Adhyaya 25
Kotirudra SamhitaAdhyaya 2558 Verses

गौतमविघ्नप्रकरणम् (Episode of Obstacles to Gautama; Gaṇeśa’s Appearing Through Misguided Worship)

អធ្យាយនេះ សូត្រាប្រាប់អំពីរឿងឧបសគ្គដែលកើតពីការសង្ស័យ និងចិត្តកោង។ សិស្សរបស់គោតមយកកមណ្ឌលុទៅយកទឹក តែជួបភរិយារបស់ឥសីដែលអះអាងសិទ្ធិមុន ហើយស្តីបន្ទោស។ សិស្សត្រឡប់មកប្រាប់ ហើយស្ត្រីតាបសវិនីម្នាក់ផ្តល់ទឹកឲ្យគោតមធ្វើកិច្ចប្រចាំថ្ងៃ។ ភរិយាឥសីទាំងនោះដោយកំហឹង បំភ្លៃរឿងទៅប្រាប់ប្តីៗ។ ព្រះឥសីធំៗដោយអំណាចកម្មចាស់កើតកំហឹងលើគោតម ហើយដើម្បីបង្កឧបសគ្គ បានបូជាព្រះគណេស មិនមែនសុំមង្គលទេ តែសុំឲ្យរារាំង។ ព្រះគណេសវរៈបង្ហាញខ្លួន ពេញចិត្ត និងប្រទានពរ បង្ហាញមេរៀនថា ពិធីបូជាអាចត្រឹមត្រូវ តែសង្កల్ప និងចេតនាអាចអាក្រក់។

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । कदाचिद्गौतमेनैव जलार्थं प्रेषिता निजाः । शिष्यास्तत्र गता भक्त्या कमंडलुकरा द्विजाः

សូត្រ បាននិយាយថា៖ ម្តងមួយ គោតម បានបញ្ជូនសិស្សរបស់ខ្លួនទៅយកទឹក។ សិស្សទ្វិជៈទាំងនោះ បានទៅដោយសទ្ធា កាន់កមណ្ឌលុ (ប៉ាន់ទឹក) នៅក្នុងដៃ។

Verse 2

शिष्याञ्जलसमीपे तु गतान्दृष्ट्वा न्यषेधयन् । जलार्थमगतांस्तत्र चर्षिपत्न्योप्यनेकशः

ពេលឃើញពួកសិស្សចូលមកជិតទឹក គាត់បានហាមឃាត់ពួកគេ។ ហើយនៅទីនោះ ភរិយារបស់ឥសីជាច្រើន ដែលមកស្វែងរកទឹកផងដែរ ក៏ត្រូវបានរារាំងដូចគ្នា។

Verse 3

ऋषिपत्न्यो वयं पूर्वं ग्रहीष्यामो विदूरतः । पश्चाच्चैव जलं ग्राह्यमित्येवं पर्यभर्त्सयन्

«យើងជាភរិយារបស់ឥសី; យើងនឹងយកទឹកជាមុន ពីចម្ងាយ។ បន្ទាប់មកទើបអ្នកដទៃគួរយកទឹក»។ និយាយដូច្នេះ ពួកនាងបានស្តីបន្ទោស និងតិះដៀល។

Verse 4

परावृत्य तदा तैश्च ऋषिपत्न्यै निवेदितम् । सा चापि तान्समादाय समाश्वास्य च तैः स्वयम्

បន្ទាប់មក ពួកគេត្រឡប់ក្រោយ ហើយរាយការណ៍រឿងនោះដល់ភរិយារបស់ឥសី។ នាងក៏ទទួលពួកគេមកជិតខ្លួន ហើយលួងលោមពួកគេដោយពាក្យសម្រួលចិត្តរបស់នាងផ្ទាល់។

Verse 5

जलं नीत्वा ददौ तस्मै गौतमाय तपस्विनी । नित्यं निर्वाहयामास जलेन ऋषिसत्तमः

នាងអ្នកបួសនោះ នាំទឹកមកប្រគេនដល់គោតម។ ហើយឥសីដ៏ប្រសើរនោះ បានបន្តអនុវត្តកិច្ចវត្តប្រចាំថ្ងៃជានិច្ច ដោយទឹកនោះ។

Verse 6

ताश्चैवमृषिपत्न्यस्तु क्रुद्धास्तां पर्यभर्त्सयन् । परावृत्य गतास्सर्वास्तूटजान्कुटिलाशयाः

