Shloka 6

Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)

Devanagari script

स तु कामाग्निसंतप्त: सुदेष्णामभिगम्य वै । प्रहसन्निव सेनानीरिदं वचनमबत्रवीत्‌,कामवासनाकी आगमें जलता हुआ सेनापति कीचक अपनी बहिन रानी सुदेष्णाके पास गया और हँसता हुआ-सा उससे इस प्रकार बोला--

Transliteration

sa tu kāmāgnisaṁtaptaḥ sudeṣṇām abhigamya vai | prahasan iva senānīr idaṁ vacanam abravīt ||

Translation

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ មេបញ្ជាការគីចកៈ ដែលកំពុងឆេះក្នុងភ្លើងកាមតណ្ហា បានទៅជួបព្រះនាងសុទេស្នា ហើយដោយស្នាមញញឹមដូចជាលេងសើច គាត់បាននិយាយពាក្យទាំងនេះ។

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• कामाग्नि-संतप्तः: burnt/tormented by the fire of desire
• कामाग्नि-संतप्तः: Karta
• Type: Adjective
• Root: कामाग्नि-संतप्त
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सुदेष्णाम्: Sudeshna
• सुदेष्णाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सुदेष्णा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• अभिगम्य: having approached
• Type: Verb
• Root: अभि-गम्
• Form: Gerund (त्वा/ल्यप्), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)

• वै: indeed/verily
• Type: Indeclinable
• Root: वै

• प्रहसन्: laughing
• प्रहसन्: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-हस्
• Form: Present active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular

• इव: as if
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• सेनानीः: the commander
• सेनानीः: Karta
• Type: Noun
• Root: सेनानी
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वचन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अब्रवीत्: said/spoke
• Type: Verb
• Root: ब्रू
• Form: Imperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Kīcaka
• Sudeṣṇā