ओंकार-परमेश-लिङ्गकथा — The Narrative of the Oṃkāra Parameśa Liṅga (Gokarṇa–Vindhya Episode)
អធ្យាយនេះជាការសន្ទនាដ៏បរិសុទ្ធ៖ ព្រះឥសីសូមឲ្យ សូតា ពន្យល់អំពី «ជ្យោតិរលិង្គទី៤» ដែលត្រូវបានសរសើរថា អោំការ/បរមេឝ និងជាអ្នកលុបបាបទាំងអស់។ សូតា បើករឿងស៊ុមថា នារ៉ដ មហាភក្តិ ទៅកោកರ್ಣ ដើម្បីបូជាព្រះសិវៈ។ ភ្នំ វិន្ធ្យ មានមោទនភាពថា «អ្វីៗស្ថិតនៅក្នុងខ្ញុំ មិនខ្វះអ្វីឡើយ»។ នារ៉ដ ប្រាប់ពីឋានានុក្រម ដោយលើកភ្នំ មេរុ ខ្ពស់ជាង ដើម្បីបំបាក់មោទនភាពនោះ។ វិន្ធ្យ សោកស្តាយ ហើយសម្រេចធ្វើតបស្យា បូជា វិශ්វេឝ್ವರ/សាំភូ និងសុំជ្រកកោននៅព្រះសង្ករ។ អធ្យាយបង្ហាញថា មោទនភាពរារាំងការភ្ជាប់ត្រឹមត្រូវជាមួយព្រះសិវៈ ខណៈវិវេក និងសរណាគតិចំពោះព្រះសិវៈ នាំទៅកាន់ការប្រែចិត្ត និងការសង្គ្រោះ។
Shlokas
Verse 1
ऋषय ऊचुः । त्वया सूत महाभाग श्राविता ह्यद्भुता कथा । महाकालाख्यलिंगस्य निजभक्तसुरक्षिकः
ព្រះឥសីទាំងឡាយមានព្រះវាចា៖ ឱសូតៈ អ្នកមានភាគ្យធំ អ្នកបានឲ្យយើងស្តាប់រឿងអស្ចារ្យមួយ—អំពីលិង្គដែលមាននាមថា មហាកាល ដែលឈរជាអ្នកការពារដ៏មាំមួនចំពោះភក្តិជនរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 2
ज्योतिर्लिंगं चतुर्थं च कृपया वद वित्तम । ओंकारं परमेशस्य सर्वपातकहारिणः
ឱ ព្រះបណ្ឌិតដ៏ប្រសើរ សូមប្រាប់ដោយមេត្តា អំពីជ្យោតិរលិង្គទីបួន—អោំការណ៍ នៃព្រះបរមេស្វរៈ ជាអ្នកលុបបាបទាំងអស់។
Verse 4
सूत उवाच । ओंकारे परमेशाख्यं लिंगमासीद्यथा द्विजाः । तथा वक्ष्यामि वः प्रीत्या श्रूयतां परमर्षयः । कस्मिंश्चित्समये चाञ नारदो भगवान्मुनिः । गोकर्णाख्यं शिवं गत्वा सिषेवे परभक्तिमान्
សូត្រាបាននិយាយថា៖ ឱ ពួកទ្វិជៈ ដូចដែលលិង្គដែលគេហៅថា «បរមេស្វរៈ» បានបង្ហាញនៅអោំការណ៍ ខ្ញុំនឹងនិទានជូនអ្នកទាំងឡាយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់—សូមស្តាប់ ឱ មហារិសីទាំងឡាយ។ នៅពេលមួយ ព្រះមុនីនារ៉ដៈ ដ៏មានភក្តីខ្ពស់ បានទៅកាន់ព្រះសិវៈនៅគោកರ್ಣ ហើយបានបូជាព្រះអង្គ។
Verse 5
ततस्स आगतो विन्ध्यं नगेशं मुनिसत्तमः । तत्रैव पूजितस्तेन बहुमानपुरस्सरम्
បន្ទាប់មក មុនិសត្តមៈ—ឥសីដ៏ប្រសើរ—បានមកដល់វិន្ធ្យៈ ព្រះអម្ចាស់នៃភ្នំ។ នៅទីនោះឯង គាត់ត្រូវបានគេគោរពបូជា និងទទួលការថ្វាយកិត្តិយស ដោយការគោរពយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់។
Verse 6
मयि सर्वं विद्यते च न न्यूनं हि कदाचन । इति भावं समास्थाय संस्थितो नारदाग्रतः
ដោយកាន់ជាប់នូវទស្សនៈថា «អ្វីៗទាំងអស់ស្ថិតនៅក្នុងខ្ញុំ ហើយខ្ញុំមិនដែលខ្វះអ្វីសោះនៅពេលណាមួយ» គាត់បានឈរយ៉ាងមាំមួន នៅមុខនារៈទៈ (Nārada)។
Verse 7
तन्मानं तत्तदा श्रुत्वा नारदो मानहा ततः । निश्श्वस्य संस्थितस्तत्र श्रुत्वाविन्ध्योऽब्रवीदिदम्