ដូច្នេះ ភរិយារបស់ឥសីទាំងនោះ កើតកំហឹង ហើយស្តីបន្ទោសនាងយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ បន្ទាប់មក ពួកនាងទាំងអស់ត្រឡប់ក្រោយចាកចេញ—ស្ត្រីនៅអាស្រមទាំងនោះ—ដោយមានចេតនាកោងកាចនៅក្នុងចិត្ត។

Verse 7

स्वाम्यग्रे विपरीतं च तद्वृत्तं निखिलं ततः । दुष्टाशयाभिः स्त्रीभिश्च ताभिर्वै विनिवेदितम्

បន្ទាប់មក នៅមុខលោកម្ចាស់របស់ពួកនាង ស្ត្រីទាំងនោះដែលមានចិត្តអាក្រក់ បានរាយការណ៍ហេតុការណ៍ទាំងមូល ដោយបំភ្លៃឲ្យផ្ទុយពីការពិត។

Verse 8

अथ तासां वचः श्रुत्वा भाविकर्मवशात्तदा । गौतमाय च संकुद्धाश्चासंस्ते परमर्षयः

លុះព្រះមហាឥសីទាំងនោះបានស្តាប់ពាក្យរបស់នាងៗហើយ ដោយអំណាចកម្មវាសនាដែលកំណត់ទុកនៅពេលនោះ ពួកឥសីដ៏អធិកបានខឹងចំពោះគោតមៈ ហើយនិយាយបន្ទោសទៅកាន់គាត់។

Verse 9

विघ्नार्थं गौतमस्यैव नानापूजोपहारकैः । गणेशं पूजयामासुस्संकुद्धास्ते कुबुद्धयः

ដោយមានបំណងបង្កឧបសគ្គដល់គោតមតែម្នាក់ឯង បុរសចិត្តអាក្រក់ទាំងនោះ—ពោរពេញដោយកំហឹង—បានចាប់ផ្តើមបូជាព្រះគណេឝ ដោយពិធីបូជានានា និងអំណោយបូជាចម្រុះ។

Verse 10

आविर्बभूव च तदा प्रसन्नो हि गणेश्वरः । उवाच वचनं तत्र भक्ताधीनः फलप्रदः

នៅពេលនោះ ព្រះគណេឝវរៈ ព្រះអម្ចាស់នៃគណៈទាំងឡាយ បានបង្ហាញព្រះអង្គនៅទីនោះ ដោយពេញចិត្តយ៉ាងពិត; ព្រះអង្គជាអ្នកប្រទានផល អាស្រ័យលើសេចក្តីភក្តីរបស់អ្នកបូជា ហើយបានមានព្រះបន្ទូលនៅកន្លែងនោះ។

Verse 11

गणेश उवाच । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूत यूयं किं करवाण्यहम् । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा ऋषयस्तेऽबुवंस्तदा

ព្រះគណេឝបានមានព្រះវាចា៖ «ខ្ញុំបានពេញព្រះហឫទ័យ។ ចូរប្រាប់ពរ—ខ្ញុំគួរធ្វើអ្វីសម្រាប់អ្នកទាំងឡាយ?» ពេលឮព្រះវាចានោះ ព្រះឥសីទាំងនោះក៏ឆ្លើយតបនៅពេលនោះ។

Verse 12

ऋषय ऊचुः । त्वया यदि वरो देयो गौतमस्स्वाश्रमाद्बहिः । निष्कास्यं नो ऋषिभिः परिभर्त्स्य तथा कुरु

ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយ៖ «បើព្រះអង្គនឹងប្រទានពរ សូមរៀបចំឲ្យគោតម ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីអាស្រមរបស់ខ្លួន។ ឲ្យពួកយើងឥសីបណ្តេញ និងស្តីបន្ទោសគាត់—សូមធ្វើតាមរបៀបនោះ»។

Verse 13

सूत उवाच । स एवं प्रार्थितस्तैस्तु विहस्य वचनं पुनः । प्रोवाचेभमुखः प्रीत्या बोधयंस्तान्सतां गतिः

សូតបាននិយាយ៖ ដូច្នេះ ពេលត្រូវពួកគេសុំអង្វរ គាត់ក៏ញញឹម ហើយនិយាយព្រះវាចាម្តងទៀតដោយសេចក្តីរីករាយ។ អ្នកមានគុណធម៌នោះ—ជាទីពឹង និងផ្លូវពិតរបស់អ្នកសុចរិត—បានបង្រៀនពួកគេដោយមេត្តា។

