Adhyaya 40
Kotirudra SamhitaAdhyaya 40100 Verses

Niṣādasya Bhillasya Itihāsaḥ — Śivarātri-vrata-prabhāvaḥ (The Hunter’s Account and the Efficacy of the Śivarātri Observance)

អធ្យាយនេះចាប់ផ្តើមដោយព្រះឥសីសួរ សូតា ឲ្យពន្យល់លម្អិតអំពី «វ្រតដ៏ប្រសើរ» ដែលបានលើកឡើងមុន៖ អ្នកណាជាអ្នកធ្វើជាលើកដំបូង និងផលដ៏អធិកអធមកើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេច ទោះធ្វើដោយមិនដឹងខ្លួន (អជ្ញានតៈ) ក៏ដោយ។ សូតា នាំមកនូវរឿងបុរាណអំពី និសាទ/ភីឡ្លា ម្នាក់ជាអ្នកប្រមាញ់ ដែលជីវិតពោរពេញដោយអំពើហិង្សា លួចលាក់ និងខ្វះកិច្ចកុសល។ ពេលវេលាប្រែប្រួលមកដល់ដោយមិនដឹង៖ រាត្រីសិវរាត្រីមកដល់។ ដោយសារការអត់ឃ្លាន និងសម្ពាធពីគ្រួសារ គាត់ចូលព្រៃទៅប្រមាញ់ ប៉ុន្តែដោយវាសនា (ដైవ-យោគ) មិនបានសត្វព្រៃទេ ខណៈថ្ងៃលិច បង្កឲ្យទុក្ខព្រួយ។ អធ្យាយបង្ហាញអត្ថន័យសម្ងាត់ថា ការប៉ះពាល់នឹងសិវរាត្រី—តាមស្ថានការណ៍ដែលបណ្តាលឲ្យភ្ញាក់យប់ ការអត់ធ្មត់ និងការជិតស្និទ្ធនឹងលំដាប់បរិសុទ្ធរបស់ព្រះសិវៈ—អាចក្លាយជាមធ្យោបាយបំផ្លាញបាប និងលើកកម្ពស់វិញ្ញាណ ដោយព្រះអនុគ្រោះដំណើរការតាមរចនាសម្ព័ន្ធវ្រត មិនមែនតាមគុណធម៌មុនទេ។

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूत ते वचनं श्रुत्वा परानन्दं वयं गताः । विस्तरात्कथय प्रीत्या तदेव व्रतमुत्तमम्

ពួកឥសីបាននិយាយថា៖ «ឱ សូតា ពេលស្តាប់ពាក្យរបស់អ្នក យើងបានឈានដល់សុខានុភាពដ៏លើសលប់។ សូមដោយមេត្តាស្នេហា រៀបរាប់ដោយលម្អិតវ្រតដ៏ប្រសើរនោះ—វ្រតខ្ពស់បំផុតនេះ»។

Verse 2

कृतं पुरा तु केनेह सूतैतद्व्रतमुत्तमम् । कृत्वाप्यज्ञानतश्चैव प्राप्तं किं फलमुत्तमम्

«ឱ សូតា កាលពីបុរាណ អ្នកណាបានអនុវត្តវ្រតដ៏ប្រសើរនេះនៅទីនេះ? ហើយបើទោះធ្វើដោយមិនដឹងក៏ដោយ ការធ្វើវានាំឲ្យទទួលបានផលដ៏លើសលប់អ្វី?»

Verse 3

सूत उवाच । श्रूयतामृषयस्सर्वे कथयामि पुरातनम् । इतिहासं निषादस्य सर्वपापप्रणाशनम्

សូតាបាននិយាយថា៖ «ឱ ពួកឥសីទាំងអស់ សូមស្តាប់។ ខ្ញុំនឹងរៀបរាប់រឿងបុរាណមួយ—ប្រវត្តិនៃនិសាទម្នាក់ ដែលបំផ្លាញបាបទាំងអស់»។

Verse 4

पुरा कश्चिद्वने भिल्लो नाम्ना ह्यासीद्गुरुद्रुहः । कुटुम्बी बलवान्क्रूरः क्रूरकर्मपरायणः

កាលពីបុរាណ នៅក្នុងព្រៃ មានអ្នកប្រមាញ់ជនជាតិភិល្លៈម្នាក់ ឈ្មោះ គុរុទ្រុហៈ។ គាត់ជាមេគ្រួសារ មានកម្លាំង និងសាហាវ រឹងមាំ ហើយតែងតែប្រកបដោយអំពើឃោរឃៅ។

Verse 5

निरन्तरं वने गत्वा मृगान्हन्ति स्म नित्यशः । चौर्य्यं च विविधं तत्र करोति स्म वने वसन्

គាត់ទៅព្រៃជានិច្ច ហើយរាល់ថ្ងៃសម្លាប់ក្តាន់; នៅពេលរស់នៅក្នុងព្រៃ គាត់ក៏ប្រព្រឹត្តអំពើលួចប្លន់ជាច្រើនប្រភេទផងដែរ។

Verse 6

बाल्यादारभ्य तेनेह कृतं किंचिच्छुभं नहि । महान्कालो व्यतीयाय वने तस्य दुरात्मनः

តាំងពីកុមារភាពមក គាត់មិនបានធ្វើសេចក្តីល្អសុភមង្គលសូម្បីតែបន្តិចឡើយ។ ពេលវេលាយូរណាស់បានកន្លងផុតទៅសម្រាប់មនុស្សចិត្តអាក្រក់នោះ ដែលរស់នៅក្នុងព្រៃ។

Verse 7

कदाचिच्छिवरात्रिश्च प्राप्तासीत्तत्र शोभना । न दुरात्मा स्म जानाति महद्वननिवासकृत्

កាលណាមួយ រាត្រីសិវៈដ៏សុភមង្គល (Śivarātri) បានមកដល់ទីនោះយ៉ាងរុងរឿង; ប៉ុន្តែមនុស្សចិត្តអាក្រក់នោះ—អ្នករស់នៅក្នុងព្រៃធំ—មិនបានដឹងសេចក្តីបរិសុទ្ធរបស់វាទេ។

Verse 8

एतस्मिन्समये भिल्लो मात्रा पित्रा स्त्रिया तथा । प्रार्थितश्च क्षुधाऽविष्टैर्भक्ष्यं देहि वनेचर

នៅពេលនោះឯង ភិល្លៈ (អ្នករស់នៅព្រៃ) ត្រូវបានម្តាយ ឪពុក និងប្រពន្ធរបស់គាត់ សុំអង្វរ ដោយពួកគេរងទុក្ខពីភាពឃ្លានថា៖ «ឱ អ្នកដើរព្រៃ សូមផ្តល់អាហារឲ្យយើង»។

Verse 9

इति संप्रार्थितः सोऽपि धनुरादाय सत्वरम् । जगाम मृगहिंसार्थं बभ्राम सकलं वनम्

ដូច្នេះ ពេលត្រូវបានអង្វរ គាត់ក៏យកធ្នូឡើងដោយរហ័ស ហើយចេញទៅប្រមាញ់ក្តាន់ ដើរវង្វេងពេញព្រៃទាំងមូល។

Verse 10

दैवयोगात्तदा तेन न प्राप्तं किंचिदेव हि । अस्तप्राप्तस्तदा सूर्यस्स वै दुःखमुपागतः

ដោយវាសនាប៉ុណ្ណោះ នៅពេលនោះគាត់មិនបានអ្វីសោះ។ ហើយពេលព្រះអាទិត្យជិតលិច គាត់ពិតជាចូលទៅក្នុងទុក្ខសោក។

Verse 11

किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं न प्राप्तं मेऽद्य किंचन । बालाश्च ये गृहे तेषां किं पित्रोश्च भविष्यति

«ឥឡូវខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វី ហើយត្រូវទៅណា? ថ្ងៃនេះខ្ញុំមិនបានអ្វីសោះ។ កូនតូចៗនៅផ្ទះ នឹងទៅជាយ៉ាងណា ហើយឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេនឹងទៅជាយ៉ាងណា?»