ពេលបានឮពាក្យអួតអាងនោះភ្លាមៗ នារ៉ដា—អ្នកបំបាក់មោទនៈ—ដកដង្ហើមធំ ហើយឈរនิ่งនៅទីនោះ។ បន្ទាប់មក វិន្ធ្យា បាននិយាយដូច្នេះ។
Verse 8
विन्ध्य उवाच । किं न्यूनं च त्वया दृष्टं मयि निश्श्वासकारणम् । तच्छ्रुत्वा नारदो वाक्यमब्रवीत्स महामुनिः
វិន្ធ្យា បាននិយាយថា៖ «តើអ្នកបានឃើញអ្វីខ្វះខាតនៅក្នុងខ្ញុំ ដល់ថ្នាក់ធ្វើឲ្យអ្នកដកដង្ហើមធំ?» ពេលបានឮពាក្យនោះ មហាមុនី នារ៉ដា បានឆ្លើយតប។
Verse 9
नारद उवाच । विद्यते त्वयि सर्वं हि मेरुरुच्चतरः पुनः । देवेष्वपि विभागोऽस्य न तवास्ति कदाचन
នារ៉ដា បាននិយាយថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ អ្វីៗទាំងអស់មាននៅក្នុងអ្នក—ខ្ពស់លើសភ្នំមេរុទៀតផង។ សូម្បីតែក្នុងចំណោមទេវតាក៏មានការបែងចែកខុសគ្នា ប៉ុន្តែនៅក្នុងអ្នក មិនមានការបែងចែកបែបនោះឡើយ នៅពេលណាក៏ដោយ»។
Verse 10
सूत उवाच । इत्युक्त्वा नारदस्तस्माज्जगाम च यथागतम् । विन्ध्यश्च परितप्तो वै धिग्वै मे जीवितादिकम्
សូត្រាបាននិយាយថា៖ នារទៈបាននិយាយដូច្នេះហើយ ក៏ចាកចេញពីទីនោះ ទៅដូចដែលបានមក។ វិន្ធ្យៈដែលត្រូវក្តៅគគុកដោយការសោកស្តាយ បានអំពាវនាវថា «អាសូរជីវិតខ្ញុំ និងអ្វីៗទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវា!»
Verse 11
विश्वेश्वरं तथा शंभुमाराध्य च तपाम्यहम् । इति निश्चित्य मनसा शंकर शरणं गतः
ដោយសម្រេចចិត្តក្នុងចិត្តថា «ខ្ញុំនឹងធ្វើតបស្យា និងបូជាវិស្វេស្វរ—សម្ភូផ្ទាល់» គាត់បានទៅរកព្រះសង្ករ ហើយយកព្រះអង្គជាទីពឹងពាក់។
Verse 12
जगाम तत्र सुप्रीत्या ह्योंकारो यत्र वै स्वयम् । चकार च पुनस्तत्र शिवमूर्तिश्च पार्थिवीम्
ដោយសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង អោំការបានទៅកាន់ទីនោះ ដែលខ្លួនឯងបានបង្ហាញពិតប្រាកដ។ ហើយនៅទីនោះម្ដងទៀត គាត់បានបង្កើតរូបសិវៈជារូបបដិមាដី។
Verse 13
आराध्य च तदा शंभुं षण्मासं स निरन्तरम् । न चचाल तपस्थानाच्छिवध्यानपरायणः
បន្ទាប់មក គាត់បានបូជាព្រះសម្ភូដោយមិនដាច់ខាតរយៈពេលប្រាំមួយខែ។ គាត់មិនបានចាកចេញពីទីកន្លែងតបស្យារបស់ខ្លួនឡើយ ព្រោះបានឧទ្ទិសទាំងស្រុងក្នុងសមាធិលើព្រះសិវៈ។
Verse 14
एवं विंध्यतपो दृष्ट्वा प्रसन्नः पार्वतीपतिः । स्वरूपं दर्शयामास दुर्ल्लभं योगिनामपि
ព្រះស្វាមីនៃព្រះបារវតី ទ្រង់បានឃើញតបៈនៅវិន្ធ្យា ហើយព្រះហឫទ័យរីករាយ; ទ្រង់បង្ហាញស្វរូបពិតរបស់ទ្រង់ ដែលសូម្បីយោគីក៏កម្រទទួលបាន។
Verse 15
प्रसन्नस्स तदोवाच ब्रूहि त्वं मनसेप्सितम् । तपसा ते प्रसन्नोस्मि भक्तानामीप्सितप्रदः
ព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចូរប្រាប់អ្វីដែលចិត្តអ្នកប្រាថ្នា។ ដោយតបស្យា (ការតបស) របស់អ្នក ខ្ញុំពេញចិត្ត; ខ្ញុំជាព្រះដែលប្រទានបំណងដ៏ជាទីស្រឡាញ់ដល់អ្នកបូជារបស់ខ្ញុំ»។