Verse 14

गणेश उवाच । श्रूयतामृषयस्सर्वे युक्तं न क्रियतेऽधुना । अपराधं विना तस्मै क्रुध्यतां हानिरेव च

ព្រះគណេឝៈមានព្រះវាចា៖ «សូមឲ្យព្រះឥសីទាំងអស់ស្តាប់។ ឥឡូវនេះអ្វីដែលត្រឹមត្រូវមិនត្រូវបានអនុវត្តទេ។ គ្មានកំហុសពីគាត់ឡើយ តែគេបែរជាបង្ហាញកំហឹងលើគាត់—ហើយលទ្ធផលមានតែការខូចខាតប៉ុណ្ណោះ»។

Verse 15

उपस्कृतं पुरा यैस्तु तेभ्यो दुःखं हितं न हि । यदा च दीयते दुःखं तदा नाशो भवेदिह

អ្នកដែលមុននេះត្រូវបានគោរព និងថែទាំល្អ—ការធ្វើឲ្យពួកគេទទួលទុក្ខ មិនមែនជាអំពើមានប្រយោជន៍ឡើយ។ ពេលណាដែលទុក្ខត្រូវបានផ្តល់ នោះការបំផ្លាញកើតឡើងនៅទីនេះជាក់ជាមិនខាន។

Verse 16

ईदृशं च तपः कृत्वा साध्यते फलमुत्तमम् । शुभं फलं स्वयं हित्वा साध्यते नाहितं पुनः

ដោយការធ្វើតបស្យា (ការប្រាថ្នាអធិស្ឋាន) ដូចនេះ គេឈានដល់ផលដ៏ឧត្តម។ ប៉ុន្តែបើមនុស្សខ្លួនឯងបោះបង់ផលល្អសុភមង្គល នោះវិញគេនឹងទទួលបានអ្វីដែលមិនមានប្រយោជន៍។

Verse 17

सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तस्य ते मुनिसत्तमाः । बुद्धिमोहं तदा प्राप्ता इदमेव वचोऽब्रुवन्

សូតៈមានពាក្យថា៖ «ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចារបស់គាត់ដូច្នេះ ព្រះមុនីដ៏ឧត្តមទាំងនោះ ក៏ធ្លាក់ចូលក្នុងភាពវង្វេងនៃបញ្ញា ហើយបាននិយាយពាក្យទាំងនេះតបវិញ»។

Verse 18

ऋषय ऊचुः । कर्तव्यं हि त्वया स्वामिन्निदमेव न चान्यथा । इत्युक्तस्तु तदा देवो गणेशो वाक्यमब्रवीत्

ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់! កិច្ចនេះត្រូវតែធ្វើដោយព្រះអង្គ—តែប៉ុណ្ណោះ មិនអាចផ្សេងទៀតបានឡើយ»។ ពេលត្រូវបាននិយាយដូច្នេះ ព្រះទេវៈគណេឝៈក៏មានព្រះវាចាតបវិញ។

Verse 19

गणेश उवाच । असाधुस्साधुतां चैव साधुश्चासाधुतां तथा । कदाचिदपि नाप्नोति ब्रह्मोक्तमिति निश्चितम्

ព្រះគណេឝមានព្រះវាចា៖ «មនុស្សអសាធុ មិនដែលឈានដល់សភាពសាធុពិតប្រាកដឡើយ ហើយសាធុ ក៏មិនធ្លាក់ចូលអសាធុដែរ។ នេះជាការប្រាកដ ដូចព្រះព្រហ្មបានប្រកាស»

Verse 20

यदा च भवतां दुःखं जातं चानशनात्पुरा । तदा सुखं प्रदत्तं वै गौतमेन महर्षिणा

កាលពីមុន ពេលអ្នកទាំងឡាយទទួលទុក្ខដោយការអត់អាហារ នោះព្រះមហាឥសី គោតម បានប្រទានសុខសាន្ត និងការលួងលោមដល់អ្នកទាំងឡាយពិតប្រាកដ

Verse 21

इदानीं वै भवद्भिश्च तस्मै दुःखं प्रदीयते । नेतद्युक्ततमं लोके सर्वथा सुविचार्यताम्

