Adhyaya 57

Verse 1

हि आय न [के है आम सप्तपञ्चाशत्तमो<्ध्याय: स्वयंवरमें दमयन्तीद्वारा नलका वरण

ព្រះឥសី បૃហទស្វៈ បានមានព្រះវាចា៖ «បន្ទាប់មក នៅពេលវេលាដ៏មង្គលបានមកដល់—នៅថ្ងៃតិថីដ៏បរិសុទ្ធ និងខណៈដ៏មានបុណ្យ—ព្រះបាទ ភីមៈ បានអញ្ជើញហៅបណ្ដាព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយលើផែនដី មកចូលរួមពិធីស្វយំវរ»។

Verse 2

तच्छुत्वा पृथिवीपाला: सर्वे हच्छयपीडिता: । त्वरिता: समुपाजम्मुर्दमयन्तीम भीप्सव:,यह सुनकर सब भूपाल कामपीड़ित हो दमयन्तीको पानेकी इच्छासे तुरंत चल दिये

ពេលបានឮដូច្នោះ បណ្ដាព្រះមហាក្សត្រទាំងអស់—ត្រូវកម្ដៅកាមរំខាន—បានប្រញាប់ចេញដំណើរភ្លាម ដោយប្រាថ្នាចង់ឈ្នះ ដមយន្តី។

Verse 3

कनकस्तम्भरुचिरं तोरणेन विराजितम्‌ | विविशुस्ते नृपा रड़ं महासिंहा इवाचलम्‌

សាលារង្គមណ្ឌបនោះ តុបតែងដោយសសរមាសភ្លឺរលោង ហើយកាន់តែរុងរឿងដោយទ្វារតូរណៈ។ ព្រះមហាក្សត្រទាំងនោះបានចូលទៅក្នុងសាលា ដូចសីហាធំៗចូលទៅក្នុងរូងភ្នំដ៏មាំមួន។

Verse 4

सुरभिस्रग्धरा: सर्वे प्रमृष्टमणिकुण्डला:,वहाँ सब भूपाल भिन्न-भिन्न आसनोंपर बैठ गये। सबने सुगन्धित फूलोंकी माला धारण कर रखी थी और सबके कानोंमें विशुद्ध मणिमय कुण्डल झिलमिला रहे थे

នៅទីនោះ ព្រះមហាក្សត្រទាំងអស់បានអង្គុយលើអាសនៈកិត្តិយសនានា។ ម្នាក់ៗពាក់កម្រងផ្កាក្រអូប ហើយនៅត្រចៀកមានក្រវិលមណីដ៏បរិសុទ្ធ ប៉ូលីសភ្លឺចែងចាំង។

Verse 5

तां राजसमितिं पुण्यां नागैभोंगवर्तीमिव । सम्पूर्णा पुरुषव्याघ्रैव्यप्रि्गिरिगुहामिव

សភារាជដ៏បរិសុទ្ធនោះ មើលទៅពេញលេញដោយបុរសដ៏អង់អាចដូចខ្លា—ជាព្រះមហាក្សត្រ និងវីរបុរសឆ្នើម—ដូចទីក្រុង ភោគវតី ដែលតុបតែងដោយនាគទាំងឡាយ ហើយដូចរូងភ្នំដែលពោរពេញដោយខ្លាដើរល្បាត។

Verse 6

तत्र सम पीना दृश्यन्ते बाहव: परिघोपमा: । आकारवर्णसुश्लक्ष्णा: पञज्चशीर्षा इवोरगा:

នៅទីនោះ គេឃើញដៃរបស់ព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយ—ក្រាស់ មូលស្មើ ដូចដំបងដែក។ រលោងស្អាតទាំងរាងទាំងពណ៌ ហាក់ដូចពស់មានក្បាលប្រាំ បង្ហាញទាំងអំណាចរាជសម្បត្តិ និងគ្រោះថ្នាក់លាក់លៀមនៃកម្លាំងយុទ្ធ។

Verse 7

सुकेशान्तानि चारूणि सुनासाक्षिभ्रुवाणि च । मुखानि राज्ञां शोभन्ते नक्षत्राणि यथा दिवि

ព្រះប្ឫហទស្វៈបាននិយាយថា៖ «មុខរបស់ព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយភ្លឺរលោង—តុបតែងដោយខ្សែសក់ស្អាត និងមានច្រមុះ ភ្នែក និងចិញ្ចើមល្អឥតខ្ចោះ—ដូចផ្កាយភ្លឺនៅលើមេឃ»។