Verse 12

मदीयं वै कलत्रं च तस्याः किंचिद्भविष्यति । किंचिद्गृहीत्वा हि मया गंतव्यं नान्यथा भवेत्

«នាងជាប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំ ហើយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់នាងមានចំណែកមួយជារបស់ខ្ញុំ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំត្រូវចេញទៅក្រោយពីយកអ្វីមួយទៅជាមួយ មិនអាចផ្សេងពីនេះបានទេ»។

Verse 13

इत्थं विचार्य स व्याधो जलाशय समीपगः । जलावतरणं यत्र तत्र गत्वा स्वयं स्थितः

គិតពិចារណាដូច្នេះ អ្នកប្រមាញ់បានទៅជិតអាងទឹក។ គាត់ទៅដល់កន្លែងចុះទៅទឹក ហើយឈររង់ចាំនៅទីនោះដោយខ្លួនឯង។

Verse 14

अवश्यमत्र कश्चिद्वै जीवश्चैवागमिष्यति । तं हत्वा स्वगृहं प्रीत्या यास्यामि कृतकार्यकः

«ពិតប្រាកដណាស់ នឹងមានសត្វមានជីវិតណាម្នាក់មកទីនេះ។ ខ្ញុំនឹងសម្លាប់គេ ហើយត្រឡប់ទៅផ្ទះខ្ញុំដោយសេចក្តីរីករាយ ដោយការងារខ្ញុំបានសម្រេច»។

Verse 15

इति मत्वा स वै वृक्षमेकं बिल्वेतिसंज्ञकम् । समारुह्य स्थितस्तत्र जलमादाय भिल्लकः

គិតដូច្នេះ ភិល្លកៈបានឡើងលើដើមឈើមួយដែលហៅថា បិល្វៈ ហើយឈរនៅទីនោះ ដោយកាន់ទឹកនៅក្នុងដៃ។

Verse 16

कदा यास्यति कश्चिद्वै कदा हन्यामहं पुनः । इति बुद्धिं समास्थाय स्थितोऽसौ क्षुत्तृषान्वितः

គាត់គិតថា «ពេលណានឹងមាននរណាម្នាក់មក? ពេលណាខ្ញុំនឹងវាយសម្លាប់ម្តងទៀត?» ដោយចិត្តជាប់លាប់នឹងគំនិតនោះ គាត់ឈរនៅទីនោះ ទទួលទុក្ខដោយឃ្លាន និងស្រេក។

Verse 17

तद्रात्रौ प्रथमे यामे मृगी त्वेका समागता । तृषार्ता चकिता सा च प्रोत्फालं कुर्वती तदा

នៅរាត្រីនោះ ក្នុងយាមទីមួយ មានក្តាន់ស្រីមួយមកដល់ទីនោះ។ នាងរងទុក្ខដោយស្រេកទឹក ហើយភ្ញាក់ផ្អើលដោយភ័យ ក៏លោតរវល់មិនស្ងប់នៅពេលនោះ។

Verse 18

तां दृष्ट्वा च तदा तेन तद्वधार्थमथो शरः । संहृष्टेन द्रुतं विष्णो धनुषि स्वे हि संदधे

ព្រះវិṣṇុឃើញនាងហើយ នៅពេលនោះ ដោយចិត្តរីករាយ និងប្រញាប់រហ័ស បានដាក់ព្រួញលើធ្នូរបស់ព្រះអង្គ ដោយមានបំណងសម្លាប់នាង។

Verse 19

इत्येवं कुर्वतस्तस्य जलं बिल्वदलानि च । पतितानि ह्यधस्तत्र शिवलिंगमभूत्ततः

ពេលគាត់បន្តធ្វើដូច្នេះ ទឹក និងស្លឹកបិល្វា បានធ្លាក់ចុះទៅខាងក្រោម; ហើយនៅទីនោះ ពីកន្លែងនោះឯង ព្រះលិង្គនៃព្រះសិវៈបានបង្ហាញខ្លួន។

Verse 20

यामस्य प्रथमस्यैव पूजा जाता शिवस्य च । तन्महिम्ना हि तस्यैव पातकं गलितन्तदा

នៅក្នុងយាមដំបូងនៃរាត្រី ការបូជាព្រះសិវៈបានកើតឡើង។ ដោយមហិមារបស់ការបូជានោះ បាបរបស់គាត់បានរលាយបាត់ភ្លាមៗ។

Verse 21

तत्रत्यं चैव तच्छब्दं श्रुत्वा सा हरिणी भिया । व्याधं दृष्ट्वा व्याकुला हि वचनं चेदमब्रवीत्

នាងក្តាន់ស្រីបានឮសំឡេងនៅទីនោះ ក៏ភ័យខ្លាច។ ពេលឃើញអ្នកប្រមាញ់ នាងក៏រវល់ចិត្ត ហើយនិយាយពាក្យទាំងនេះ។

Verse 22

मृग्युवाच । किं कर्तुमिच्छसि व्याध सत्यं वद ममाग्रतः । तच्छुत्वा हरिणीवाक्यं व्याधो वचनमब्रवीत्

ក្តាន់ស្រីបាននិយាយថា៖ «អ្នកប្រមាញ់អើយ អ្នកចង់ធ្វើអ្វី? សូមនិយាយសេចក្តីពិតនៅមុខខ្ញុំ»។ ពេលឮពាក្យរបស់ក្តាន់ស្រី អ្នកប្រមាញ់ក៏ឆ្លើយតប។

Verse 23

कुटुम्बं पोषितं नित्यं कृत्वा पापान्यनेकशः । एवं पापानि हा कृत्वा का गतिर्मे भविष्यति

«ខ្ញុំបានចិញ្ចឹមគ្រួសាររបស់ខ្ញុំជានិច្ច ហើយក្នុងដំណើរនោះបានប្រព្រឹត្តបាបជាច្រើន។ អាឡាស! បានធ្វើបាបដូចនេះហើយ វាសនាអ្វីនឹងកើតមានចំពោះខ្ញុំ?»

