Shloka 159

Genealogy of the Ancestors (Pitṛs) and the Procedure of Śrāddha

Devanagari script

दत्तमक्षयमित्याहुः पितरः पूर्वदेवताः । स्वाध्यायं श्रावयेत्पित्र्यं पुराणान्यखिलानि च

Transliteration

dattamakṣayamityāhuḥ pitaraḥ pūrvadevatāḥ | svādhyāyaṃ śrāvayetpitryaṃ purāṇānyakhilāni ca

Translation

ពិត្រ (Pitṛs)—ទេវតាបុរាណ—ប្រកាសថា៖ «ទានដែលប្រគេនតាមពិធីត្រឹមត្រូវ គឺអក្សយៈ មិនរលាយបាត់»។ ដូច្នេះ គួរឲ្យស្តាប់ការអានស្វាធ្យាយៈសម្រាប់បិត្រទាំងឡាយ និងឲ្យអានបុរាណទាំងអស់ផងដែរ។

Word by Word

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• अक्षयम्: imperishable
• अक्षयम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• इति: thus
• इति: Sambandha/Quotative
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• आहुः: they say
• आहुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• पितरः: the Pitṛs (ancestors)
• पितरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पूर्वदेवताः: the former/ancient deities
• पूर्वदेवताः: Apposition (Samānādhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: पूर्व + देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (पूर्वाः देवताः)

• स्वाध्यायम्: Vedic recitation/self-study
• स्वाध्यायम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वाध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• श्रावयेत्: should cause to be heard / should recite to (someone)
• श्रावयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) caus. श्रावय (णिच्)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative)

• पित्र्यम्: pertaining to the Pitṛs
• पित्र्यम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: पित्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्वाध्यायम् qualifies)

• पुराणानि: Purāṇas
• पुराणानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• अखिलानि: all/entire
• अखिलानि: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (पुराणानि qualifies)

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Pitṛs (ancestral deities) as the quoted authority within the narration

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: दत्तमक्षयम् = दत्तम् + अक्षयम्; इत्याहुः = इति + आहुः; श्रावयेत्पित्र्यं = श्रावयेत् + पित्र्यम्; पुराणान्यखिलानि = पुराणानि + अखिलानि.

Characters & Entities

• Pitṛs

FAQs

What practice does this verse recommend for honoring the Pitṛs?

It recommends making gifts (dāna) and arranging the recitation/hearing of ancestral-oriented svādhyāya (Vedic recitation) and Purāṇas as offerings for the Pitṛs.

What does “dattam akṣayam” imply in this context?

It implies that a properly offered gift—especially within righteous rites such as śrāddha—yields an enduring, inexhaustible merit rather than a temporary result.

What is the ethical lesson emphasized here?

The verse underscores generosity and reverent remembrance: giving and transmitting sacred knowledge are presented as lasting acts that benefit both the giver and the ancestral lineage.