Verse 8

दमयन्ती ततो रजझ्ुूं प्रविवेश शुभानना । मुष्णन्ती प्रभया राज्ञां चक्षूंषि च मनांसि च,तदनन्तर अपनी प्रभासे राजाओंके नयनोंको लुभाती और चित्तको चुराती हुई सुन्दर मुखवाली दमयन्तीने रंगभूमिमें प्रवेश किया

បន្ទាប់មក ដមយន្តី អ្នកមានមុខស្រស់ស្អាត បានចូលទៅក្នុងសង្វៀន។ ដោយពន្លឺនៃសម្រស់នាង នាងបានទាក់ទាញព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយ—លួចយកទាំងភ្នែក និងបេះដូង—ឲ្យការយកចិត្តទុកដាក់ និងបំណងប្រាថ្នារបស់ពួកគេផ្តោតលើនាងទាំងស្រុង។

Verse 9

तस्या गात्रेषु पतिता तेषां दृष्टिर्महात्मनाम्‌ । तत्र तत्रैव सक्ता5भूज्न चचाल च पश्यताम्‌

ព្រះប្ឫហទស្វៈបាននិយាយថា៖ ទស្សនៈរបស់ព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយ អ្នកមានចិត្តធំ បានធ្លាក់លើអវយវៈរបស់នាង; ហើយកន្លែងណាដែលម្នាក់ណាមើលដមយន្តី ភ្នែករបស់គេក៏ជាប់នៅទីនោះ មិនអាចផ្លាស់ចេញបាន ទោះបីនៅតែសម្លឹងមើលក៏ដោយ។

Verse 10

ततः संकीर्त्यमानेषु राज्ञां नामसु भारत । ददर्श भैमी पुरुषान्‌ पज्चतुल्याकृतीनिह

ព្រះប្ឫហទស្វៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក ខណៈដែលគេកំពុងប្រកាសឈ្មោះរបស់ព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយ ឱ ភារតៈ ដមយន្តី កូនស្រីរបស់ភីមា បានមើលទៅមុខ ហើយឃើញបុរសប្រាំនាក់មានរូបរាងដូចគ្នាទាំងស្រុង។

Verse 11

तान्‌ समीक्ष्य ततः सर्वान्‌ निर्विशेषाकृतीन्‌ स्थितान्‌ । संदेहादथ वैदर्भी नाभ्यजानान्नलं नृपम्‌

នាងបានពិនិត្យមើលពួកគេទាំងអស់ដែលឈរនៅទីនោះ ហើយឃើញថារូបរាងស្រដៀងគ្នាឥតខុសគ្នា។ ដោយសារសេចក្តីសង្ស័យបានកើតឡើង ព្រះនាងកញ្ញាវិទರ್ಭៈមិនអាចស្គាល់ព្រះបាទនលបានឡើយ។

Verse 12

यं यं हि ददृशे तेषां तं त॑ मेने नल॑ नृपम्‌ । सा चिन्तयन्ती बुद्धयाथ तर्कयामास भाविनी

នាងមើលទៅលើអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ នាងក៏គិតថាអ្នកនោះហើយជាព្រះបាទនល។ បន្ទាប់មក ព្រះនាងកញ្ញាដែលមានចិត្តខ្ពង់ខ្ពស់ បានប្រើប្រាជ្ញាគិតពិចារណា ហើយចាប់ផ្តើមត្រិះរិះក្នុងចិត្ត ដើម្បីស្វែងរកសេចក្តីពិតក្នុងរូបរាងបោកបញ្ឆោត។

Verse 13

कथं हि देवाज्जानीयां कथं विद्यां नल॑ नृपम्‌ । एवं संचिन्तयन्ती सा वैदर्भी भृशदु:खिता

ព្រះប្ឫហទស្វៈបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំនឹងស្គាល់ទេវតាទាំងឡាយដោយរបៀបណា? ហើយខ្ញុំនឹងស្គាល់ព្រះបាទនលដោយរបៀបណា?» នាងវិទರ್ಭៈ—ដមយន្តី—គិតហើយគិតទៀត ដោយទុក្ខសោកយ៉ាងខ្លាំង ត្រូវគាំងនៅចន្លោះការគោរពចំពោះទេវតា និងភាពស្មោះត្រង់ចំពោះអ្នកដែលនាងបានជ្រើសរើស។

Verse 14

श्रुतानि देवलिड्रानि तर्कयामास भारत । देवानां यानि लिड्डानि स्थविरेभ्य: श्रुतानि मे