Verse 24

किं करोमि क्व गच्छामि ह्युपायं रचयाम्यहम् । इत्थं विचार्यं सा तत्र वचनं चेदमब्रवीत्

«ខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វី? ខ្ញុំត្រូវទៅណា? ពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំនឹងរៀបចំវិធីមួយដូចម្តេច?» គិតដូច្នេះហើយ នាងបាននិយាយពាក្យទាំងនេះនៅទីនោះ។

Verse 25

मृग्युवाच । मन्मांसेन सुखं ते स्याद्देहस्यानर्थकारिणः । अधिकं किं महत्पुण्यं धन्याहं नात्र संशयः

ម្រឹគីបាននិយាយថា៖ «សូមឲ្យអ្នកបានសុខចិត្តដោយសាច់របស់ខ្ញុំ—ទោះបីរាងកាយនេះជាអ្នកបង្កអពមង្គលក៏ដោយ។ តើមានបុណ្យដ៏ធំខ្ពង់ខ្ពស់ជាងនេះទៀតឬ? ខ្ញុំជាអ្នកមានពរ—មិនមានសង្ស័យឡើយ»។

Verse 27

परं तु शिशवो मेऽद्य वर्तंते स्वाश्रमेऽखिलाः । भगिन्यै तान्समर्प्यैव प्रायास्ये स्वामिनेऽथ वा

ប៉ុន្តែកូនៗរបស់ខ្ញុំទាំងអស់ នៅថ្ងៃនេះស្ថិតនៅក្នុងអាស្រាមរបស់ខ្ញុំ។ ដោយប្រគល់ពួកគេឲ្យបងស្រីរបស់ខ្ញុំរួច ខ្ញុំនឹងចាកចេញ—ពិតប្រាកដ ខ្ញុំនឹងទៅរកព្រះអម្ចាស់របស់ខ្ញុំ។

Verse 28

न मे मिथ्यावचस्त्वं हि विजानीहि वनेचर । आयास्येह पुनश्चेह समीपं ते न संशयः

ឱ អ្នករស់នៅព្រៃអើយ ចូរដឹងច្បាស់ថា ពាក្យរបស់ខ្ញុំមិនមែនកុហកទេ។ ខ្ញុំនឹងមកទីនេះម្តងទៀត ហើយនឹងត្រឡប់មកជិតអ្នកពិតប្រាកដ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 29

स्थिता सत्येन धरणी सत्येनैव च वारिधिः । सत्येन जलधाराश्च सत्ये सर्वम्प्रतिष्ठितम्

ដោយសេចក្តីសច្ចៈ ផែនដីឈរមាំមួន; ដោយសេចក្តីសច្ចៈ ពិតប្រាកដ សមុទ្រនៅតែអស់កល្ប។ ដោយសេចក្តីសច្ចៈ ស្ទឹងទឹកហូរ—លើសេចក្តីសច្ចៈ សព្វវត្ថុទាំងអស់តាំងស្ថិត។

Verse 30

सूत उवाच । इत्युक्तोऽपि तया व्याधो न मेने तद्वचो यदा । तदा सुविस्मिता भीता वचनं साब्रवीत्पुनः

សូត្រាបាននិយាយថា៖ ទោះនាងបាននិយាយដូច្នោះក៏ដោយ ពេលអ្នកប្រមាញ់មិនទទួលយកពាក្យនាង នាងក៏ភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង និងភ័យខ្លាច ហើយបាននិយាយឡើងម្ដងទៀត។

Verse 31

मृग्युवाच । शृणु व्याध प्रवक्ष्यामि शपथं हि करोम्यहम् । आगच्छेयं यथा ते न समीपं स्वगृहाद्गता

ក្តាន់ស្រីបាននិយាយថា៖ «ស្តាប់ចុះ អ្នកប្រមាញ់; ខ្ញុំនឹងប្រាប់—ខ្ញុំស្បថជាពាក្យសច្ចៈ។ សូមឲ្យខ្ញុំមិនបានត្រឡប់មកជិតអ្នកទៀត ពីផ្ទះរបស់ខ្ញុំឡើយ»។

Verse 32

ब्राह्मणो वेदविक्रेता सन्ध्याहीनस्त्रिकालकम् । स्त्रियस्स्वस्वामिनो ह्याज्ञां समुल्लंघ्य क्रियान्विताः

ព្រាហ្មណ៍ដែលលក់វេទៈ អ្នកដែលបោះបង់ពិធីសន្ធ្យា៣ពេលរៀងរាល់ថ្ងៃ និងស្ត្រីដែលទោះធ្វើកិច្ចធម៌ក៏ដោយ តែបំពានបញ្ជារបស់ស្វាមីខ្លួន—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថា ជាអ្នកល្មើសធម៌ត្រឹមត្រូវ។

Verse 33

कृतघ्ने चैव यत्पापं तत्पापं विमुखे हरे । द्रोहिणश्चैव यत्पापं तत्पापं धर्मलंघने

បាបណាដែលជារបស់អ្នកអកតញ្ញូ នោះបាបដដែលនឹងធ្លាក់លើអ្នកដែលបែរមុខចេញពីព្រះហរៈ (ព្រះសិវៈ)។ ហើយបាបណាដែលជារបស់អ្នកក្បត់ នោះបាបដដែលនឹងធ្លាក់លើអ្នកដែលលំអៀងលើសធម៌ ឬរំលោភធម៌។

Verse 34

विश्वासघातके तच्च तथा वै छलकर्तरि । तेन पापेन लिम्पामि यद्यहं नागमे पुनः

«បើខ្ញុំមិនត្រឡប់មកវិញទៀតទេ សូមឲ្យខ្ញុំត្រូវប្រឡាក់ដោយបាបនោះឯង គឺបាបនៃការក្បត់ទំនុកចិត្ត និងអំពើល្បិចបោកបញ្ឆោត»។

Verse 35

इत्याद्यनेकशपथान्मृगी कृत्वा स्थिता यदा । तदा व्याधस्य विश्वस्य गच्छेति गृहमब्रवीत्

បន្ទាប់ពីឲ្យគាត់ស្បថជាច្រើនប្រការដូច្នេះ នាងនៅទីនោះ ដោយបានយករូបជាមេក្តាន់។ បន្ទាប់មក នាងបាននិយាយទៅកាន់អ្នកប្រមាញ់ វិશ્વៈ ថា «ចូរទៅផ្ទះ»។

Verse 36

मृगी हृष्टाजलं पीत्वा गता स्वाश्रममण्डलम् । तावच्च प्रथमो यामस्तस्य निद्रां विना गतः

មេក្តាន់បានផឹកទឹកដោយរីករាយ ហើយទៅដល់ព្រំដែនអាស្រមរបស់នាងវិញ។ ខណៈនោះ យាមទីមួយនៃរាត្រីបានកន្លងផុតទៅសម្រាប់គាត់ ដោយគ្មានការគេងសោះ។

Verse 37

तदीया भगिनी या वै मृगी च परिभाविता । तस्या मार्गं विचिन्वन्ती ह्याजगाम जलार्थिनी

បន្ទាប់មក ប្អូនស្រីរបស់នាង—មេក្តាន់មួយដែលបានទទួលទុក្ខ—បានមកស្វែងរកទឹក ហើយស្វែងរកផ្លូវរបស់នាងទៅវិញទៅមក។

Verse 38

तां दृष्ट्वा च स्वयं भिल्लोऽकार्षीद्बाणस्य कर्षणम् । पूर्ववज्जलपत्राणि पतितानि शिवोपरि

ពេលឃើញនាង អ្នកប្រមាញ់នោះផ្ទាល់បានទាញព្រួញត្រឡប់វិញ។ ដូចមុន ស្លឹកដែលជ្រាបទឹកបានធ្លាក់ចុះលើព្រះសិវៈ។

Verse 39

यामस्य च द्वितीयस्य तेन शंभोर्महात्मनः । पूजा जाता प्रसंगेन व्याधस्य सुखदायिनी

បន្ទាប់មក ក្នុងយាមទីពីរ តាមវាសនានាំឲ្យកើតឡើង អ្នកប្រមាញ់នោះបានធ្វើបូជាព្រះសម្ភូ មហាត្មា ហើយបូជានោះក្លាយជាប្រភពសេចក្តីអំណរ និងគុណធម៌សម្រាប់គាត់។

