
The Rohiṇī–Candra Śayana Vow (Lunar Bed-Vow with Rohiṇī)
ភីष្ម សួរពុលស្ត្យ ឥសី ឲ្យពន្យល់ពិធីវ្រតដែលផ្តល់ផលជាញឹកញាប់ ដូចជា អាយុវែង សុខភាពល្អ សម្រស់ កំណើតក្នុងត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់ និងសេចក្តីរុងរឿងនៃវង្សត្រកូល។ ពុលស្ត្យទទួលសំណួរ ហើយបង្ហាញវ្រតសម្ងាត់ក្នុងបុរាណៈ គឺ “រោហិណី–ចន្ទ្រ-សយន” (វ្រតបន្ទប់គ្រែជាមួយចន្ទ្រ និងរោហិណី)។ ជំពូកនេះកំណត់ពេលវេលា—ថ្ងៃចន្ទ ពេញចន្ទក្នុងភាគភ្លឺ និងលក្ខខណ្ឌនក្សត្រ—ការសម្អាតដោយបញ្ចគវ្យលាយគ្រាប់មូស្តាត និងជបមន្ត្រ។ បន្ទាប់មកបូជាព្រះនារាយណៈក្នុងអារម្មណ៍សោមៈ ដោយហៅព្រះនាមតាមគុណនៃព្រះចន្ទ; មានលំដាប់ដូចស្តោត្រ/ញាសៈ សរសើរអវយវៈទេវៈដោយនាមពិសេស ហើយបូជារោហិណីជារូបលក្ខ្មី ជាគូសហធម៌នៃឥន្ទុ (ចន្ទ្រ)។ មានវិន័យអាហារ—ហវិષ្យ អាហារមិនមានសាច់ ការស្តាប់រឿងធម៌ ការកំណត់ផ្ការៀងរាល់ខែ និងការអនុវត្តមួយឆ្នាំ។ ចុងក្រោយធ្វើទាន—គ្រែ រូបមាសរបស់ចន្ទ្រ និងរោហិណី គុជខ្យង ដាក់ក្រឡុកទឹកដោះគោ និងទានគោ—ផលស្រទុតិពោលថា ទទួលអំណាចស្ថានសួគ៌ខ្ពស់ ការត្រឡប់ពីចន្ទ្រលោកលំបាក ស្ត្រី និងសូទ្រាអ្នកមានភក្តិអាចអនុវត្តបាន ហើយអ្នកអានឬស្តាប់នឹងបានកិត្តិយសនៅវិษ្ណុធាម។
Verse 1
भीष्म उवाच । दीर्घायुरारोग्यकुलातिवृद्धिभिर्युक्तः पुमान्रूपकुलान्वितः स्यात् । मुहुर्मुहुर्जन्मनि येन सम्यक्व्रतं समाचक्ष्व च शीतरश्मेः
ភីស្មៈបាននិយាយថា៖ «ឱ អ្នកមានកាំរស្មីត្រជាក់! សូមពន្យល់ឲ្យពេញលេញអំពីការប្រតិបត្តិវ្រតៈនោះឲ្យត្រឹមត្រូវ ដែលដោយវា បុរសម្នាក់បានប្រសើរឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងជាតិជាច្រើន ដោយមានអាយុវែង សុខភាពល្អ ការរីកចម្រើនដ៏ធំនៃវង្សត្រកូល ហើយទាំងសោភ័ណភាព និងត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់។»
Verse 2
पुलस्त्य उवाच । त्वया पृष्टमिदं सम्यगक्षयस्वर्गकारकम् । रहस्यं तु प्रवक्ष्यामि यत्पुराणविदो विदुः
ពុលស្ត្យៈបានមានព្រះវាចា៖ អ្នកបានសួរយ៉ាងត្រឹមត្រូវ—វាជាមូលហេតុនាំទៅសួគ៌អមតៈមិនរលាយ។ ឥឡូវនេះខ្ញុំនឹងប្រកាសអាថ៌កំបាំងដែលអ្នកដឹងពុរាណៈយល់ដឹង។
Verse 3
रोहिणीचंद्रशयनं नामव्रतमिहोच्यते । तस्मिन्नारायणस्यार्चामर्चयेदिंदुनामभिः