ព្រះប្ឫហទស្វៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ភារតៈ នាងបានគិតពិចារណាអំពីសញ្ញាទេវតាដែលនាងធ្លាប់បានឮ។ ‘លក្ខណៈដែលមនុស្សចាស់ទុំបានបង្រៀនថា ជាសញ្ញាស្គាល់ទេវតា—ខ្ញុំមិនឃើញសញ្ញាទាំងនោះសោះ នៅក្នុងបុរសណាម្នាក់ក្នុងចំណោមបុរសទាំងប្រាំនេះ ដែលអង្គុយលើដីនៅទីនេះ។’ នាងបានវិនិច្ឆ័យជាច្រើនវិធី ហើយពិចារណាម្តងហើយម្តងទៀត រហូតសម្រេចថា នៅពេលនោះ ការសុំជ្រកកោនចំពោះទេវតា គឺជាកិច្ចការសមគួរបំផុត។

Verse 15

तानीह तिष्ठतां भूमावेकस्थापि न लक्षये । सा विनिश्ित्य बहुधा विचार्य च पुन: पुनः:

«ទោះបីពួកគេឈរនៅទីនេះលើដីក៏ដោយ ខ្ញុំមិនអាចមើលឃើញសញ្ញានោះសោះ សូម្បីតែមួយ។ ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីសម្រេចចិត្តហើយ ខ្ញុំបានពិចារណាវាជាច្រើនវិធី ម្តងហើយម្តងទៀត»។

Verse 16

वाचा च मनसा चैव नमस्कार प्रयुज्य सा

ព្រះព្រហទស្វៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដោយទាំងពាក្យសម្តី និងដោយចិត្តផង នាងបានធ្វើនមស្ការ​ដោយក្តីគោរពយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ»។

Verse 17

देवेभ्य: प्रा्जलिर्भूत्वा वेपमानेदमब्रवीत्‌ । हंसानां वचन श्रुत्वा यथा मे नैषधो वृतः । पतित्वे तेन सत्येन देवास्तं प्रदिशन्तु मे

ដោយលើកដៃប្រណម្យចំពោះទេវតាទាំងឡាយ ហើយញ័រខ្លួន នាងបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានស្តាប់ពាក្យហង្សទាំងឡាយ ហើយដូច្នេះបានជ្រើសនលា ព្រះមហាក្សត្រនៃនិសធៈ សម្រាប់ខ្ញុំ។ ដោយសច្ចៈនៃវ្រត និងភាពស្មោះត្រង់នោះ សូមទេវតាទាំងឡាយបង្ហាញព្រះអង្គនោះឲ្យខ្ញុំឃើញ»។

Verse 18

तत्पश्चात्‌ मन एवं वाणीद्वारा देवताओंको नमस्कार करके दोनों हाथ जोड़कर काँपती हुई वह इस प्रकार बोली--'मैंने हंसोंकी बात सुनकर निषधनरेश नलका पतिरूपमें वरण कर लिया है। इस सत्यके प्रभावसे देवतालोग स्वयं ही मुझे राजा नलकी पहचान करा दें ।।

ព្រះព្រហទស្វៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់មក នាងបាននមស្ការទេវតាទាំងឡាយដោយចិត្ត និងដោយពាក្យ; ប្រណម្យដៃទាំងពីរ ហើយញ័រខ្លួន នាងបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានស្តាប់ពាក្យហង្សទាំងឡាយ ហើយបានជ្រើសនលា ព្រះមហាក្សត្រនៃនិសធៈ ជាស្វាមី។ ដោយអំណាចនៃសច្ចៈនេះ សូមទេវតាទាំងឡាយឲ្យខ្ញុំស្គាល់ព្រះនលាពិត។ បើខ្ញុំមិនដែលវៀចវេរពីធម៌ល្អ—ដោយចិត្ត ឬដោយពាក្យ—ទេ នោះដោយសច្ចៈនោះ សូមទេវតាទាំងឡាយបង្ហាញខ្ញុំឲ្យឃើញនលានោះឯង»។

Verse 19

यथा देवै: स मे भर्ता विहितो निषधाधिप: । तेन सत्येन मे देवास्तमेव प्रदिशन्तु मे,“यदि देवताओंने उन निषधनरेश नलको ही मेरा पति निश्चित किया हो तो उस सत्यके प्रभावसे देवता-लोग मुझे उनन्‍्हींको बतला दें

ព្រះព្រហទស្វៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើទេវតាទាំងឡាយបានកំណត់ឲ្យព្រះអធិបតីនៃនិសធៈជាស្វាមីរបស់ខ្ញុំមែន នោះដោយអំណាចនៃសច្ចៈនោះ សូមទេវតាទាំងឡាយបង្ហាញខ្ញុំឲ្យឃើញព្រះអង្គនោះឯង»។