Verse 40

मृगी सा प्राह तं दृष्ट्वा किं करोषि वनेचर । पूर्ववत्कथितं तेन तच्छ्रुत्वाह मृगी पुनः

មើលឃើញគាត់ ក្តាន់ញីបាននិយាយថា៖ «ឱ អ្នករស់នៅព្រៃ អ្នកកំពុងធ្វើអ្វី?» គាត់បានឆ្លើយតាមដែលបាននិយាយមុន ហើយពេលក្តាន់ញីស្តាប់ហើយ នាងបាននិយាយឡើងម្ដងទៀត។

Verse 41

मृग्युवाच । धन्याहं श्रूयतां व्याध सफलं देहधारणम् । अनित्येन शरीरेण ह्युपकारो भविष्यति

ក្តាន់ញីបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំមានពរ។ សូមស្តាប់ ឱ អ្នកប្រមាញ់—ការកាន់កាប់រាងកាយនេះរបស់ខ្ញុំបានក្លាយជាមានផល។ ទោះជារាងកាយមិនថេរនេះ ក៏សេវាបរិសុទ្ធ និងអត្ថប្រយោជន៍នឹងត្រូវសម្រេចឡើង។»

Verse 42

परन्तु मम बालाश्च गृहे तिष्ठन्ति चार्भकाः । भर्त्रे तांश्च समर्प्यैव ह्यागमिष्याम्यहं पुनः

«ប៉ុន្តែកូនតូចៗរបស់ខ្ញុំ នៅផ្ទះ—នៅតែជាកូនក្មេង។ បន្ទាប់ពីប្រគល់ពួកគេឲ្យប្តីខ្ញុំហើយ ខ្ញុំនឹងត្រឡប់មកទីនេះម្តងទៀត»។

Verse 43

व्याध उवाच । त्वया चोक्तं न मन्येहं हन्मि त्वां नात्र संशयः । तच्छुत्वा हरिणी प्राह शपथं कुर्वती हरे

អ្នកប្រមាញ់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនជឿពាក្យដែលអ្នកនិយាយទេ។ ខ្ញុំនឹងសម្លាប់អ្នក—គ្មានសង្ស័យឡើយ»។ ពេលឮដូច្នោះ ក្តាន់ញីបាននិយាយ ដោយធ្វើសច្ចាប្រណិធានយ៉ាងតឹងរឹងថា៖ «ឱ អ្នកប្រមាញ់!»

Verse 44

मृग्युवाच । शृणु व्याध प्रवक्ष्यामि नागच्छेयं पुनर्यदि । वाचा विचलितो यस्तु सुकृतं तेन हारितम्

ក្តាន់ស្រីបាននិយាយ៖ «ស្តាប់ទៅ ឱ អ្នកប្រមាញ់—ខ្ញុំនឹងប្រាប់។ បើខ្ញុំមិនត្រឡប់មកវិញទៀត សូមដឹងថា អ្នកណាដែលរអិលរអួលដោយពាក្យសម្តី ហើយបំពានពាក្យសច្ចា បុណ្យកុសលដែលបានសន្សំ នឹងត្រូវបាត់បង់ដោយគាត់»។

Verse 45

परिणीता स्त्रियं हित्वा गच्छत्यन्यां च यः पुमान् । वेदधर्मं समुल्लंघ्य कल्पितेन च यो व्रजेत्

បុរសណាដែលបោះបង់ភរិយាដែលរៀបការតាមធម៌ ហើយទៅរកស្ត្រីផ្សេងទៀត ហើយលើសលប់ច្បាប់ធម៌វេដៈ ដើរតាមគំនិតដែលខ្លួនបង្កើតឡើង—បុរសនោះវង្វេងចេញពីផ្លូវដែលបានកំណត់ ហើយធ្លាក់ចូលអធម៌។

Verse 46

विष्णुभक्तिसमायुक्तः शिवनिन्दां करोति यः । पित्रोः क्षयाहमासाद्य शून्यं चैवाक्रमेदिह

អ្នកណាដែលមានភក្តីភាពចំពោះព្រះវិṣṇu ក៏ដោយ ប៉ុន្តែធ្វើការប្រមាថព្រះសិវៈ—ពេលវង្សត្រកូលបុព្វបុរសរបស់គាត់ធ្លាក់ចុះ គាត់នឹងរងវិនាសនៅទីនេះឯង ហើយធ្លាក់ចូលភាពទទេ (ភាពរាំងស្ងួតខាងវិញ្ញាណ)។

Verse 47

कृत्वा च पारतापं हि करोति वचनं पुनः । तेन पापेन लिंपामि नागच्छेयं पुनर्यदि

«បានប្រព្រឹត្តអំពើខុសធ្ងន់ធ្ងរនេះហើយ គាត់នៅតែត្រឡប់មកនិយាយសន្យាម្ដងទៀត។ ដោយបាបនោះឯង ខ្ញុំត្រូវបានកខ្វក់—បើខ្ញុំទៅទីនោះម្ដងទៀត។»

Verse 48

सूत उवाच । इत्युक्तश्च तया व्याधो गच्छेत्याह मृगीं च सः । सा मृगी च जलं पीत्वा हृष्टाऽगच्छत्स्वमाश्रमम्

សូតាបាននិយាយថា៖ ដូច្នេះ ពេលនាងនិយាយទៅកាន់គាត់ អ្នកប្រមាញ់បានប្រាប់ក្តាន់ញីថា «ចូរទៅ»។ ក្តាន់ញីបានផឹកទឹកហើយ ដោយចិត្តរីករាយ បានត្រឡប់ទៅអាស្រមរបស់នាងវិញ។

Verse 49

तावद्द्वितीयो यामो वै तस्य निद्रां विना गतः । एतस्मिन्समये तत्र प्राप्ते यामे तृतीयके

ដូច្នេះ យាមទីពីរនៃរាត្រីបានកន្លងទៅសម្រាប់គាត់ ដោយគ្មានការគេង។ ហើយនៅពេលនោះឯង ពេលយាមទីបីមកដល់នៅទីនោះ ព្រឹត្តិការណ៍បន្ទាប់បានកើតឡើង។

Verse 50

ज्ञात्वा विलंबं चकितस्तदन्वेषणतत्परः । तद्यामे मृगमद्राक्षीज्जलमार्गगतं ततः

ពេលដឹងថាមានការពន្យារពេល គាត់ភ្ញាក់ផ្អើលដោយក្តីបារម្ភ ហើយប្តេជ្ញាចិត្តស្វែងរក។ បន្ទាប់មក នៅយាមនោះឯង គាត់បានឃើញសត្វក្តាន់ដើរតាមផ្លូវទឹក ដូចជាផ្លូវលំហូរទឹក។

Verse 51

पुष्टं मृगं च तं दृष्ट्वा हृष्टो वनचरस्स वै । शरं धनुषि संधाय हन्तुं तं हि प्रचक्रमे

ពេលឃើញសត្វក្តាន់ដែលសម្បូរខ្លួននោះ អ្នករស់នៅព្រៃក៏រីករាយ។ គាត់ដាក់ព្រួញលើធ្នូ ហើយចាប់ផ្តើមភ្លាមៗ ដើម្បីសម្លាប់វា។

