Adhyaya 20
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 2023 Verses

तृतीयनेत्राग्निनिवृत्तिः / Quelling the Fire of the Third Eye (Vāḍava Fire Placed in the Ocean)

អធ្យាយ ២០ ជាសន្ទនារវាង នារទ និង ព្រះព្រហ្មា អំពីភ្លើងអំណាចដែលចេញពីភ្នែកទីបីរបស់ព្រះសិវៈ និងន័យជ្រាលជ្រៅរបស់វា។ ព្រះព្រហ្មា ពន្យល់ថា ពេលកាមទេវ ត្រូវភ្លើងភ្នែកទីបីដុតក្លាយជាផេះ ភ័យខ្លាចរាលដាលទាំងបីលោក; ទេវតា និង ឥសី មកសុំជ្រកកោន។ ព្រះព្រហ្មា សមាធិគិតលើព្រះសិវៈ រកមូលហេតុ និងវិធីការពារពិភពលោក ហើយដោយអំណាចដែលទទួលពីព្រះសិវៈ បានបញ្ឈប់ភ្លើងកំពុងរាលដាល។ បន្ទាប់មក គាត់យកភ្លើងដ៏សាហាវដែលមានវាសនាចូលសមុទ្រ (វាឌវា/វាឌវៈ) ដាក់ចូលសមុទ្រ ដើម្បីលោការហិត (សុខសាន្តនៃលោក)។ សមុទ្រ (សាគរ/សិន្ធុ) បង្ហាញជារូបបុគ្គល ទទួលព្រះព្រហ្មា ដោយគោរព និងនិយាយដោយសុភាព។ គោលបំណងធម៌គឺ ការគ្រប់គ្រងថាមពលតាបស្យាដ៏បំផ្លាញ ឲ្យត្រូវដាក់ទីតាំងពិធី និងកោស्मिक ដើម្បីឲ្យវាត្រូវបានទប់ស្កាត់ និងមិនក្លាយជាមហន្តរាយ។

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । विधे नेत्रसमुद्भूतवह्निज्वाला हरस्य सा । गता कुत्र वद त्वं तच्चरित्रं शशिमौलिनः

នារ៉ទមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រះវិធាតា (ព្រហ្មា) សូមប្រាប់ខ្ញុំ—អណ្តាតភ្លើងដ៏ភ្លឺចែងចាំង ដែលកើតពីព្រះនេត្ររបស់ហរៈ នោះបានទៅទីណា? សូមរៀបរាប់ឲ្យខ្ញុំអំពីព្រឹត្តិការណ៍សក្ការៈរបស់ព្រះអម្ចាស់មានព្រះចន្ទលើមកុដ។

Verse 2

ब्रह्मोवाच । यदा भस्म चकाराशु तृतीयनयनानलः । शम्भोः कामं प्रजज्वाल सर्वतो विफलस्तदा

ព្រះព្រហ្មមានព្រះវាចា៖ នៅពេលភ្លើងពីភ្នែកទីបីរបស់ព្រះសម្ភូ បំផ្លាញឲ្យក្លាយជាផេះយ៉ាងឆាប់រហ័ស កាមទេវតាត្រូវបានដុតឆេះ; ហើយនៅពេលនោះ គាត់ក្លាយជាអសមត្ថភាព និងឥតប្រយោជន៍គ្រប់ទិសទាំងអស់។

Verse 3

हाहाकारो महानासीत्त्रैलोक्ये सचराचरे । सर्वदेवर्षयस्तात शरणं मां ययुर्द्रुतम्

មានស្រែកអាឡោះអាល័យដ៏ធំកើតឡើងទូទាំងត្រៃលោក្យ ក្នុងសត្វចល និងអចលទាំងអស់។ បន្ទាប់មក ព្រះទេវតា និងព្រះឥសីទាំងឡាយ ឱកូនជាទីស្រឡាញ់ បានរត់មករកខ្ញុំយ៉ាងរហ័ស ដើម្បីសុំជ្រកកោន។

Verse 4

सर्वे निवेदयामासुस्तद्दुखं मह्यमाकुलाः । सुप्रणम्य सुसंस्तुत्य करौ बद्ध्वा नतानना

