Shloka 3
Virāṭa-parva Adhyāya 54 — Missile-Exchange and Tactical Redirection
Arjuna, Aśvatthāman, Karṇa
तेषामनीकानि बहूनि गाढं व्यूढानि दृष्टवा बहुलध्वजानि । मत्स्यस्य पुत्र द्विषतां निहन्ता वैराटिमामन्त्रय ततो5भ्युवाच
teṣām anīkāni bahūni gāḍhaṃ vyūḍhāni dṛṣṭvā bahula-dhvajāni | matsyasya putra-dviṣatāṃ nihantā vairāṭim āmantrya tato 'bhyuvāca ||
វៃសម្បាយនៈ និយាយថា៖ ពេលឃើញកងទ័ពសត្រូវជាច្រើនក្រុម ដែលត្រូវបានរៀបចំជាវ្យូហយ៉ាងតឹងរឹង និងមានទង់ជ័យជាច្រើនបក់រលឹម អរជុន អ្នកបំផ្លាញសត្រូវ បានហៅព្រះរាជបុត្រានៃព្រះមត្ស្យ (ឧត្តរ) ហើយនិយាយទៅកាន់គាត់ ដើម្បីបើកផ្លូវទៅកាន់ពាក្យណែនាំអំពីសេចក្តីក្លាហាន និងការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ នៅមុខសង្គ្រាមដែលជិតមកដល់។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a moment where outward signs of power—dense formations and many banners—test inner steadiness. It prepares for Arjuna’s guidance to Uttara: true leadership in dharma is not overwhelmed by spectacle, but responds with clarity, courage, and right action.
As the opposing forces appear in strong, well-arranged battle order, Arjuna observes their readiness and then turns to address Uttara, the prince of Virāṭa (of the Matsya realm), initiating the dialogue that follows in this episode.