Verse 16
विन्ध्य उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश बुद्धिं देहि यथेप्सिताम् । स्वकार्यसाधिनीं शंभो त्वं सदा भक्तवत्सलः
វិន្ធ្យៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ ប្រសិនបើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ សូមប្រទានប្រាជ្ញាដែលខ្ញុំប្រាថ្នា—ការយល់ដឹងដែលអាចសម្រេចកិច្ចការរបស់ខ្ញុំ។ ឱ សម្ភូ ព្រះអង្គតែងស្រឡាញ់អ្នកបូជាជានិច្ច»។
Verse 17
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भगवाञ्छंभुश्चिचेत हृदये चिरम् । परोपतापदं विन्ध्यो वरमिच्छति मूढधीः
សូតៈបាននិយាយថា៖ ព្រះភគវាន សម្ភូ បានស្តាប់ហើយ ទ្រង់គិតក្នុងព្រះហឫទ័យយូរណាស់ថា៖ «វិន្ធ្យៈមានប្រាជ្ញាខុសភ្លាត់ កំពុងសុំពរ ដែលនឹងក្លាយជាមូលហេតុនៃការឈឺចាប់ដល់អ្នកដទៃ»។
Verse 18
इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायामोंकारेश्वरज्योतिर्लिंगमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः
ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី-សិវមហាបុរាណ» ផ្នែកទី៤ «កោṭិរុទ្រសំហិតា» បានបញ្ចប់ជំពូកទី១៨ មានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាព្រះមហិមា នៃ អោំការិស្វរ ជ្យោតិរលិង្គ»។
Verse 19
सूत उवाच । तथापि दत्तवाञ् शंभुस्तस्मै तद्वरमुत्तमम् । विध्यपर्वतराज त्वं यथेच्छसि तथा कुरु
សូតាបាននិយាយថា៖ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះសម្ភូ (សិវៈ) បានប្រទានពរដ៏ឧត្តមនោះដល់គាត់ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា «ឱ ព្រះមហាក្សត្រនៃភ្នំវិន្ធ្យា អ្នកចង់ធ្វើដូចម្តេច ក៏ចូរធ្វើដូច្នោះ»។
Verse 20
एवं च समये देवा ऋपयश्चामलाशयाः । संपूज्य शंकरं तत्र स्थातव्यमिति चाबुवन्
នៅពេលនោះឯង ព្រះទេវតា និងព្រះឥសីទាំងឡាយ ដែលមានចិត្តបរិសុទ្ធ បានបូជាព្រះសង្ករនៅទីនោះដោយគោរព ហើយបានប្រកាសថា «យើងគួរតែស្នាក់នៅទីនេះផ្ទាល់»។
Verse 21
तच्छुत्वा देववचनं प्रसन्नः परमेश्वरः । तथैव कृतवान्प्रीत्या लोकानां सुखहेतवे
ព្រះបរមេស្វរ (ព្រះសិវៈ) បានស្តាប់ព្រះបន្ទូលរបស់ទេវតាទាំងឡាយហើយ ទ្រង់មានព្រះហឫទ័យរីករាយ និងពេញចិត្ត។ ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ទ្រង់បានធ្វើតាមដែលបានស្នើ សម្រាប់សុខសាន្ត និងសេចក្តីសុខរបស់លោកទាំងអស់។
Verse 22
ॐ कारं चैव यल्लिंगमेकं तच्च द्विधा गतम् । प्रणवे चैव ओंकारनामासीत्स सदाशिवः
លិង្គតែមួយដែលជាព្យាង្គ «អោម» នោះ បានក្លាយជាពីរផ្នែក។ ក្នុងព្រណវៈ អង្គដែលមាននាម «អោង្ការ» គឺសដាសិវៈផ្ទាល់។
