्धतीं शैलं भोजयित्वा बुभोज च

បន្ទាប់មក មេនកា ភរិយារបស់ហិមាល័យ បានយល់ស្ថានការណ៍ដោយចិត្តស្ងប់សុខ និងរីករាយ។ នាងបានបម្រើអាហារដល់ព្រះមុនីទាំងឡាយ រួមទាំងអរុន្ធតី និងសៃល (ហិមាល័យ) ជាមុនសិន ហើយបន្ទាប់មក នាងទើបបរិភោគផ្ទាល់។

Verse 10

अथ शैलवरो ज्ञानी सुसंसेव्य मुनींश्च ताम् । उवाच साञ्जलिः प्रीत्या प्रसन्नात्मागतभ्रमः

បន្ទាប់មក សៃលវរៈ អ្នកប្រាជ្ញ បានបម្រើព្រះមុនីទាំងឡាយ និងនាងដោយគួរសម ហើយបាននិយាយដោយដៃប្រណម្យជាសញ្ញា ក្នុងសេចក្តីរីករាយស្នេហា—ចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ ការភាន់ច្រឡំបានរលាយ។

Verse 11

हिमाचल उवाच । सप्तर्षयो महाभागा वचः शृणुत मामकम् । विस्मयो मे गतस्सर्वश्शिवयोश्चरितं श्रुतम्

ហិមាចល បានមានព្រះវាចា៖ «ឱ សប្តឫសិ អ្នកមានភាគធំទាំងឡាយ សូមស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំមានការអស្ចារ្យពេញលេញ ព្រោះបានស្តាប់ប្រវត្តិសក្ការៈនៃព្រះសិវៈ និងព្រះសហព័ន្ធរបស់ទ្រង់»។

Verse 12

मदीयं च शरीरम्वै पत्नी मेना सुतास्सुता । ऋद्धिस्सिद्धिश्च चान्यद्वै शिवस्यैव न चान्यथा

«ពិតប្រាកដណាស់ សូម្បីតែរាងកាយរបស់ខ្ញុំក៏ដូចជារបស់ទ្រង់; ភរិយារបស់ខ្ញុំ មេនា និងកូនចៅស្រីរបស់ខ្ញុំផងដែរ។ សម្បត្តិ (ឫទ្ធិ) ការសម្រេច (សិទ្ធិ) និងអ្វីៗទាំងអស់ មានតែជារបស់ព្រះសិវៈប៉ុណ្ណោះ—មិនមែនផ្សេងទេ»។

Verse 13

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा स तदा पुत्रीं दृष्ट्वा तत्सादरं च ताम् । भूषयित्वा तदङ्गानि ऋष्युत्संगे न्यवेशयेत्

ព្រះព្រហ្មា បានមានព្រះវាចា៖ និយាយដូច្នោះហើយ គាត់បានមើលកូនស្រីរបស់ខ្លួនដោយក្តីគោរពស្រឡាញ់។ បន្ទាប់ពីតុបតែងអវយវៈរបស់នាងរួច គាត់បានដាក់នាងអង្គុយលើភ្លៅរបស់ឫសិ។

Verse 14

उवाच च पुनः प्रीत्या शैलराज ऋषींस्तदा । अयं भागो मया तस्मै दातव्य इति निश्चितम्

ព្រះរាជាភ្នំ ហិមាល័យ មានព្រះហឫទ័យរីករាយ ហើយបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ព្រះឥសីទាំងឡាយម្តងទៀតថា៖ «ភាគនេះ ខ្ញុំបានកំណត់ហើយថា ត្រូវប្រគល់ជូនព្រះអង្គនោះ»។

Verse 15

ऋषय ऊचुः । शंकरो भिक्षुकस्तेथ स्वयं दाता भवान् गिरे । भैक्ष्यञ्च पार्वती देवी किमतः परमुत्तमम्

ឫសិទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រភ្នំ នៅទីនោះ ព្រះសង្ករៈផ្ទាល់ជាភិក្ខុ ហើយអ្នកជាអ្នកឧបត្ថម្ភដោយដៃខ្លួនឯង។ ហើយទេវីបារវតីក៏ជាអ្នកទទួលបិណ្ឌបាត—តើមានអ្វីល្អប្រសើរជាងនេះ ដែលជាមង្គលដ៏អតិបរមា?»