នៅទីនេះបានពិពណ៌នាពីវ្រតឈ្មោះ “រោហិណី–ចន្ទ្រ-សយន”។ នៅឱកាសនោះ គួរធ្វើអរចនាព្រះរូបនារាយណៈ ដោយគោរពសរសើរព្រះអង្គតាមនាមនៃឥន្ទុ (ព្រះចន្ទ)។
Verse 4
यदा सोमदिने शुक्ला भवेत्पंचदशी क्वचित् । अथवा ब्रह्मनक्षत्रं पौर्णमास्यां प्रजायते
នៅពេលណា ក្នុងថ្ងៃចន្ទ មានទីថិទីទី១៥ នៃពាក់កណ្តាលភ្លឺ (ពេញចន្ទ) កើតឡើង ឬនៅរាត្រីពេញចន្ទ មានព្រហ្ម-នក្សត្រ លេចឡើង—
Verse 5
तदा स्नानं नरः कुर्यात्पंचगव्येन सर्षपैः । आप्यायस्वेति च जपेद्विद्वानष्टशतं पुनः
នៅពេលនោះ បុរសគួរងូតទឹកដោយបញ្ចគវ្យៈ រួមជាមួយគ្រាប់សណ្តែកស្ពៃ (សរសព)។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញគួរចន្ទនាមន្ត្រ “អាព្យាយស្វ” ម្តងទៀតចំនួន៨០០ដង។
Verse 8
शूद्रोपि परया भक्त्या पाषंडालापवर्जितः । सोमाय शांताय नमोस्तु पादावनंतधाम्नेति च जानुजंघे । ऊरुद्वयं चापि जलोदराय संपूजयेन्मेढ्रमनंगधाम्ने
សូដ្រក៏ដោយ ប្រសិនបើមានភក្តីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងជៀសវាងពាក្យសម្តីរបស់ពួកបាសណ្ឌៈ នោះអាចបូជារূপព្រះបាន៖ នៅព្រះបាទ សូមនិយាយថា «នមស្ការដល់សោមៈដ៏ស្ងប់ស្ងាត់»—ព្រះអង្គជាឋាននៃអនន្ត; បន្ទាប់មកបូជាជង្គង់ និងកំភួនជើង; បន្ទាប់មកបូជាភ្លៅទាំងពីរដោយនាម «ជលោទរ»; ហើយបូជាអង្គកំណើតដោយនាម «អនង្គ—ឋាននៃកាម»។
Verse 9
नमोनमः कामसुखप्रदाय कटिः शशांकस्य सदार्चनीयः । तथोदरं चाप्यमृतोदराय नाभिः शशांकाय नमोभिपूज्या
សូមក្រាបនមស្ការ ក្រាបនមស្ការ ដល់ចង្កេះនៃព្រះចន្ទ្រា ដែលគួរឲ្យបូជាជានិច្ច និងប្រទានសុខកាមនិងសេចក្តីរីករាយ។ ដូចគ្នានេះ សូមនមស្ការដល់ព្រះពោះដូចជាទីស្ថិតអម្រឹត; និងដល់ព្រះផ្ចិតនៃព្រះចន្ទ្រា—សូមក្រាបបូជាដោយក្តីគោរព។
Verse 10
नमोस्तु चंद्राय मुखं च नित्यं दंता द्विजानामधिपाय पूज्याः । हास्यं नमश्चंद्रमसेऽभिपूज्यमोष्ठौ तु कौमोदवनप्रियाय
សូមនមស្ការដល់ព្រះចន្ទ្រា ហើយសូមនមស្ការដល់ព្រះមុខជានិច្ច។ ធ្មេញទាំងឡាយគួរឲ្យបូជា ដូចជាព្រះអធិបតីនៃទ្វិជៈ។ សូមនមស្ការដល់ស្នាមញញឹម ដែលគួរឲ្យគោរពជាពិសេសសម្រាប់ព្រះចន្ទ្រា; និងបបូរមាត់ សូមឧទ្ទិសដល់ព្រះអង្គដែលជាទីស្រឡាញ់នៃព្រៃកុមុទា (ផ្កាឈូកបើកពេលរាត្រី)។
Verse 11
नासा च नाथाय वरौषधीनामानंदबीजाय पुनर्भ्रुवौ च । नेत्रद्वयं पद्मनिभं तथेंदोरिंदीवरव्यासकराय शौरेः