Verse 23
पार्थिवे चैव यज्जातं तदासीत्परमेश्वरः । भक्ताभीष्टप्रदौ चोभौ भुक्तिमुक्तिप्रदौ द्विजाः
ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ អ្វីដែលបានបង្ហាញក្នុងទម្រង់ដី (បារថិវៈ) នោះ គឺពរមេស្វរៈផ្ទាល់។ ទាំងពីរនោះ ជាអ្នកប្រទានអ្វីដែលអ្នកភក្តិប្រាថ្នា ប្រទានទាំងភុក្តិ និងមុក្តិ។
Verse 24
तत्पूजां च तदा चक्रुर्देवाश्च ऋषयस्तथा । प्रापुर्वराननेकांश्च संतोष्य वृषभध्वजम्
បន្ទាប់មក ព្រះទេវតា និងព្រះឥសីទាំងឡាយ ក៏បានធ្វើពិធីបូជានោះ។ ដោយបានធ្វើឲ្យព្រះអម្ចាស់មានទង់រូបគោ (ព្រះសិវៈ) ពេញព្រះហឫទ័យ ពួកគេបានទទួលពរជាច្រើន។
Verse 25
स्वस्वस्थानं ययुर्देवा विन्ध्योपि मुदितोऽधिकम् । कार्य्यं साधितवान्स्वीयं परितापं जहौ द्विजाः
ឱ ព្រះឥសីទ្វិជៈទាំងឡាយ ព្រះទេវតាទាំងអស់បានត្រឡប់ទៅទីស្ថានរបស់ខ្លួនៗវិញ; សូម្បីតែភ្នំវិន្ធ្យា ក៏រីករាយលើសលប់។ ដោយបានសម្រេចកិច្ចការរបស់ខ្លួន គាត់បានបោះបង់ទុក្ខក្តៅក្រហាយចោល។
Verse 26
य एवं पूजयेच्छंभुं मातृगर्भं वसेन्न हि । यदभीष्टफलं तच्च प्राप्नुयान्नात्र संशय
អ្នកណាដែលបូជាព្រះសម្ភូ (ព្រះសិវៈ) ដូច្នេះ នឹងមិនចាំបាច់ទៅស្នាក់នៅក្នុងផ្ទៃម្តាយម្តងទៀតឡើយ។ គាត់នឹងទទួលបានផលដែលប្រាថ្នា—មិនមានសង្ស័យទេ។
Verse 27
सूत उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातमोंकारप्रभवे फलम् । अतः परं प्रवक्ष्यामि केदारं लिंगमुत्तमम्
សូត្រាបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានពន្យល់អស់ហើយអំពីផលដែលកើតពីការបង្ហាញនៃ ‘អោំការ’។ បន្ទាប់ពីនេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាលីង្គៈដ៏ឧត្តមនៅកេដារ»។
Frequently Asked Questions
It introduces the Oṃkāra/Parameśa Jyotirliṅga frame and narrates how Nārada’s intervention exposes Vindhya’s pride (māna) by invoking Meru’s superiority, catalyzing Vindhya’s resolve to seek Śiva through tapas and refuge (śaraṇāgati).
Oṃkāra signifies Śiva as the sonic-ontological ground (praṇava as consciousness), while the “mountain hierarchy” functions as an ethical allegory: elevation becomes a metaphor for spiritual maturity, and the correction of māna is presented as necessary for receiving the liṅga’s purificatory power.
Śiva is referenced through the Oṃkāra-Parameśa Liṅga (Jyotirliṅga framing) and through epithets Viśveśvara, Śaṃbhu, and Śaṅkara—names that emphasize sovereignty (lord of all), beneficence, and the refuge-giving aspect of the deity.