ពួកគេទាំងអស់ មានទុក្ខសោក និងចិត្តរវល់វឹកវរ បានមកជម្រាបរឿងទុក្ខនោះដល់ខ្ញុំ។ ពួកគេកោតគោរពក្រាបបង្គំយ៉ាងពេញលេញ សរសើរដោយពាក្យសមរម្យ ហើយប្រណម្យដៃជាប់គ្នា ដោយមុខទាប ចូលនិយាយ។

Verse 5

तच्छ्रुत्वाहं शिवं स्मृत्वा तद्धेतुं सुविमृश्य च । गतस्तत्र विनीतात्मा त्रिलोकावनहेतवे

ពេលខ្ញុំបានស្តាប់ដូច្នោះ ខ្ញុំបានរំលឹកដល់ព្រះសិវៈ ហើយពិចារណាមូលហេតុនោះយ៉ាងម៉ត់ចត់។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានទៅទីនោះ ដោយចិត្តទន់ភ្លន់ និងវិន័យខ្ពស់ ដើម្បីការពារ និងសុខសាន្តនៃលោកទាំងបី។

Verse 6

संदग्धुकामः स शुचिज्वालामालातिदीपितः । स्तंभितोऽरं मया शंभुप्रसादाप्तसुतेजसा

គាត់មានបំណងដុតបំផ្លាញគោលដៅ បានភ្លឺចាំងឡើង ដូចត្រូវបានបញ្ឆេះដោយមាលាអណ្តាតភ្លើងបរិសុទ្ធ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំបានទប់ស្កាត់គាត់យ៉ាងរហ័ស ដោយពន្លឺអំណាចដែលខ្ញុំទទួលបានតាមព្រះគុណនៃព្រះសម្ភូ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 7

अथ क्रोधमयं वह्निं दग्धुकाम जगत्त्रयम् । वाडवांतकमार्षं च सौम्यज्वालामुखं मुने

បន្ទាប់មក ឱ មុនី មានអគ្គិភ្លើងពោរពេញដោយកំហឹង លេចឡើង ប្រាថ្នាដុតបំផ្លាញលោកទាំងបី—ជាអណ្តាតភ្លើងលេបលាន់គ្រប់យ៉ាង ជាអ្នកបំផ្លាញអគ្គិវាឌវៈក្រោមសមុទ្រ ជាអណ្តាតភ្លើងមហាឥសីមិនអាចទប់ទល់បាន ហើយទោះយ៉ាងណា មានមុខភ្លឺស្រទន់សោម្យ។

Verse 8

तं वाडवतनुमहं समादाय शिवेच्छया । सागरं समगां लोकहिताय जगतां पतिः

«ដោយព្រះឆន្ទៈរបស់ព្រះសិវៈ ខ្ញុំបានយករូបវាឌវៈមុខសេះនោះ ហើយទៅកាន់សមុទ្រ ដើម្បីប្រយោជន៍សុខសាន្តនៃលោកទាំងឡាយ—ខ្ញុំ ជាព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក»។

Verse 9

आगतं मां समालोक्य सागरस्सांजलिर्मुने । धृत्वा च पौरुषं रूपमागतस्संनिधिं मम

ឱ មុនី ពេលសមុទ្រឃើញខ្ញុំមកដល់ គាត់ឈរដោយដៃប្រណម្យជាការគោរព; ហើយបានយករូបមនុស្ស មកជិតវត្តមានរបស់ខ្ញុំ។

Verse 10

सुप्रणम्याथ मां सिंधुस्संस्तूय च यथा विधि । स मामुवाच सुप्रीत्या सर्वलोकपितामहम्

បន្ទាប់មក សិន្ធុ(សមុទ្រ) បានប្រណម្យខ្ញុំយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ហើយសរសើរខ្ញុំតាមពិធីដ៏ត្រឹមត្រូវ; ដោយសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ព្រះបិតាមហាបុរាណនៃលោកទាំងអស់នោះ បាននិយាយមកខ្ញុំ។

Verse 11

सागर उवाच । किमर्थमागतोऽसि त्वं ब्रह्मन्नत्राखिलाधिप । तन्निदेशय सुप्रीत्या मत्वा मां च स्वसेवकम्