ឥឡូវនេះ ដោយអំពើរបស់អ្នកទាំងឡាយ ទុក្ខកំពុងត្រូវបានផ្តល់ដល់គាត់។ នេះមិនមែនជារបៀបសមរម្យបំផុតក្នុងលោកឡើយ—សូមពិចារណាឲ្យល្អគ្រប់ទិសទាំងអស់

Verse 22

स्त्रीबलान्मोहिता यूयं न मे वाक्यं करिष्यथ । एतद्धिततमं तस्य भविष्यति न संशयः

អ្នកទាំងឡាយត្រូវបានមោហៈដោយអំណាចនារី ហើយនឹងមិនអនុវត្តតាមពាក្យបញ្ជារបស់ខ្ញុំទេ។ ទោះយ៉ាងណា គ្មានសង្ស័យឡើយ—រឿងនេះចុងក្រោយនឹងក្លាយជាប្រយោជន៍ដ៏ធំបំផុតសម្រាប់គាត់

Verse 23

पुनश्चायमृषिश्रेष्ठो दास्यते वस्सुखं ध्रुवम् । तारणं न च युक्तं स्याद्वरमन्यं वृणीत वै

ម្តងទៀត ឥសីដ៏ប្រសើរនេះ នឹងប្រទានសុខសាន្តដល់អ្នកជាក់ជាមិនខាន។ តែការនាំឲ្យឆ្លងផុតដោយផ្ទាល់ មិនសមគួរទេ; ដូច្នេះ ចូរជ្រើសពរផ្សេងទៀត។

Verse 24

सूत उवाच । इत्येवं वचनं तेन गणेशेन महात्मना । यद्यप्युक्तमृषिभ्यश्च तदप्येते न मेनिरे

សូត្រាបាននិយាយថា៖ ដូច្នេះ ពាក្យទាំងនោះ ត្រូវបានព្រះគណេសៈ អ្នកមានព្រះហឫទ័យដ៏ធំ និយាយឡើង។ ទោះបីបាននិយាយទៅកាន់ព្រះឥសីទាំងឡាយក៏ដោយ ពួកគេក៏មិនទទួលយកទេ។

Verse 25

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां गौतमव्यवस्थावर्णनं नाम पंचविंशोऽध्यायः

ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី២៥ ដែលមាននាមថា «ការពិពណ៌នាអំពីបទបញ្ញត្តិរបស់គោតម» ក្នុងភាគទី៤ នៃ «ស្រី សិវ មហាបុរាណ» ក្នុង «កោតិរុទ្រ សំហិតា»។

Verse 26

गणेश उवाच । भवद्भिः प्रार्थ्यते यच्च करिष्येऽहं तथा खलु । पश्चाद्भावि भवेदेव इत्युक्त्वांतर्दधे पुनः

ព្រះគណេសបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្វីៗដែលអ្នកទាំងឡាយបានអង្វរ ខ្ញុំនឹងធ្វើដូច្នោះពិតប្រាកដ។ វានឹងកើតមានជាក់ជាមិនខាននៅពេលសមគួរ»។ និយាយរួច ព្រះអង្គក៏លាក់ខ្លួនបាត់ទៅម្ដងទៀត។

Verse 27

गौतमस्स न जानाति मुनीनां वै दुराशयम् । आनन्दमनसा नित्यं पत्न्या कर्म चकार तत्

គោតមមុនីមិនបានដឹងអំពីចេតនាអាក្រក់ជ្រាលជ្រៅរបស់ពួកមុនីទាំងនោះឡើយ។ ដោយចិត្តពោរពេញដោយអានន្ទជានិច្ច គាត់បានបន្តធ្វើសេវាកម្មនោះជាមួយភរិយារបស់គាត់។

Verse 28

तदन्तरे च यज्जातं चरितं वरयोगतः । तद्दुष्टर्षिप्रभावात्तु श्रूयतां तन्मुनीश्वराः

ឱ មុនីឧត្តមទាំងឡាយ សូមស្តាប់អំពីអ្វីដែលកើតឡើងនៅចន្លោះពេលនោះ ដោយអំណាចនៃយោគៈនៃពរ; វាបានកើតឡើងពិតប្រាកដ ដោយឥទ្ធិពលរបស់ឥសីអាក្រក់នោះ។