ច្រមុះរបស់ព្រះអង្គក្លាយជាព្រះនាថនៃឱសថព្យាបាលដ៏ល្អឥតខ្ចោះ; ហើយចិញ្ចើមទាំងពីរក្លាយជាគ្រាប់ពូជនៃអានន្ទ។ ភ្នែកទាំងពីរដូចផ្កាឈូក ក្លាយជាព្រះចន្ទ្រា ហើយក៏ជាព្រះសៅរិ (វិષ્ણុ) ដែរ—ព្រះហស្តទូលាយដូចផ្កាឈូកខៀវ។
Verse 12
नमः समस्ताध्वरपूजिताय कर्णद्वयं दैत्यनिषूदनाय । ललाटमिंदोरुदधिप्रियाय केशाः सुषुम्नाधिपतेः प्रपूज्याः
សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គដែលត្រូវបានបូជានៅក្នុងយជ្ញាទាំងអស់; សូមក្រាបបូជាដល់ត្រចៀកទាំងពីររបស់ព្រះអង្គអ្នកសម្លាប់អសុរ។ សូមនមស្ការដល់ថ្ងាសដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះចន្ទ្រា និងសមុទ្រ។ ហើយសក់របស់ព្រះអម្ចាស់ អធិបតីនៃសុសុម្នា ពិតជាគួរឲ្យបូជា។
Verse 13
शिरः शशांकाय नमो मुरारेर्विश्वेश्वरायाथ नमः किरीटं । पद्मप्रिये रोहिणीनाम लक्ष्मि सौभाग्यसौख्यामृतसागराय
សូមនមស្ការដល់ព្រះសិរីស (ក្បាល) ដែលតុបតែងដោយព្រះចន្ទ្រា; សូមនមស្ការដល់មុរារិ ព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក; និងសូមនមស្ការដល់មកុដ។ ឱ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់នៃផ្កាឈូក—ព្រះលក្ខ្មីដែលគេស្គាល់ថា រោហិណី—សូមនមស្ការដល់ព្រះនាង អ្នកជាសមុទ្រអម្រឹតនៃសោភ័ណភាពសំណាង និងសុខសាន្ត។
Verse 14
दैवीं च संपूज्य सुगंधिपुष्पैर्नैवेद्यधूपादिभिरिंदुपत्नीम् । सुप्त्वा तु भूमौ पुनरुत्थितो यः स्नात्वा च विप्राय हविष्यभुक्तः
ក្រោយពីបូជាទេវី ព្រះមហេសីរបស់ឥន្ទុ ដោយផ្កាក្រអូប ព្រមទាំងនៃវេទ្យ ធូប និងវត្ថុផ្សេងៗតាមពិធី; ហើយដេកលើដី រួចក្រោកឡើងវិញ; ងូតទឹក ហើយបន្ទាប់ពីគោរព/ប្រគេនអាហារដល់ព្រាហ្មណ៍តាមគួរ ទើបបរិភោគតែ “ហវិષ្យ” អាហារយញ្ញាសាមញ្ញ—អ្នកណាធ្វើវ្រតនេះ…
Verse 15
देयः प्रभाते सहिरण्य वारिकुंभो नमः पापविनाशनाय । संप्राश्य गोमूत्रममांसमन्नमक्षारमष्टावथ विंशतिं च
នៅពេលព្រលឹម គួរប្រគេនក្រឡទឹកមួយជាមួយមាស ហើយថ្វាយបង្គំថា «សូមនមស្ការដល់អ្នកបំផ្លាញបាប»។ បន្ទាប់មក ធ្វើអាចមន៍ដោយទឹកនោមគោ ហើយបរិភោគអាហារមិនមានសាច់ និងថ្វាយធញ្ញជាតិចំនួន ៨ និង ២០ មាត្រាផងដែរ។
Verse 16
ग्रासांश्च त्रीन्सर्पियुतानुपोष्य भुक्त्वेतिहासं शृणुयान्मुहूर्तं । कदंबनीलोत्पलकेतकानि जातिःसरोजं शतपत्रिका च