Verse 52

तदैवं कुर्वतस्तस्य बिल्वपत्राणि कानिचित् । तत्प्रारब्धवशाद्विष्णो पतितानि शिवोपरि

នៅពេលនោះ ខណៈដែលគាត់កំពុងធ្វើដូច្នេះ ស្លឹកបិល្វា (bilva) មួយចំនួន—ដោយអំណាចនៃវាសនាដែលបានចាប់ផ្តើម—បានធ្លាក់ចេញពីព្រះវិṣṇុ ហើយធ្លាក់ចុះលើព្រះសិវៈ។

Verse 53

तेन तृतीययामस्य तद्रात्रौ तस्य भाग्यतः । पूजा जाता शिवस्यैव कृपालुत्वं प्रदर्शितम्

ដោយសំណាងល្អរបស់គាត់ នៅយាមទីបីនៃយប់នោះ ការបូជាព្រះសិវៈបានកើតមានឡើងពិតប្រាកដ ហើយដោយហេតុនោះ ព្រះសិវៈបានបង្ហាញព្រះមេត្តាករុណារបស់ព្រះអង្គយ៉ាងច្បាស់។

Verse 54

श्रुत्वा तत्र च तं शब्दं किं करोषीति प्राह सः । कुटुम्बार्थमहं हन्मि त्वां व्याधश्चेति सोब्रवीत्

ពេលឮសំឡេងនោះនៅទីនោះ គាត់បាននិយាយថា «អ្នកកំពុងធ្វើអ្វី?» អ្នកប្រមាញ់ឆ្លើយថា «ដើម្បីចិញ្ចឹមគ្រួសារខ្ញុំ ខ្ញុំសម្លាប់—សូម្បីតែអ្នកផង—ព្រោះខ្ញុំជាអ្នកប្រមាញ់»។

Verse 55

तच्छ्रुत्वा व्याधवचनं हरिणो हृष्टमानसः । द्रुतमेव च तं व्याधं वचनं चेदमब्रवीत्

ពេលឮពាក្យអ្នកប្រមាញ់ សត្វក្តាន់មានចិត្តរីករាយ។ ភ្លាមៗនោះ វាបាននិយាយទៅកាន់អ្នកប្រមាញ់នោះ ហើយបានថ្លែងពាក្យដូចតទៅ។

Verse 56

हरिण उवाच । धन्योहं पुष्टिमानद्य भवत्तृप्तिर्भविष्यति । यस्यांगं नोपकाराय तस्य सर्वं वृथा गतम्

ហរិណា បានមានព្រះវាចា៖ «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមានពរ និងបានបំប៉នពេញលេញ—ភាពឃ្លានរបស់អ្នកនឹងត្រូវបានបំពេញ។ ព្រោះរាងកាយរបស់អ្នកណាដែលមិនប្រើសម្រាប់ប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ នោះអ្វីៗទាំងអស់ក្លាយជាឥតប្រយោជន៍ និងសូន្យសារ»។

Verse 57

यो वै सामर्थ्ययुक्तश्च नोपकारं करोति वै । तत्सामर्थ्यं भवेद्व्यर्थं परत्र नरकं व्रजेत्

អ្នកណាមានសមត្ថភាព តែពុំធ្វើការជួយឧបការ នោះសមត្ថភាពនោះក្លាយជាឥតប្រយោជន៍ ហើយនៅលោកក្រោយ គេនឹងទៅកាន់នរក។

Verse 58

परन्तु बालकान् स्वांश्च समर्प्य जननीं शिशून् । आश्वास्याप्यथ तान् सर्वानागमिष्याम्यहं पुनः

«ប៉ុន្តែមុនសិន ខ្ញុំនឹងប្រគល់កូនតូចៗរបស់ខ្ញុំឲ្យម្តាយរបស់ពួកគេ ហើយលួងលោមពួកគេទាំងអស់ រួចខ្ញុំនឹងត្រឡប់មកវិញម្តងទៀត»។

Verse 59

इत्युक्तस्तेन स व्याधो विस्मितोतीव चेतसि । मनाक् शुद्धमनानष्टपापपुंजो वचोऽब्रवीत्

ពេលគេនិយាយដូច្នោះទៅកាន់គាត់ អ្នកប្រមាញ់ក៏ភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចិត្ត។ ចិត្តគាត់បានស្អាតឡើងបន្តិច បាបសន្ធឹកសន្ធាប់ក៏ចាប់ផ្តើមរលាយ ហើយគាត់បាននិយាយពាក្យទាំងនេះ។

Verse 60

व्याध उवाच । ये ये समागताश्चात्र तेते सर्वे त्वया यथा । कथयित्वा गता ह्यत्र नायान्त्यद्यापि वंचकाः

អ្នកប្រមាញ់បាននិយាយ៖ «អ្នកណាដែលមកទីនេះ—គ្រប់គ្នាទាំងអស់—អ្នកបាននិយាយប្រាប់ពួកគេតាមសមគួរ ហើយពួកគេក៏ចាកចេញទៅ។ តែសូម្បីតែឥឡូវនេះ ពួកអ្នកបោកបញ្ឆោតទាំងនោះមិនត្រឡប់មកទីនេះទេ»។

Verse 61

त्वं चापि संकटे प्राप्तो व्यलीकं च गमिष्यसि । मम सञ्जीवनं चाद्य भविष्यति कथं मृग

អ្នកផងដែរ បានធ្លាក់ចូលក្នុងគ្រោះថ្នាក់ ហើយនឹងត្រូវអាម៉ាស់។ ហើយថ្ងៃនេះ ឱ ម្រឹគា (សត្វក្តាន់) ការស្ដារជីវិតរបស់ខ្ញុំ—ការត្រឡប់មករស់វិញ—នឹងកើតឡើងដូចម្តេច?

Verse 62

मृग उवाच । शृणु व्याध प्रवक्ष्यामि नानृतं विद्यते मयि । सत्येन सर्वं ब्रह्माण्डं तिष्ठत्येव चराचरम्

ម្រឹគ (សត្វក្តាន់) មានពាក្យថា៖ «សូមស្តាប់ ឱ អ្នកប្រមាញ់ ខ្ញុំនឹងនិយាយ; ក្នុងខ្ញុំមិនមានពាក្យកុហកឡើយ។ ដោយសេចក្តីពិតនេះឯង សកលព្រហ្មណ្ឌទាំងមូល—ទាំងចល័តទាំងអចល័ត—ត្រូវបានគាំទ្រឲ្យឈររឹងមាំ»។

Verse 63

यस्य वाणी व्यलीका हि तत्पुण्यं गलितं क्षणात् । तथापि शृणु वै सत्यां प्रतिज्ञां मम भिल्लक

អ្នកណាដែលពាក្យសម្តីក្លែងក្លាយ សេចក្តីបុណ្យរបស់គេរលាយបាត់ភ្លាមៗ។ ទោះជាយ៉ាងណា ឱ ភិល្លកៈ សូមស្តាប់សច្ចាប្រតិជ្ញារបស់ខ្ញុំ។

Verse 64

सन्ध्यायां मैथुने घस्रे शिवरात्र्यां च भोजने । कूटसाक्ष्ये न्यासहारे संध्याहीने द्विजे तथा