Verse 29

गौतमस्य च केदारे तत्रासन्व्रीहयो यवाः । गणेशस्तत्र गौर्भूत्वा जगाम किल दुर्बला

នៅក្នុងវាលកេដារ​របស់គោតម មានស្រូវ និងសាលី។ នៅទីនោះ ព្រះគណេឝា បានបំលែងជាគោ ហើយដើរទៅមក ដូចជាខ្សោយនិងអស់កម្លាំង។

Verse 30

कंपमाना च सा गत्वा तत्र तद्वरयोगतः । व्रीहीन्संभक्षयामास यवांश्च मुनिसत्तमाः

នាងញ័រខ្លួន ហើយទៅដល់ទីនោះ; ដោយអំណាចនៃពរ​នោះ ឱ​ព្រះមុនីដ៏ប្រសើរ នាងចាប់ផ្តើមស៊ីគ្រាប់ស្រូវ និងសាលីផងដែរ។

Verse 31

एतस्मिन्नन्तरे दैवाद्गौतमस्तत्र चागतः । स दयालुस्तृणस्तंम्बैर्वारयामास तां तदा

នៅចន្លោះនោះ ដោយព្រះវិធាន គោតមបានមកដល់ទីនោះ។ ដោយចិត្តមេត្តា គាត់បានទប់នាងភ្លាមៗ ដោយកញ្ចប់ស្មៅ។

Verse 32

तृणस्तंबेन सा स्पृष्टा पपात पृथिवीतले । मृता च तत्क्षणादेव तदृषेः पश्यतस्तदा

នាងត្រូវប៉ះតែដោយដើមស្មៅមួយ ក៏ដួលលើដី។ ហើយភ្លាមៗនោះ នាងស្លាប់—នៅពេលព្រះឥសីនោះកំពុងមើលឃើញ។

Verse 33

ऋषयश्छन्नरूपास्ते ऋषिपत्न्यस्तथाशुभाः । ऊचुस्तत्र तदा सर्वे किं कृतं गौतमेन च

បន្ទាប់មក ពួកឥសីទាំងនោះ ដែលលាក់រូបពិតរបស់ខ្លួន និងភរិយារបស់ឥសីទាំងឡាយ ដែលមានចិត្តមិនល្អ ក៏និយាយរួមគ្នានៅទីនោះថា៖ «តើគោតមបានធ្វើអ្វីទៅ?»

Verse 34

गौतमोऽपि तथाहल्यामाहूयासीत्सुविस्मितः । उवाच दुःखतो विप्रा दूयमानेन चेतसा

បន្ទាប់មក គោតមក៏បានអញ្ជើញអហល្យា ហើយឈរនៅក្នុងភាពភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ ដោយចិត្តឆេះឈឺចាប់ក្នុងទុក្ខសោក ព្រះព្រាហ្មណ៍នោះបាននិយាយ។

Verse 35

गौतम उवाच । किं जातं च कथं देवि कुपितः परमेश्वरः । किं कर्तव्यं क्व गन्तव्यं हत्या च समुपस्थिता

គោតមបាននិយាយថា៖ «អ្វីបានកើតឡើង ហើយដោយរបៀបណា ព្រះនាង? ហេតុអ្វីព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ (បរមេឝ្វរ) បានខឹង? ឥឡូវត្រូវធ្វើអ្វី ត្រូវទៅទីណា ហើយអំពើបាបនៃការសម្លាប់បានមកឈរមុខយើងដូចម្តេច?»

Verse 36

सूत उवाच एतस्मिन्नन्तरे विप्रो गौतमं पर्यभर्त्सयन् । विप्रपत्न्यस्तथाऽहल्यां दुर्वचोभिर्व्यथां ददुः

សូតបាននិយាយថា៖ នៅចន្លោះនោះ ព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់បានចាប់ផ្តើមស្តីបន្ទោសគោតម។ ហើយភរិយារបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ក៏ធ្វើឲ្យអហល្យារងទុក្ខ ដោយពាក្យសម្តីរឹងរ៉ៃ និងប៉ះពាល់ចិត្ត។

Verse 37

दुर्बुद्धयश्च तच्छिष्यास्सुतास्तेषां तथैव च । गौतम परिभर्त्स्यैव प्रत्यूचुर्धिग्वचो मुहुः

បុរសមានចិត្តអាក្រក់ទាំងនោះ—ជាមួយសិស្សរបស់ពួកគេ និងកូនប្រុសរបស់ពួកគេដូចគ្នា—បានជេរប្រមាថព្រះគោតម ហើយឆ្លើយតបជាញឹកញាប់ដោយពាក្យសម្តីមើលងាយ។