ក្រោយពីតមអាហារ គួរទទួលតែបីមាត់ដែលលាយជាមួយឃី (ghee); បន្ទាប់ពីបរិភោគហើយ គួរស្តាប់រឿងរ៉ាវបរិសុទ្ធ (itihāsa) មួយភ្លែត។ ការថ្វាយផ្កាកដំបៈ ឧត្បលពណ៌ខៀវ កេតកៈ ម្លិះ ផ្កាឈូក និងផ្ការយក្រពើ “រយក្រពើ” ក៏ត្រូវបានសរសើរផងដែរ។
Verse 17
अम्लानपुष्पाण्यथ सिंदुवारं पुष्पं पुनर्भारतमल्लिकायाः । शुक्लं च पुष्पं करवीरपुष्पं श्रीचंपकं चंद्रमसे प्रदेयम्
គួរថ្វាយផ្កាស្រស់ មិនស្រកស្រព ដល់ព្រះចន្ទ (Candrama)—ដូចជា សិន្ទុវារ ផ្កាភារត-មល្លិកា ផ្កាពណ៌ស ផ្កាករាវីរ និងផ្កាស្រីចម្បកដ៏ជាមង្គល។
Verse 18
श्रावणादिषु मासेषु क्रमादेतानि सर्वदा । यस्मिन्मासे व्रतादिः स्यात्तत्पुष्पैरर्चयेद्धरिम्
ក្នុងខែដែលចាប់ផ្តើមពីស្រាវណៈជាដើម គួរប្រើផ្កាទាំងនេះតាមលំដាប់ជានិច្ច។ ក្នុងខែណាដែលមានវ្រត និងអនុស្ឋានផ្សេងៗ គួរបូជាព្រះហរិដោយផ្កាដែលបានកំណត់សម្រាប់ខែនោះ។
Verse 19
एवं संवत्सरं यावदुपोष्य विधिवन्नरः । व्रतांते शयनं दद्याच्छयनोपस्करान्वितम्
ដូច្នេះ បុរសម្នាក់បានអនុវត្តអុបោសថ–វ្រតតាមវិធីឲ្យត្រឹមត្រូវរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំហើយ នៅចុងវ្រត គួរបរិច្ចាគគ្រែសម្រាកជាមួយគ្រឿងបំពាក់គ្រែទាំងអស់។
Verse 20
रोहिणीचंद्रमिथुनं कारयित्वा तु कांचनम् । चंद्रः षडंगुलः कार्यो रोहिणी चतुरंगुला
បន្ទាប់មក ធ្វើរូបគូររបស់ រោហិណី និង ព្រះចន្ទ ដោយមាស; ព្រះចន្ទគួរធ្វើឲ្យមានទំហំប្រាំមួយអង្គុល និង រោហិណី បួនអង្គុល។
Verse 21
मुक्ताफलाष्टकयुतां सितनेत्रसमन्विताम् । क्षीरकुंभोपरि पुनः कांस्यपात्राक्षतान्विताम्
វត្ថុនោះដែលមានគុជខ្យងប្រាំបីគ្រាប់ និងមានសញ្ញា ‘ភ្នែក’ ពណ៌ស គួរដាក់ឡើងវិញលើកុម្ភទឹកដោះគោ ហើយមានភាជន៍សំរឹទ្ធមួយដែលដាក់អក្សត (អង្ករមិនបែក) រួមផង។
Verse 22
दद्यान्मंत्रेण पूर्वाह्णे शालीक्षुफलसंयुताम् । श्वेतामथ सुवर्णास्यां रौप्यखुरसमन्विताम्
នៅពេលព្រឹកមុនថ្ងៃត្រង់ គួរឲ្យទាន (គោ) ដោយសូត្រមន្តត្រឹមត្រូវ ជាមួយអង្ករ ស្ករអំពៅ និងផ្លែឈើ—ជាគោពណ៌ស មានមុខមាស និងមានក្រចកជើងប្រាក់។
Verse 23
सवस्त्रभाजनां धेनुं तथा शंखं च भाजनम् । भूषणैर्द्विजदाम्पत्यमलंकृत्य गुणान्वितं
គួរបរិច្ចាគធេនុ (គោ) ជាមួយសម្លៀកបំពាក់ និងភាជន៍ ហើយថ្វាយសង្ខជាភាជន៍ផង; បន្ទាប់មក តុបតែងគូស្វាមីភរិយាព្រាហ្មណ៍ដែលមានគុណធម៌ និងសមត្ថភាព ដោយគ្រឿងអលង្ការ។