ការរួមភេទនៅពេលសន្ធ្យាវន្ទនៈ ការបរិភោគពេលថ្ងៃក្នុងថ្ងៃសិវរាត្រី ការផ្តល់សក្ខីក្លែងក្លាយ ការលួចយកទ្រព្យដែលគេផ្ទុកជាអំណោយទុក និងដូចគ្នានេះ ព្រះទ្វិជៈដែលមិនអនុវត្តសន្ធ្យាបូជា—ទាំងនេះជាកម្មអំពើកំហុសធ្ងន់ ក្នុងវិន័យសម្រាប់អ្នកបម្រើព្រះសិវៈ។

Verse 65

शिवहीनं मुखं यस्य नोपकर्ता क्षमोऽपि सन् । पर्वणि श्रीफलस्यैव त्रोटनेऽभक्ष्यभक्षणे

ទោះបីមានសមត្ថភាពក៏ដោយ អ្នកណាដែលមាត់គ្មាននាមព្រះសិវៈ មិនអាចជួយប្រយោជន៍បានពិតទេ—ដូចជាក្នុងថ្ងៃមង្គល បំបែកដូងតែបរិភោគអាហារដែលមិនគួរបរិភោគ ក្លាយជាការទទេ និងមិនសមរម្យ។

Verse 66

असंपूज्य शिवं भस्मरहितश्चान्नभुक् च यः । एतेषां पातकं मे स्यान्नागच्छेयं पुनर्यदि

«បើខ្ញុំបរិភោគអាហារ ដោយមិនបានបូជាព្រះសិវៈជាមុន ឬបរិភោគដោយគ្មានភស្ម (បាស្ម) ដ៏បរិសុទ្ធ នោះបាបនៃអំពើទាំងនេះ សូមឲ្យធ្លាក់លើខ្ញុំ—សូមកុំឲ្យខ្ញុំត្រឡប់ទៅស្ថានភាពនោះម្ដងទៀតឡើយ»។

Verse 67

शिव उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य गच्छ शीघ्रं समाव्रज । स व्याधेनैवमुक्तस्तु जलं पीत्वा गतो मृगः

ព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បានស្តាប់ពាក្យរបស់គាត់ហើយ ចូរទៅ—ត្រឡប់មកឲ្យលឿន»។ ដូច្នេះ ពេលអ្នកប្រមាញ់និយាយដូច្នោះ សត្វក្តាន់បានផឹកទឹក ហើយចាកចេញទៅ។

Verse 68

ते सर्वे मिलितास्तत्र स्वाश्रमे कृतसुप्रणाः । वृत्तांतं चैव तं सर्वं श्रुत्वा सम्यक् परस्परम्

ពួកគេទាំងអស់បានមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីនោះ ក្នុងអាស្រមរបស់ខ្លួន ដោយមានសេចក្តីសម្រេចចិត្តមាំមួន និងបំណងល្អ។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានស្តាប់គ្នាទៅវិញទៅមកយ៉ាងត្រឹមត្រូវអំពីហេតុការណ៍ទាំងមូល ហើយបានដឹងច្បាស់។

Verse 69

गन्तव्यं निश्चयेनेति सत्यपाशेन यंत्रिताः । आश्वास्य बालकांस्तत्र गन्तुमुत्कण्ठितास्तदा

ដោយត្រូវចងរឹតដោយខ្សែព្រ័ត្រនៃសច្ចៈ—គិតថា «យើងត្រូវទៅទីនោះជាក់ជាមិនខាន»—ពួកគេបានលួងលោមកូនៗនៅទីនោះ ហើយដោយចិត្តអន្ទះសារចង់ទៅ ក៏ត្រៀមចេញដំណើរ។

Verse 70

मृगी ज्येष्ठा च या तत्र स्वामिनं वाक्यमब्रवीत् । त्वां विना बालका ह्यत्र कथं स्थास्यंति वै मृग

នៅទីនោះ មេមេក្តាន់ស្រីបាននិយាយទៅកាន់ម្ចាស់របស់នាងថា៖ «ឱ សត្វក្តាន់ឈ្មោលអើយ បើគ្មានអ្នក កូនៗនៅទីនេះ នឹងឈររស់នៅបានដូចម្តេច?»

Verse 71

प्रथमं तु मया तत्र प्रतिज्ञा च कृता प्रभो । तस्मान्मया च गन्तव्यं भवद्भ्यां स्थीयतामिह

ឱ ព្រះអម្ចាស់! ដំបូងខ្ញុំបានធ្វើព្រះបន្ទូលសច្ចា​នៅទីនោះ។ ដូច្នេះខ្ញុំត្រូវទៅ; អ្នកទាំងពីរគួរនៅទីនេះ។

Verse 72

इति तद्वचनं श्रुत्वा कनिष्ठा वाक्यमब्रवीत् । अहं त्वत्सेविका चाद्य गच्छामि स्थीयतां त्वया

ពេលបានឮពាក្យនោះ នាងក្មេងជាងបានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំជាអ្នកបម្រើរបស់អ្នក; ថ្ងៃនេះខ្ញុំនឹងទៅ។ អ្នកសូមនៅទីនេះ»។

Verse 73

तच्छ्रुत्वा च मृगः प्राह गम्यते तत्र वै मया । भवत्यौ तिष्ठतां चात्र मातृतः शिशुरक्षणम्

លឺដូច្នោះ សត្វក្តាន់បាននិយាយថា «ខ្ញុំនឹងទៅទីនោះពិតប្រាកដ។ អ្នកទាំងពីរនៅទីនេះ ហើយពីខាងម្តាយ ចូរការពារកូនតូច»។

Verse 74

तत्स्वामिवचनं श्रुत्वा मेनाते तन्न धर्मतः । प्रोचुः प्रीत्या स्वभर्तारं वैधव्ये जीवितं च धिक्

លឺពាក្យស្វាមី នាងមេនាមិនទទួលថាជាធម៌ទេ។ ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ នាងបាននិយាយទៅកាន់ស្វាមីរបស់នាងថា «អាសូរជីវិតដែលរស់ក្នុងភាពមេម៉ាយ!»

Verse 75

बालानाश्वास्य तांस्तत्र समर्प्य सहवासिनः । गतास्ते सर्व एवाशु यत्रास्ते व्याधसत्तमः

ពួកគេបានលួងលោមកូនៗ ហើយប្រគល់ឲ្យអ្នករស់នៅជាមួយគ្នាថែទាំនៅទីនោះ។ បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងអស់បានប្រញាប់ទៅកាន់ទីដែលអ្នកប្រមាញ់ដ៏ល្អឥតខ្ចោះកំពុងស្នាក់នៅ។

Verse 76

ते बाला अपि सर्वे वै विलोक्यानुसमागताः । एतेषां या गतिः स्याद्वै ह्यस्माकं सा भवत्विति

សូម្បីតែកូនៗទាំងអស់ ក៏បានឃើញហើយមកប្រមូលផ្តុំគ្នា និយាយថា «វាសនាឬគោលដៅវិញ្ញាណណាដែលនឹងកើតដល់ពួកអ្នកសក្ការៈទាំងនេះ សូមឲ្យស្ថានភាពដូចគ្នានោះក្លាយជារបស់យើងផង»។

Verse 77

तान् दृष्ट्वा हर्षितो व्याधो बाणं धनुषि संदधे । पुनश्च जलपत्राणि पतितानि शिवोपरि

ឃើញពួកវា អ្នកប្រមាញ់មានចិត្តរីករាយ ហើយដាក់ព្រួញលើធ្នូ។ ហើយម្ដងទៀត ស្លឹកដែលជ្រាបទឹកបានធ្លាក់ចុះលើព្រះសិវៈ (នៅលើព្រះអង្គ)។