Verse 38

ऋषय ऊचुः । मुखं न दर्शनीयं ते गम्यतां गम्यतामिति । दृष्ट्वा गोघ्नमुखं सद्यस्सचैलं स्नानमाचरेत्

ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «មុខរបស់អ្នកមិនគួរឲ្យបង្ហាញទេ—ចូរចេញទៅ ចូរចេញទៅ!» អ្នកណាឃើញមុខអ្នកសម្លាប់គោ ត្រូវងូតទឹកភ្លាមៗ ទោះស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ក៏ដោយ។

Verse 39

यावदाश्रममध्ये त्वं तावदेव हविर्भुजः । पितरश्च न गृह्णंति ह्यस्मद्दत्तं हि किञ्चन

ដរាបណាអ្នកនៅក្នុងព្រំដែនអាស្រាម អ្នកជាអ្នកបរិភោគហាវិស (គ្រឿងបូជា) ពិតប្រាកដ; ហើយពិត្រៈ (បុព្វបុរស) មិនទទួលយកអ្វីណាមួយដែលយើងបានបូជាឡើយ។

Verse 40

तस्माद्गच्छान्यतस्त्वं च परिवारसमन्वितः । विलम्बं कुरु नैव त्वं धेनुहन्पापकारक

ដូច្នេះ ចូរអ្នកចាកចេញពីទីនេះភ្លាមៗ ទៅកន្លែងផ្សេងមួយ ជាមួយអ្នកបម្រើរបស់អ្នក។ កុំយឺតយ៉ាវឡើយ—ឱ អ្នកសម្លាប់គោ អ្នកបង្កបាប។

Verse 41

सूत उवाच । इत्युक्त्वा ते च तं सर्वे पाषाणैस्समताडयन् । व्यथां ददुरतीवास्मै त्वहल्यां च दुरुक्तिभिः

សូតាបាននិយាយថា៖ និយាយដូច្នេះហើយ ពួកគេទាំងអស់គ្នាបានយកថ្មវាយគាត់។ ពួកគេបង្កឲ្យគាត់ឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង ហើយក៏ធ្វើទុក្ខអហល្យា ដោយពាក្យសម្តីរឹងរ៉ៃ និងប្រមាថផងដែរ។

Verse 42

ताडितो भर्त्सितो दुष्टैर्गौतमो गिरमब्रवीत् । इतो गच्छामि मुनयो ह्यन्यत्र निवसाम्यहम्

ត្រូវបានវាយ និងត្រូវមនុស្សអាក្រក់ស្តីបន្ទោសយ៉ាងខ្លាំង ព្រះមុនី គោតមៈ បានមានវាចាថា៖ «ឱ មុនីទាំងឡាយ ខ្ញុំនឹងចាកចេញពីទីនេះ ហើយខ្ញុំនឹងទៅស្នាក់នៅកន្លែងផ្សេង»។

Verse 43

इत्युक्त्वा गौतमस्तस्मात्स्थानाच्च निर्गतस्तदा । गत्वा क्रोशं तदा चक्रे ह्याश्रमं तदनुज्ञया

និយាយដូច្នេះហើយ គោតមៈ បានចាកចេញពីទីនោះ។ ដោយបានការអនុញ្ញាតពីនាង គាត់បានទៅឆ្ងាយមួយក្រូស ហើយបានបង្កើតអាស្រមនៅទីនោះ។

Verse 44

यावच्चैवाभिशापो वै तावत्कार्य्यं न किंचन । न कर्मण्यधिकारोऽस्ति दैवे पित्र्येऽथ वैदिके

ដរាបណាបណ្ដាសានៅមានអំណាច មិនគួរធ្វើអ្វីសោះ; មិនមានសិទ្ធិធ្វើពិធីសម្រាប់ទេវតា សម្រាប់បិត្របុព្វបុរស ឬកាតព្វកិច្ចវេដិកឡើយ។

Verse 45

मासार्धं च ततो नीत्वा मुनीन्संप्रार्थयत्तदा । गौतमो मुनिवर्य्यस्स तेन दुःखेन दुखितः

បន្ទាប់មក កន្លះខែបានកន្លងផុតទៅ គោតមៈ មុនីដ៏ឧត្តម បានទៅជួបពួកមុនី ហើយអង្វរយ៉ាងស្មោះស្តាយ ដោយចិត្តរងទុក្ខពីសោកនោះ។