Verse 24
चंद्रोयं विप्ररूपेण सभार्य इति कल्पयेत् । यथा ते रोहिणी कृष्ण शयनं न त्यजेदपि
គួរតែសមាធិឲ្យឃើញព្រះចន្ទនេះបានទទួលរូបជាព្រាហ្មណ៍ ព្រមទាំងភរិយា; ដើម្បីឲ្យ ឱ ព្រះក្រឹṣṇa រោហិṇī របស់ព្រះអង្គ មិនបោះបង់គ្រែ (ការរួមគ្នា) សូម្បីមួយភ្លែត។
Verse 25
सोमरूपस्य वैतद्वन्न मे भेदो विभूतिभिः । यथा त्वमेव सर्वेषां परमानंदमुक्तिदः
ដូច្នេះ សម្រាប់ព្រះអង្គដែលមានរូបជាសោម (ព្រះចន្ទ) នោះ ក្នុងខ្ញុំមិនមានភាពខុសគ្នាតាមវិភូតិ (ការបង្ហាញ) ផ្សេងៗឡើយ; ព្រោះព្រះអង្គតែមួយគត់ជាអ្នកប្រទានសុខានុភាពអតិបរមា និងមោក្សៈដល់សត្វទាំងអស់។
Verse 26
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे रोहिणीचंद्रशयनव्रतं नाम षड्विंशोऽध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទីម្ភៃប្រាំមួយ ដែលមាននាមថា «វ្រត រោហិṇī–ចន្ទ្រ-ឝយន» ក្នុងសៀវភៅទីមួយ នៃ «ស្រី បទ្មបុរាណ» នៅក្នុង សೃષ્ટិ-ខណ្ឌ។
Verse 27
रूपारोग्यायुषामेतद्विधायकमनुत्तमम् । इदमेव पितॄणां च सर्वदा वल्लभं नृप
ឱ ព្រះរាជា នេះជាវិធានអនុវត្តដ៏លើសលប់ មិនមានអ្វីប្រៀបបាន ដែលប្រទានសោភ័ណភាព សុខភាព និងអាយុវែង; ហើយនេះតែមួយគត់ជាទីស្រឡាញ់ជានិច្ចរបស់ពិត្រ (វិញ្ញាណបុព្វបុរស)។
Verse 28
त्रैलोक्याधिपतिर्भूत्वा सप्तकल्पशतत्रयम् । चंद्रलोकमवाप्नोति पुनरावृत्तिदुर्लभम्
ក្រោយបានក្លាយជាអធិបតីនៃត្រៃលោក អស់រយៈពេលបីរយប្រាំពីរកល្បៈ នោះគាត់ឈានដល់ចន្ទ្រលោក—ជាស្ថានភាពដែលការត្រឡប់មកវិញពិបាករកបាន។
Verse 29
नारी वा रोहिणीचंद्रशयनं या समाचरेत् । सापि तत्फलमाप्नोति पुनरावृत्तिदुर्लभम्
ស្ត្រីណាម្នាក់ក៏ដោយ បើអនុវត្តវ្រត ‘រោហិណី–ចន្ទ្រ-សយន’ តាមវិធីត្រឹមត្រូវ នាងក៏ទទួលបានផលបុណ្យដូចគ្នា—ផលដែលការត្រឡប់មកកំណើតក្នុងលោកនេះក្លាយជារឿងកម្រណាស់។
Verse 30
इति पठति शृणोति वा य इत्थं मधुमथनार्चनमिंदुकीर्तनेन । मतिमपि च ददाति सोपि शौरेर्भवनगतः परिपूज्यतेमरौघैः
អ្នកណាដែលសូត្រ ឬស្តាប់សរសើរនេះតាមដូច្នេះ—ជាការអារធនាមធុសូទនៈដោយកីរតន៍ដូចព្រះចន្ទ—ហើយសូម្បីអ្នកដែលផ្តល់ការយល់ដឹង និងណែនាំដល់អ្នកដទៃ ក៏ចូលដល់លំនៅរបស់សោរី (វិṣṇុ) ហើយត្រូវបានគោរពបូជាយ៉ាងពេញលេញដោយក្រុមទេវតាអមតៈ។