Verse 78

तेन जाता चतुर्थस्य पूजा यामस्य वै शुभा । तस्य पापन्तदा सर्वं भस्मसादभवत् क्षणात्

ដោយអំពើនោះ ការបូជានៃយាមទីបួន (វេនយប់) ដ៏មង្គល ត្រូវបានបំពេញត្រឹមត្រូវ។ ហើយនៅខណៈនោះឯង បាបទាំងអស់របស់គាត់ត្រូវបានក្លាយជាផេះភ្លាមៗ។

Verse 79

मृगी मृगी मृगश्चोचुश्शीघ्रं वै व्याधसत्तम । अस्माकं सार्थकं देहं कुरु त्वं हि कृपां कुरु

មេក្តាន់ ក្តាន់ញី និងក្តាន់ឈ្មោល បានស្រែកថា៖ «ឆាប់ឡើង ឱ អ្នកប្រមាញ់ដ៏ល្អបំផុត! សូមបង្ហាញមេត្តា ធ្វើឲ្យរាងកាយរបស់យើងមានន័យ—សូមប្រទានព្រះគុណដល់យើង»។

Verse 80

शिव उवाच । इति तेषां वचश्श्रुत्वा व्याधो विस्मयमागतः । शिवपूजाप्रभावेण ज्ञानं दुर्लभमाप्तवान्

ព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូល៖ «ដូច្នេះ ពេលអ្នកប្រមាញ់បានឮពាក្យរបស់ពួកវា គាត់ក៏ភ្ញាក់ផ្អើលអស្ចារ្យ។ ហើយដោយអานุភាពនៃការបូជាព្រះសិវៈ គាត់បានទទួលបានជ្ញាន (ចំណេះដឹងវិញ្ញាណ) ដ៏កម្រដែលពិបាករក»។

Verse 81

एते धन्या मृगाश्चैव ज्ञानहीनास्सुसंमताः । स्वीयेनैव शरीरेण परोपकरणे रताः

ក្តាន់ទាំងនេះពិតជាមានពរ—ទោះបីខ្វះចំណេះដឹងតាមគោលលទ្ធិក៏ដោយ ក៏គួរឲ្យគោរពយ៉ាងខ្លាំង—ព្រោះដោយរាងកាយរបស់ខ្លួនឯង ពួកវាបានឧស្សាហ៍ក្នុងការជួយប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ។

Verse 82

मानुष्यं जन्म संप्राप्य साधितं किं मयाधुना । परकायं च संपीड्य शरीरं पोषितं मया

«បានទទួលកំណើតជាមនុស្សហើយ តើឥឡូវនេះ ខ្ញុំបានសម្រេចធម៌អ្វី? ដោយបង្កទុក្ខដល់រាងកាយអ្នកដទៃ ខ្ញុំគ្រាន់តែចិញ្ចឹមរាងកាយខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ»។

Verse 84

कां वा गतिं गमिष्यामि पातकं जन्मतः कृतम् । इदानीं चिंतयाम्येवं धिग्धिक् च जीवनं मम

«ខ្ញុំនឹងទៅដល់វាសនាអ្វីបានទេ ខណៈដែលអំពើបាបបានធ្វើដោយខ្ញុំតាំងពីកំណើត? ឥឡូវនេះ ខ្ញុំគិតដូច្នេះ—អាសូរ! អាសូរ! ជីវិតរបស់ខ្ញុំ»។

Verse 85

इति ज्ञानं समापन्नो बाणं संवारयंस्तदा । गम्यतां च मृगश्रेष्ठा धन्याः स्थ इति चाब्रवीत्

ដូច្នេះ គាត់បានទទួលប្រាជ្ញាពិត ហើយនៅពេលនោះ បានទប់ព្រួញរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់មក គាត់បាននិយាយថា «ចូរទៅតាមផ្លូវរបស់អ្នក ឱ ម្រឹគដ៏ប្រសើរ; អ្នកមានពរហើយ»។

Verse 86

शिव उवाच । इत्युक्ते च तदा तेन प्रसन्नश्शंकरस्तदा । पूजितं च स्वरूपं हि दर्शयामास संमतम्

ព្រះសិវៈ បានមានព្រះបន្ទូល៖ ពេលគាត់បាននិយាយដូច្នោះ ព្រះសង្ករ ក៏ពេញព្រះហឫទ័យ។ ហើយព្រះអង្គ ដែលត្រូវបានបូជាដោយសមគួរ បានបង្ហាញរូបស្វរូបដ៏ពេញព្រះគុណ និងជាទីពេញចិត្តរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 87

संस्पृश्य कृपया शंभुस्तं व्याधं प्रीतितोऽब्रवीत् । वरं ब्रूहि प्रसन्नोऽस्मि व्रतेनानेन भिल्लक

ដោយព្រះហឫទ័យមេត្តាករុណា ព្រះសម្ភូ (ព្រះសិវៈ) បានប៉ះពាល់គាត់ ហើយមានព្រះហឫទ័យរីករាយនិយាយទៅកាន់អ្នកប្រមាញ់នោះថា៖ «ចូរប្រាប់ពរ​របស់អ្នក។ ដោយវ្រតនេះ ឱ ភិល្លកៈ យើងពេញព្រះហឫទ័យចំពោះអ្នក»។

Verse 88

व्याधोऽपि शिवरूपं च दृष्ट्वा मुक्तोऽभवत्क्षणात् । पपात शिवपादाग्रे सर्वं प्राप्तमिति बुवन्

សូម្បីតែអ្នកប្រមាញ់ ក៏បានឃើញរូបព្រះសិវៈដោយផ្ទាល់ ហើយបានរួចផុតភ្លាមៗ។ គាត់ដួលក្រាបនៅមុខព្រះបាទព្រះសិវៈ ហើយនិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានទទួលបានអ្វីៗទាំងអស់ហើយ»។

Verse 89

शिवोऽपि सुप्रन्नात्मा नाम दत्वा गुहेति च । विलोक्य तं कृपादृष्ट्या तस्मै दिव्यान्वरानदात्

ព្រះសិវៈផងដែរ ដោយមានព្រះហឫទ័យមេត្តាករុណាពេញលេញ បានប្រទាននាម «សុប្រន្នាត្មា» ដល់គាត់ ហើយហៅគាត់ថា «គុហា» ផង។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គទតមើលគាត់ដោយព្រះនេត្រមេត្តា ហើយប្រទានពរដ៏ទេវីយ៍ជាច្រើន។

Verse 90

शिव उवाच । शृणु व्याधाद्य भोगांस्त्वं भुंक्ष्व दिव्यान्यथेप्सितान् । राजधानीं समाश्रित्य शृंगवेरपुरे पराम्

ព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូល៖ «ស្តាប់ចុះ ឱអ្នកប្រមាញ់។ ចាប់ពីថ្ងៃនេះទៅ សូមរីករាយនឹងសុខសម្បត្តិទេវីយ៍ តាមដែលអ្នកប្រាថ្នា ដោយស្នាក់នៅក្នុងរាជធានីដ៏ឧត្តម នៃទីក្រុងស្រីង្គវេរបុរៈ»។