សមុទ្រ បាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះព្រហ្មា ជាអធិបតីនៃអ្វីៗទាំងអស់នៅទីនេះ អ្នកមកដល់ដោយហេតុអ្វី? សូមបញ្ជាព្រះបន្ទូលដោយព្រះមេត្តា ដោយចាត់ទុកខ្ញុំជាអ្នកបម្រើរបស់ព្រះអង្គ»។

Verse 12

अथाहं सागरवचश्श्रुत्वा प्रीतिपुरस्सरम् । प्रावोचं शंकरं स्मृत्वा लौकिकं हितमावहन्

បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានស្តាប់ពាក្យរបស់សមុទ្រ ដែលនិយាយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ពីចិត្ត ហើយនឹកដល់ព្រះសង្ករៈ (Śaṅkara) រួចឆ្លើយតប ដោយបញ្ចេញអនុសាសន៍ ដែលនាំមកនូវសុខមង្គលក្នុងជីវិតលោកិយផង។

Verse 13

ब्रह्मोवाच । शृणु तात महाधीमन्सर्वलोकहितावह । वच्म्यहं प्रीतितस्सिंधो शिवेच्छाप्रेरितो हृदा

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ កូនអើយ មហាបណ្ឌិតមានចិត្តធំ សូមស្តាប់។ ខ្ញុំនឹងនិយាយពាក្យដែលនាំមកនូវសុខមង្គលដល់លោកទាំងអស់។ ឱ សមុទ្រនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ ពីក្នុងចិត្ត ខ្ញុំនិយាយដោយអំណរ ដោយត្រូវបានជំរុញដោយព្រះឆន្ទៈរបស់ព្រះសិវៈ។

Verse 14

अयं क्रोधो महेशस्य वाडवात्मा महाप्रभुः । दग्ध्वा कामं द्रुतं सर्वं दग्धुकामोऽभवत्ततः

កំហឹងនេះរបស់ព្រះមហាទេវៈ មានអំណាចធំ និងភ្លើងរលោងដូចភ្លើងក្រោមសមុទ្រ; បន្ទាប់ពីបានដុតកាមៈ (Kāma) យ៉ាងឆាប់រហ័ស វាក៏ក្លាយជាចិត្តចង់ដុតអ្វីៗទាំងអស់ទៀតផង។

Verse 15

प्रार्थितोऽहं सुरैश्शीघ्रं पीडितैश्शंकरेच्छया । तत्रागत्य द्रुतं तं वै तात स्तंभितवाञ्शुचिम्

ដោយត្រូវបានទារុណកម្មដោយព្រះឆន្ទៈរបស់ព្រះសង្ករៈ ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានអង្វរខ្ញុំយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ខ្ញុំទៅដល់ទីនោះភ្លាមៗ កូនអើយ ហើយបានបញ្ឈប់ឲ្យអសកម្មនូវពន្លឺរលោងនោះភ្លាម។

Verse 16

वाडवं रूपमाधत्त तमादायाग तोत्र ह । निर्दिशामि जलाधार त्वामहं करुणाकरः

ចូរទទួលយករូបរាងវាឌវៈ (Vāḍava) ហើយយកវាមកទីនេះភ្លាម។ ឱ អ្នកគាំទ្រទឹកទាំងឡាយ ខ្ញុំ—អ្នកពោរពេញដោយមេត្តាករុណា—សូមតែងតាំងអ្នកនៅទីតាំងរបស់អ្នកនៅទីនេះ។

Verse 17

अयं क्रोधी महेशस्य वाडवं रूपमाश्रितः । ज्वालामुखस्त्वया धार्य्यो यावदाभूतसंप्लवम्

អង្គនេះមានកំហឹងខ្លាំង ដោយទទួលយករូបវាឌវ (ភ្លើងក្រោមសមុទ្រ) នៃព្រះមហេស្វរៈ; មាត់របស់វាបញ្ចេញអណ្តាតភ្លើង។ អ្នកត្រូវទប់ស្កាត់ និងទ្រាំទ្រវា រហូតដល់ពេលមហាប្រល័យនៃសត្វទាំងអស់។