Verse 16

हिमवन् शिखराणान्ते यद्धेतोस्सदृशी गतिः । धन्यस्त्वं सर्वशैलानामधिपस्सर्वतो वरः

ឱ ហិមវាន នៅចុងកំពូលភ្នំទាំងឡាយ អ្នកបានឈានដល់វាសនាដែលសមនឹងហេតុ និងបំណងរបស់អ្នក។ អ្នកជាអ្នកមានពរ ជាអធិបតីលើភ្នំទាំងអស់ ហើយល្អឥតខ្ចោះគ្រប់ទី។

Verse 17

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वा तु कन्यायै मुनयो विमलाशयाः । आशिषं दत्तवन्तस्ते शिवाय सुखदा भव

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់ពីនិយាយដូច្នេះទៅកាន់កញ្ញា ព្រះមុនីទាំងឡាយដែលមានចិត្តបរិសុទ្ធ បានប្រទានពរ​ដល់នាងថា «សូមឲ្យអ្នកក្លាយជាអ្នកនាំសុខដល់ព្រះសិវៈ»។

Verse 18

स्पृष्ट्वा करेण तां तत्र कल्याणं ते भविष्यति । शुक्लपक्षे यथा चन्द्रो वर्द्धन्तां त्वद्गुणास्तथा

ដោយប៉ះនាងនៅទីនោះដោយដៃរបស់អ្នក មង្គលនឹងមកដល់អ្នកជាក់ជាមិនខាន។ ដូចព្រះចន្ទកើនឡើងក្នុងពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ សូមឲ្យគុណធម៌របស់អ្នកកើនឡើងដូច្នោះដែរ។

Verse 19

इत्युक्त्वा मुनयस्सर्वे दत्त्वा ते गिरये मुदा । पुष्पाणि फलयुक्तानि प्रत्ययं चक्रिरे तदा

និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះមុនីទាំងអស់បានផ្តល់ផ្កាភ្នំជាមួយផ្លែឈើដល់ភ្នំនោះដោយសេចក្តីរីករាយ។ នៅពេលនោះ ពួកគេបានបង្កើតសញ្ញាដ៏ប្រាកដ ដើម្បីបញ្ជាក់ការយល់ព្រម និងការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួន។

Verse 20

अरुन्धती तदा तत्र मेनां सा सुसुखी मुदा । गुणैश्च लोभयामास शिवस्य परमा सती

នៅទីនោះ អរុន្ធតី ដែលមានចិត្តរីករាយ និងសុខសាន្ត បានធ្វើឲ្យមេណា ពេញចិត្តដោយមុទា; ហើយដោយពោលគុណធម៌នៃព្រះសិវៈ នាងបានទាក់ទាញចិត្តមេណា ឲ្យបែរទៅរកព្រះអង្គ ព្រោះអរុន្ធតីជาสต្រីសុចរិត និងស្មោះស្នេហាខ្ពង់ខ្ពស់។

Verse 21

हरिद्राकुंकुमैश्शैलश्मश्रूणि प्रत्यमार्जयत् । लौकिकाचारमाधाय मंगलायनमुत्तमम्

នាងយករមៀត និងកុಂಕុម លាបជូតសម្អាតលើផ្ទៃថ្មដែលពោរពេញដោយធូលី ដោយទន់ភ្លន់; ហើយដោយគោរពតាមច្បាប់ប្រពៃណីលោកីយ៍ នាងបានអនុវត្តពិធីមង្គលដ៏ប្រសើរ ដែលនាំទៅកាន់សុភមង្គល។

Verse 22

ततश्च ते चतुर्थेह्नि संधार्य्य लग्नमुत्तमम् । परस्परं च सन्तुष्य संजग्मुश्शिवसन्निधिम्

បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទីបួន ដោយកំណត់ពេលវេលាមង្គលដ៏ប្រសើរ ហើយដោយពេញចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក និងសម្របសម្រួលគ្នា ពួកគេបានទៅចូលគាល់នៅជិតស្និទ្ធព្រះសិវៈ។