Verse 46

गौतम उवाच । अनुकंप्यो भवद्भिश्च कथ्यतां क्रियते मया । यथा मदीयं पापं च गच्छत्विति निवेद्यताम्

គោតមៈបានពោលថា៖ «សូមព្រះអង្គទាំងឡាយមេត្តាករុណា ប្រាប់ខ្ញុំអំពីវិធីដែលត្រូវធ្វើ—អ្វីដែលត្រូវធ្វើ ខ្ញុំនឹងធ្វើទាំងអស់—ដើម្បីឲ្យបាបរបស់ខ្ញុំរលាយចេញ។ សូមប្រាប់មធ្យោបាយមក»។

Verse 47

सूत उवाच । इत्युक्तास्ते तदा विप्रा नोचुश्चैव परस्परम् । अत्यंतं सेवया पृष्टा मिलिता ह्येकतस्स्थिताः

សូតៈបានពោលថា៖ ដូច្នេះពេលនោះ ព្រះព្រាហ្មណ៍ឥសីទាំងនោះ ត្រូវបាននិយាយដូច្នេះហើយ ក៏មិនបាននិយាយគ្នាទៅវិញទៅមកឡើយ។ ព្រោះត្រូវបានសួរដោយការគោរពយ៉ាងខ្លាំង និងការបម្រើដោយទន់ភ្លន់ ពួកគេបានប្រមូលផ្តុំគ្នា ហើយឈរនៅកន្លែងតែមួយ។

Verse 48

गौतमो दूरतः स्थित्वा नत्वा तानृषिसत्तमान् । पप्रच्छ विनयाविष्टः किं कार्यं हि मयाधुना

គោតមៈ ឈរនៅឆ្ងាយដោយក្តីគោរព ហើយកោតបួសចំពោះឥសីដ៏ប្រសើរទាំងនោះ។ ដោយចិត្តទន់ភ្លន់ពោរពេញដោយវិន័យ គាត់បានសួរ៖ «ឥឡូវនេះ ខ្ញុំគួរធ្វើអ្វី?»

Verse 49

इत्युक्ते मुनिना तेन गौतमेन महात्मना । मिलितास्सकलास्ते वै मुनयो वाक्यमब्रुवन्

ពេលព្រះមុនីគោតមៈ ដ៏មានចិត្តធំ បាននិយាយដូច្នោះហើយ ឥសីទាំងអស់ដែលប្រមូលផ្តុំគ្នា បានមកជុំគ្នា ហើយនិយាយពាក្យឆ្លើយតប។

Verse 50

ऋषय ऊचुः । निष्कृतिं हि विना शुद्धिर्जायते न कदाचन । तस्मात्त्वं देहशुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं समाचर

ឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «គ្មាននិស្ក្រឹតិ (ការសងសេចក្តីខុស) នោះ ភាពបរិសុទ្ធមិនកើតឡើងឡើយ។ ដូច្នេះ ដើម្បីសម្អាតរាងកាយ និងសភាពជាអ្នកមានរាងកាយរបស់អ្នក ចូរធ្វើព្រាយច្ឆិត្ត (ពិធីសងបាប) ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ»។

Verse 51

त्रिवारं पृथिवीं सर्वां क्रम पापं प्रकाशयन् । पुनरागत्य चात्रैव चर मासव्रतं तथा

ដោយដើរវង់ជុំវិញផែនដីទាំងមូលបីដង ដើម្បីបង្ហាញ និងបំបាត់បាបទាំងឡាយ បន្ទាប់មកត្រូវត្រឡប់មកទីនេះវិញ ហើយនៅកន្លែងនេះឯង ប្រតិបត្តិវ្រតមួយខែ (មាសវ្រត) តាមវិធាន។

Verse 52

शतमेकोत्तरं चैव ब्रह्मणोऽस्य गिरेस्तथा । प्रक्रमणं विधायैवं शुद्धिस्ते च भविष्यति

ដោយបានប្រតិបត្តិការដើរវង់ជុំវិញនេះយ៉ាងនេះ ចំនួនមួយរយមួយដង ទាំងភ្នំនេះ និងព្រះព្រហ្មផងដែរ ការសុទ្ធសាធរបស់អ្នក នឹងកើតមានជាក់ជាមិនខាន។