Verse 18

यदात्राहं समागम्य वत्स्यामि सरितां पते । तदा त्वया परित्याज्यः क्रोधोऽयं शांकरोऽद्भुतः

ពេលខ្ញុំត្រឡប់មកទីនេះ ហើយមកស្នាក់នៅវិញ បន្ទាប់ពីបានមកជួបអ្នក ឱ​ព្រះអម្ចាស់នៃទន្លេទាំងឡាយ នោះអ្នកត្រូវលះបង់កំហឹងអស្ចារ្យនេះ ដែលកើតពីព្រះសង្ឃារៈ។

Verse 19

भोजनं तोयमेतस्य तव नित्यं भविष्यति । यत्नादेवावधार्य्योऽयं यथा नोपैति चांतरम्

អាហារ និងទឹកសម្រាប់វា នឹងមានជានិច្ចតាមរយៈអ្នក។ ដូច្នេះ អ្នកត្រូវថែរក្សារឿងនេះដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និងខិតខំ ដើម្បីកុំឲ្យមានការខ្វះខាត ឬការរំខានណាមួយកើតឡើង។

Verse 20

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे वडवानलचरितं नाम विंशोऽध्यायः

ដូច្នេះ បានបញ្ចប់ជំពូកទី២០ ដែលមាននាមថា «រឿងរ៉ាវវឌវានល (ភ្លើងសេះ)» ក្នុងផ្នែកបារវតីខណ្ឌា ជាផ្នែកទី៣ នៃរុទ្រសំហិតា ក្នុង «ស្រីសិវមហាបុរាណ»។

Verse 21

ततः प्रविष्टो जलधौ स वाडवतनुः शुचिः । वार्योघान्सुदहंस्तस्य ज्वालामालाभिदीपितः

បន្ទាប់មក ព្រះអង្គដ៏បរិសុទ្ធនោះ ទទួលយករូបវ៉ាឌវា—ភ្លើងក្រោមសមុទ្រ—ហើយចូលទៅក្នុងមហាសមុទ្រ; ដោយភ្លើងជាចង្វាក់អណ្តាតភ្លើងភ្លឺរលោងជុំវិញ ព្រះអង្គបានដុតបំផ្លាញយ៉ាងខ្លាំងលើលំហូរទឹករលករបស់សមុទ្រ។

Verse 22

ततस्संतुष्टचेतस्कस्स्वं धामाहं गतो मुने । अंतर्धानमगात्सिंधुर्दिव्यरूपः प्रणम्य माम्

បន្ទាប់មក ដោយចិត្តពេញចិត្តទាំងស្រុង ខ្ញុំបានត្រឡប់ទៅកាន់លំនៅដ្ឋានរបស់ខ្ញុំវិញ ឱ មុនី។ មហាសមុទ្រផងដែរ—ទទួលយករូបទេវភាព—បានក្រាបបង្គំខ្ញុំ ហើយបាត់ទៅពីទិដ្ឋភាព។

Verse 23

स्वास्थ्यं प्राप जगत्सर्वं निर्मुक्तं तद्भवाद्भयात् । देवा बभूवुः सुखिनो मुनयश्च महामुने

ឱ មហាមុនី ពិភពលោកទាំងមូលបានទទួលសុខភាពល្អវិញ ដោយរួចផុតពីការភ័យខ្លាចដែលកើតឡើងពីហេតុនោះ។ ព្រះទេវតាទាំងឡាយមានសេចក្តីរីករាយ ហើយមុនីទាំងឡាយក៏បានសប្បាយចិត្តដែរ។

Frequently Asked Questions

After Śiva’s third-eye fire burns Kāma to ashes, the remaining blaze threatens the worlds; Brahmā restrains it by Śiva’s grace and relocates it into the ocean as the vāḍava/vaḍavā fire.

It models the containment and re-siting of overwhelming śakti: destructive heat is not denied but regulated, assigned a cosmic “reservoir,” and integrated into world-order rather than allowed to dissolve it.

Śiva’s tṛtīya-nayana agni (transformative/destructive fire), Brahmā’s restraint-power derived from Śiva’s prasāda, and the ocean’s personified capacity to receive and hold a cosmic force.