Verse 23

तत्र गत्वा शिवं नत्वा स्तुत्वा विवि धसूक्तिभिः । ऊचुः सर्वे वसिष्ठाद्या मुनयः परमेश्वरम्

ទៅដល់ទីនោះ ពួកគេបានកោតគោរពបង្គំសិវៈ ហើយសរសើរព្រះអង្គដោយបទសូក្តិជាច្រើនដែលរៀបចំយ៉ាងល្អ; បន្ទាប់មក ព្រះមុនីទាំងអស់ ចាប់ពីវសិષ્ઠជាដើម បានទូលព្រះបរមេស្វរ។

Verse 24

ऋषय ऊचुः । देवदेव महादेव परमेश महाप्रभो । शृण्वस्मद्वचनं प्रीत्या यत्कृतं सेवकैस्तव

ព្រះឥសីទាំងឡាយទូលថា៖ «ឱ ព្រះទេវទេវ មហាទេវ ឱ ព្រះបរមេស្វរ ឱ មហាប្រហូ! សូមព្រះអង្គស្តាប់ពាក្យរបស់យើងដោយព្រះហឫទ័យរីករាយ ចំពោះអ្វីដែលបានធ្វើដោយអ្នកបម្រើរបស់ព្រះអង្គ»។

Verse 25

बोधितो गिरिराजश्च मेना विविधसूक्तिभिः । सेतिहासं महेशान प्रबुद्धोसौ न संशयः

ឱ មហេសានា! គិរិរាជ និង មេណា ត្រូវបានបង្រៀនដោយពាក្យពេចន៍ល្អៗជាច្រើន ព្រមទាំងប្រវត្តិសាស្ត្រព្រះធម៌តាមប្រពៃណី; គាត់បានភ្ញាក់ដល់ការយល់ដឹងពិតប្រាកដ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 26

वाक्यदत्ता गिरीन्द्रेण पार्वती ते हि नान्यथा । उद्वाहाय प्रगच्छ त्वं गणैर्देवैश्च संयुतः

«បារវតី ត្រូវបានគិរិិន្ទ្រ (ហិមាល័យ) សន្យាឲ្យព្រះអង្គដោយពាក្យសច្ចា—មិនមានសង្ស័យឡើយ។ ដូច្នេះ សូមចេញដំណើរទៅពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដោយមានពួកគណៈ និងទេវតាទាំងឡាយរួមដំណើរ»។

Verse 27

गच्छ शीघ्रं महादेव हिमाचलगृहं प्रभो । विवाहय यथा रीतिः पार्वतीमात्मजन्मने

«សូមទៅឲ្យលឿន ឱ មហាទេវា ឱ ព្រះអម្ចាស់ ទៅកាន់គេហដ្ឋាននៃហិមាចល។ តាមរបៀបប្រពៃណីដ៏ត្រឹមត្រូវ សូមប្រកបពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍បារវតី ដើម្បីការបង្ហាញទេវភាពរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់»។

Verse 28

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां लौकिकाचारतत्परः । प्रहृष्टात्मा महेशानः प्रहस्येदमुवाच सः

ព្រះព្រហ្មា បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលបានស្តាប់ពាក្យរបស់ពួកគេ មហេសានា—អ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់នូវចរិតប្រពៃណីនៃលោក—មានចិត្តរីករាយខាងក្នុង; ហើយដោយញញឹម ព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ។

Verse 29

महेश उवाच । विवाहो हि महाभागा न दृष्टो न श्रुतो मया । यथा पुरा भवद्भिस्तद्विधिः प्रोच्यो विशेषतः

មហេសា បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ អ្នកមានភាគល្អបំផុត! ខ្ញុំមិនដែលឃើញ ហើយក៏មិនដែលស្តាប់អំពីអាពាហ៍ពិពាហ៍បែបនេះឡើយ។ ដូច្នេះ សូមពិពណ៌នាឲ្យខ្ញុំយ៉ាងលម្អិតអំពីវិធីពិធីពិសេសនោះ ដូចដែលបានកំណត់ពីមុនដោយពួកអ្នក»។