Verse 53

अथवा त्वं समानीय गंगास्नानं समाचर । पार्थिवानां तथा कोटिं कृत्वा देवं निषेवय

ឬមិនដូច្នោះទេ ចូរនាំទឹកបរិសុទ្ធនៃគង្គាមក ហើយអនុវត្តស្នានក្នុងគង្គា; ហើយដូចគ្នានោះ បង្កើតលិង្គដីឥដ្ឋចំនួនមួយកោដិ ហើយបូជាបម្រើព្រះអម្ចាស់ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 54

गंगायां च ततः स्नात्वा पुनश्चैव भविष्यति । पुरा दश तथा चैकं गिरेस्त्वं क्रमणं कुरु

បន្ទាប់មក ចូរស្នានក្នុងគង្គា; បន្ទាប់ពីនោះ អ្នកនឹងទទួលបានសភាពថ្មីឡើងវិញ។ តាមបទបញ្ជាពីបុរាណ ចូរធ្វើប្រទក្សិណភ្នំ ដប់ដង ហើយបន្ថែមម្តងទៀត។

Verse 55

शत कुंभैस्तथा स्नात्वा पार्थिवं निष्कृतिर्भवेत् । इति तैर्षिभिः प्रोक्तस्तथेत्योमिति तद्वचः

បន្ទាប់ពីស្នានតាមវិធីកំណត់ ដោយប្រើទឹកក្នុងកុម្ភៈមួយរយ នោះការប្រាយស្ចិត្តដែលពាក់ព័ន្ធនឹងពិធីបារថិវ (លិង្គដី) នឹងសម្រេច។ ដូច្នេះបានប្រកាសដោយឥសីទាំងនោះ; ហើយគាត់បានយល់ព្រមចំពោះព្រះវាចានោះ ដោយនិយាយថា «ដូច្នោះហើយ» និង «អោម»។

Verse 56

पार्थिवानां तथा पूजां गिरेः प्रक्रमणं तथा । करिष्यामि मुनिश्रेष्ठा आज्ञया श्रीमतामिह

ឱ មុនិដ៏ប្រសើរ! តាមព្រះបញ្ជារបស់អ្នកគួរគោរពនៅទីនេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាពិធីបូជាលិង្គបារថិវៈ (លិង្គដី) និងពិធីដើរវង់ជុំវិញភ្នំពិសិដ្ឋ។

Verse 57

इत्युक्त्वा सर्षिवर्यश्च कृत्वा प्रक्रमणं गिरेः । पूजयामास निर्माय पार्थिवान्मुनिसत्तमः

និយាយដូច្នេះហើយ មុនិដ៏ឧត្តមនោះ ជាមួយនឹងឥសីទាំងឡាយ បានធ្វើពិធីដើរវង់ជុំវិញភ្នំដោយគោរព។ បន្ទាប់មក មុនិដ៏ល្អបំផុតបានបង្កើតរូបបារថិវៈពីដី ហើយបូជាព្រះសិវៈដោយសទ្ធា។

Verse 58

अहल्या च ततस्साध्वी तच्च सर्वं चकार सा । शिष्याश्च प्रतिशिष्याश्च चक्रुस्सेवां तयोस्तदा

បន្ទាប់មក អហល្យា អ្នកស្ត្រីសុចរិត បានអនុវត្តអស់ទាំងអ្វីដែលបានបង្គាប់។ នៅពេលនោះ សិស្ស និងសិស្សរបស់សិស្ស ក៏បានបម្រើដោយសេចក្តីស្រឡាញ់សទ្ធា ដល់ពួកគេទាំងពីរ។

Frequently Asked Questions

A conflict at a water-source leads to false reporting by ṛṣipatnīs, provoking great sages to oppose Gautama; they then worship Gaṇeśa with the explicit aim of generating obstacles (vighna) against him, after which Gaṇeśvara appears as a boon-giver.

Jala and the kamaṇḍalu signify the infrastructure of daily tapas and ritual continuity: when access to ritual necessities is socially contested, the narrative exposes how external purity-acts can be disrupted by internal impurity (anger, envy), making saṅkalpa the decisive factor in spiritual outcomes.

Gaṇeśa (Gaṇeśvara) is highlighted as ‘bhaktādhīna’ (responsive to worship) and ‘phalaprada’ (giver of results), underscoring a theological caution: divine powers respond to devotion in form, but the moral quality of the requested ‘fruit’ reveals the worshipper’s adharmic intention.