Verse 91

अनपाया वंशवृद्धिश्श्लाघनीयः सुरैरपि । गृहे रामस्तव व्याध समायास्यति निश्चितम्

ឱអ្នកប្រមាញ់ ពូជពង្សរបស់អ្នកនឹងរីកចម្រើនដោយមិនសាបសូន្យ—សមនឹងទទួលការសរសើរពីទេវតាផងដែរ។ ហើយជាក់ច្បាស់ថា ព្រះរាម នឹងមកដល់ផ្ទះអ្នក។

Verse 92

करिष्यति त्वया मैत्री मद्भक्तस्नेहकारकः । मत्सेवासक्तचेतास्त्वं मुक्तिं यास्यसि दुर्लभाम्

ដោយអង្គ នឹងបង្កើតមិត្តភាព ដែលបណ្តាលឲ្យកើតសេចក្តីស្នេហាដ៏កក់ក្តៅចំពោះអ្នកបូជាភក្តិរបស់ព្រះសិវៈ។ ចិត្តអង្គជាប់នឹងសេវាព្រះអង្គ នោះអង្គនឹងបានដល់មោក្សៈដ៏កម្ររក។

Verse 93

एतस्मिन्नंतरे ते तु कृत्वा शंकरदर्शनम् । सर्वे प्रणम्य सन्मुक्तिं मृगयोनेः प्रपेदिरे

នៅចន្លោះពេលនោះ ពួកគេបានទទួលទស្សនៈដ៏ប្រសើរនៃព្រះសង្ករៈ។ ពួកគេទាំងអស់គ្នាបង្គំដោយគោរព ហើយបានឈានដល់មុខ្តិពិត ប្រោសលែងពីការកើតជាភពសត្វ។

Verse 94

विमानं च समारुह्य दिव्यदेहा गतास्तदा । शिवदर्शनमात्रेण शापान्मुक्ता दिवं गताः

បន្ទាប់មក ពួកគេឡើងជិះវិមានទិព្វ ហើយចេញដំណើរទៅដោយកាយទិព្វភ្លឺរលោង។ ដោយតែបានទស្សនាព្រះសិវៈប៉ុណ្ណោះ ពួកគេរួចផុតពីបណ្តាសា ហើយឡើងទៅសួគ៌។

Verse 95

व्याधेश्वरः शिवो जातः पर्वते ह्यर्बुदाचले । दर्शनात्पूजनात्सद्यो भुक्तिमुक्तिप्रदायकः

នៅលើភ្នំអរពុទៈ ព្រះសិវៈបានបង្ហាញព្រះអង្គជាវ្យាធេស្វរៈ។ ដោយតែបានទស្សនា និងបូជាព្រះអង្គ មនុស្សនឹងទទួលបានភុក្តិ និងមុក្តិ យ៉ាងឆាប់រហ័ស។

Verse 96

व्याधोपि तद्दिनान्नूनं भोगान्स सुरसत्तम । भुक्त्वा रामकृपां प्राप्य शिवसायुज्यमाप्तवान्

សូម្បីតែអ្នកប្រមាញ់នោះផងដែរ ឱ ព្រះទេវតាដ៏ប្រសើរ នៅថ្ងៃនោះឯង បានរីករាយនឹងសុខទិព្វ។ ហើយដោយទទួលព្រះគុណរបស់រាមៈ គាត់បានទទួលសិវសាយុជ្យៈ គឺការរួមជាមួយព្រះសិវៈ។

Verse 97

अज्ञानात्स व्रतञ्चैतत्कृत्वा सायुज्यमाप्तवान् । किं पुनर्भक्तिसंपन्ना यान्ति तन्मयतां शुभाम्

ទោះបីធ្វើដោយអវិជ្ជា ក៏គាត់បានប្រតិបត្តិវ្រតនេះ ហើយទទួលសាយុជ្យៈ—ការរួមជាមួយព្រះសិវៈ។ ដូច្នេះ អ្នកដែលពោរពេញដោយភក្តិ នឹងទៅដល់ស្ថានភាពមង្គលនៃការលាយរលំទាំងស្រុងក្នុងព្រះអង្គ (តន្មយតា) កាន់តែច្បាស់។

Verse 98

विचार्य्य सर्वशास्त्राणि धर्मांश्चैवाप्यनेकशः । शिवरात्रिव्रतमिदं सर्वोत्कृष्टं प्रकीर्तितम्

ក្រោយពិចារណាសាស្ត្រទាំងអស់ និងផ្លូវធម៌ជាច្រើនយ៉ាងដោយល្អហើយ វ្រតៈសិវរាត្រីនេះ ត្រូវបានប្រកាសថា ល្អឥតខ្ចោះជាងគេក្នុងវ្រតៈទាំងអស់។

Verse 99

व्रतानि विविधान्यत्र तीर्थानि विविधानि च । दानानि च विचित्राणि मखाश्च विविधास्तथा

នៅទីនេះ មានវ្រតៈបរិសុទ្ធជាច្រើនប្រភេទ និងទីរមណីយដ្ឋានបុណ្យជាច្រើនប្រភេទផងដែរ; មានទានដ៏អស្ចារ្យនានា និងពិធីយជ្ញៈ (មខៈ) ជាច្រើនប្រភេទដូចគ្នា។

Verse 100

तपांसि विविधान्येव जपाश्चैवाप्य नेकशः । नैतेन समतां यान्ति शिवरात्रिव्रतेन च

ទោះបីមានតបៈជាច្រើនប្រភេទ និងជបៈរាប់មិនអស់ក៏ដោយ ក៏មិនអាចស្មើនឹងវ្រតៈសិវរាត្រីបានឡើយ; ពួកវាមិនអាចប្រៀបបាននឹងបុណ្យផល និងអานุភាពវិញ្ញាណនៃការរក្សាវ្រតៈសិវរាត្រីទេ។

Verse 101

तस्माच्छुभतरं चैतत्कर्तव्यं हितमीप्सुभिः । शिवरात्रिव्रतन्दिव्यं भुक्ति मुक्तिप्रदं सदा

ដូច្នេះ អ្នកដែលប្រាថ្នាសេចក្តីប្រយោជន៍ពិត គួរតែអនុវត្តវានេះជាខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត—វ្រតៈសិវរាត្រីដ៏ទេវីយៈ និងមង្គល—ព្រោះវាប្រទានទាំងសុខសម្បទាលោកិយ និងមុក្ខៈជានិច្ច។

Verse 102

एतत्सर्वं समाख्यातं शिवरात्रिव्रतं शुभम् । व्रतराजेति विख्यातं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ដូច្នេះ ខ្ញុំបានពន្យល់ទាំងស្រុងអំពីវ្រតៈសិវរាត្រីដ៏មង្គល ដែលល្បីថា «ស្តេចនៃវ្រតៈ»។ តើអ្នកចង់ស្តាប់អ្វីទៀត?

Frequently Asked Questions

The chapter advances a theological argument via an itihāsa: a morally compromised hunter becomes the narrative test-case to show that Śivarātri-vrata possesses intrinsic purificatory efficacy, such that even inadvertent alignment with its disciplines can generate transformative merit.

The forest (vana) represents unmanaged instinctual life, while the arrival of Śivarātri functions as sacral time interrupting ordinary karma. ‘Daiva-yoga’ signals providential convergence, and the hunter’s enforced restraint and wakefulness (implied by the night setting and failed hunt) model how vrata-structure can redirect agency from harm to purification.

Rather than emphasizing a named iconographic form, the adhyāya highlights Śiva’s functional manifestation as Vrata-adhīśa—the lord who becomes accessible through Śivarātri’s ritual-temporal presence—foregrounding grace and purification over visual theophany.