Verse 30

ब्रह्मोवाच । तदाकर्ण्य महेशस्य लौकिकं वचनं शुभम् । प्रत्यूचुः प्रहसन्तस्ते देवदेवं सदाशिवम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ លឺព្រះមហេស្វរៈមានព្រះវាចនៈមង្គល ដែលមានលក្ខណៈដូចពាក្យលោកិយ នោះពួកគេបានឆ្លើយតប—ដោយញញឹម—ចំពោះព្រះសដាសិវៈ ព្រះទេវទាំងទេវ។

Verse 31

ऋषय ऊचुः । विष्णुमाहूय वै शीघ्रं ससमाजं विशेषतः । ब्रह्माणं ससुतं प्रीत्या तथा देवं शतक्रतुम्

ពួកឥសីបាននិយាយថា៖ «ពួកយើងបានអញ្ជើញព្រះវិṣṇu យ៉ាងរហ័ស ជាពិសេសជាមួយសភាទាំងមូលរបស់ព្រះអង្គ ហើយដោយសេចក្តីរីករាយ ក៏បានអញ្ជើញព្រះ Brahmā ជាមួយព្រះបុត្រា និងព្រះ Śatakratu (ឥន្ទ្រ) ផងដែរ»។

Verse 32

तथा ऋषिगणान्सर्वान् यक्षगन्धर्वकिन्नरान् । सिद्धान् विद्याधरांश्चैव तथा चैवाप्सरोगणान्

ដូចគ្នានេះផងដែរ ព្រះអង្គបានប្រមូលផ្តុំក្រុមឥសីទាំងអស់ យក្សា គន្ធರ್ವ និងកិន្នរា សិទ្ធា និងវិទ្យាធរា ហើយក៏មានក្រុមអប្សរាទាំងឡាយផងដែរ។

Verse 33

एतांश्चान्यान्प्रभो सर्वानानय स्वेह सादरम् । सर्वं संसाधयिष्यन्ति त्वत्कार्य्यं ते न संशयः

ឱ ព្រះអម្ចាស់ សូមនាំពួកនេះ និងអ្នកដទៃទាំងអស់ មកកាន់ព្រះវត្តមានរបស់ព្រះអង្គ ដោយការគោរពសមគួរ។ ពួកគេនឹងសម្រេចកិច្ចការទាំងមូលរបស់ព្រះអង្គ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 34

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा सप्त ऋषयस्तदाज्ञां प्राप्य ते मुदा । स्वधाम प्रययुस्सर्वे शंसन्तः शङ्करीं गतिम्

ព្រះ Brahmā បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់ពីនិយាយដូច្នេះ ឥសីទាំងប្រាំពីរ បានទទួលព្រះបញ្ជារបស់ព្រះនាងដោយសេចក្តីរីករាយ ហើយទាំងអស់បានចេញដំណើរត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ខ្លួន ខណៈពេលសរសើរផ្លូវដ៏មង្គលដែលនាំទៅកាន់ Śaṅkarī (ព្រះមាតាទេវី)។

Verse 36

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे सप्तऋषिवचनं नाम षट्त्रिंशोऽध्यायः

ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី៣៦ មានចំណងជើង «ពាក្យប្រកាសរបស់សប្តឫសី» ក្នុងផ្នែកបារវតីខណ្ឌ (ផ្នែកទី៣) នៃរុទ្រសំហិតា (ភាគទី២) នៃស្រីសិវមហាបុរាណដ៏រុងរឿង។

Frequently Asked Questions

A council and resolution: Himālaya, after hearing Vasiṣṭha, consults the mountain-kings and receives a firm directive that Pārvatī should be given to Śiva as part of devakārya; Menā’s hesitation is then resolved by Arundhatī’s instruction.

The episode encodes Śiva–Śakti teleology: Pārvatī’s life is read as purposeful manifestation for cosmic restoration, and the family’s consent becomes a dharmic ratification of a metaphysical necessity.

Rudra/Śiva is invoked as the cosmic beneficiary and telos of the event, while Girijā/Pārvatī is presented as the divinely purposed embodiment of śakti; sage-authority (Vasiṣṭha, Arundhatī) functions as the manifest channel of dharma.