Verse 20

यथेदं व्रतमारब्धं नलस्याराधने मया । तेन सत्येन मे देवास्तमेव प्रदिशन्तु मे,“यदि मैंने नलकी आराधनाके लिये ही यह व्रत आरम्भ किया हो तो उस सत्यके प्रभावसे देवता मुझे उनन्‍्हींको बतला दें

ព្រះព្រហទស្វៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើខ្ញុំបានចាប់ផ្តើមវ្រតនេះ ដើម្បីគោរព និងបម្រើនលាតែមួយគត់ នោះដោយអំណាចនៃសច្ចៈនោះ សូមទេវតាទាំងឡាយបង្ហាញខ្ញុំឲ្យឃើញព្រះនលានោះឯង»។

Verse 21

स्वं चैव रूप॑ कुर्वन्तु लोकपाला महेश्वरा: । यथाहमभिजानीयां पुण्यश्लोक॑ नराधिपम्‌,“महेश्वर लोकपालगण अपना रूप प्रकट कर दें, जिससे मैं पुण्यश्लोक महाराज नलको पहचान सकूँ”

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចា៖ «សូមឲ្យព្រះអធិទេវតាអ្នកអភិបាលលោក និងព្រះមហេស្វរៈទាំងឡាយ បង្ហាញរូបពិតរបស់ខ្លួន ដើម្បីឲ្យខ្ញុំអាចស្គាល់បានត្រឹមត្រូវនូវព្រះបាទនលា អធិរាជមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះដោយគុណធម៌»។

Verse 22

निशम्य दमयन्त्यास्तत्‌ करुणं प्रतिदेवितम्‌ । निश्चयं परमं तथ्यमनुरागं च नैषधे

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចា៖ ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានស្តាប់សូរសោកស្តាយដ៏អាណិតរបស់ដមយន្តី ហើយបានឃើញការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយដ៏មិនរអាក់រអួល និងសេចក្តីស្រឡាញ់ពិតប្រាកដចំពោះព្រះបាទនលា ម្ចាស់និសធៈ។ ដោយហេតុនោះ ពួកទេវតាបានបង្កើតកម្លាំងពិតនៅក្នុងនាង ដើម្បីឲ្យនាងអាចសម្គាល់បាននូវសញ្ញាដែលបង្ហាញថា អ្នកណាជាទេវតា។

Verse 23

मनोविशुद्ि बुद्धिं च भक्ति रागं च नैषधे | यथोक्तं चक्रिरे देवा: सामर्थ्य लिड्रधारणे

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចា៖ ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានឃើញក្នុងដមយន្តី នារីនៃនិសធៈ នូវចិត្តបរិសុទ្ធ បញ្ញាច្បាស់លាស់ ភក្តីភាពមិនរអាក់រអួល និងសេចក្តីស្រឡាញ់ជ្រាលជ្រៅចំពោះនលា។ ដូចដែលបាននិយាយមក ពួកទេវតាបានប្រទានសមត្ថភាពនោះដល់នាង—អំណាចក្នុងការសម្គាល់ និងកាន់ខ្ជាប់នូវសញ្ញាដែលធ្វើឲ្យស្គាល់បានថា អ្នកណាជាទេវតា—ដើម្បីឲ្យនាងវិនិច្ឆ័យបានត្រឹមត្រូវ និងស្ថិតស្មោះត្រង់តាមធម៌នៃភាពស្មោះស្នេហា។

Verse 24

सापश्यद्‌ विबुधान्‌ सर्वानस्वेदान्‌ स्तब्धलोचनान्‌ | हृषितस्रग्रजोहीनान्‌ स्थितानस्पृशत: क्षितिम्‌

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចា៖ នាងបានឃើញទេវតាទាំងអស់—គ្មានញើស សម្លឹងមិនភ្លេចភ្លាំង។ កម្រងផ្ការបស់ពួកគេនៅស្រស់រីកពេញលេញ មិនស្រកស្រព; មិនមានធូលីជាប់លើពួកគេឡើយ។ ទោះអង្គុយលើអាសនៈដ៏រុងរឿង ក៏ជើងមិនប៉ះដី។

Verse 25

ध्स्ट पक हा छायाद्वितीयो म्लानस्रग्रज:स्वेदसमन्वित: । भूमिष्ठो नैषधश्चैव निमेषेण च सूचित:

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចា៖ «ក្នុងចំណោមប្រាំនាក់នោះ មានបុរសម្នាក់តែប៉ុណ្ណោះដែលមានស្រមោល។ កម្រងផ្ការបស់គាត់ស្រកស្រព; ធូលី និងញើសជាប់លើអវយវៈ។ គាត់អង្គុយប៉ះដី ហើយភ្នែកគាត់ភ្លេចភ្លាំង។ ដោយសញ្ញាទាំងនេះ ដមយន្តីបានស្គាល់ព្រះបាទនលា ព្រះមហាក្សត្រនិសធៈ»។

Verse 26

सा समीक्ष्य तु तान्‌ देवान्‌ पुण्यश्लोक॑ च भारत | नैषधं वरयामास भैमी धर्मेण पाण्डव

ឱ ភារតៈ! បន្ទាប់ពីនាងបានមើលទៅកាន់ព្រះទាំងនោះ និងទៅកាន់ នលា «ពុណ្យស្លោក» ម្តងទៀត នាងភីមី (ដមយន្តី) បានជ្រើសរើសស្តេចនៃនិសធៈ តាមធម៌—បញ្ជាក់ជម្រើសដ៏ត្រឹមត្រូវ និងសុចរិតរបស់នាង ទោះមានវត្តមាន និងការល្បួងពីទេវតាក៏ដោយ។

Verse 27

विलज्जमाना वस्त्रान्तं जग्राहायतलोचना । स्कन्ध देशेडसृजत्‌ तस्य स्रजं परमशो भनाम्‌

ព្រះព្រហទស្វៈបាននិយាយថា៖ ដោយអៀនខ្មាសយ៉ាងសុភាព នារីភ្នែកដូចផ្កាឈូកបានកាន់ចុងសម្លៀកបំពាក់របស់នាង។ បន្ទាប់មក នាងបានដាក់កម្រងផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាតលើស្មារបស់គាត់—ជាសញ្ញាស្ងៀមស្ងាត់នៃការទទួលយក និងការគោរពប្រពៃណី។

Verse 28

ततो हाहेति सहसा मुक्त: शब्दो नराधिपै:,फिर तो दूसरे राजाओंके मुखसे सहसा 'हाहाकार'-का शब्द निकल पड़ा

បន្ទាប់មក ភ្លាមៗ ពីមាត់ស្តេចដទៃទៀតទាំងឡាយ បានផ្ទុះឡើងសម្លេង «ហា! ហា!»—ស្រែកដោយភ្ញាក់ផ្អើល និងសោកស្តាយចំពោះអ្វីដែលពួកគេបានឃើញ។

Verse 29

देवैर्महर्षिभिस्तत्र साधु साथ्विति भारत । विस्मितैरीरित: शब्द: प्रशंसद्धिर्नलं नृूपम्‌,भारत! देवता और महर्षि वहाँ साधुवाद देने लगे। सबने विस्मित होकर राजा नलकी प्रशंसा करते हुए इनके सौभाग्यको सराहा

ព្រះព្រហទស្វៈបាននិយាយថា៖ នៅទីនោះ ទេវតា និងមហាឥសីទាំងឡាយ បានអបអរសាទរ «ល្អណាស់! ល្អណាស់! ឱ ភារតៈ!» ដោយភ្ញាក់ផ្អើល ពួកគេបានលើកសម្លេងសរសើរ លើកតម្កើងស្តេចនលា។

Verse 30

दमयन्तीं तु कौरव्य वीरसेनसुतो नृपः । आश्वासयद्‌ वरारोहां प्रहृष्टेनान्तरात्मना,कुरुनन्दन! वीरसेनकुमार नलने उललसित हृदयसे सुन्दरी दमयन्तीको आश्वासन देते हुए कहा--

ព្រះព្រហទស្វៈបាននិយាយថា៖ ឱ កូនចៅកុរុ! ស្តេចនលា កូនប្រុសរបស់វីរសេនៈ ដោយចិត្តរីករាយលើកឡើង បាននិយាយពាក្យលួងលោម និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់ដមយន្តី អ្នកមានអវយវៈស្រស់ស្អាត។

Verse 31

यत्‌ त्वं भजसि कल्याणि पुमांसं देवसंनिधौ । तस्मान्मां विद्धि भर्तारमेवं ते वचने रतम्‌

ព្រះព្រហទស្វៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «នាងកល្យាណី អ្នកមានសិរីមង្គល! ព្រោះនាងបានជ្រើសរើសបុរសដូចខ្ញុំ នៅចំពោះមុខទេវតាទាំងឡាយ ដូច្នេះ ចូរនាងដឹងថា ខ្ញុំជាស្វាមីរបស់នាង; ហើយចូរនាងដឹងទៀតថា ខ្ញុំនឹងស្មោះត្រង់ក្នុងការបំពេញពាក្យបង្គាប់របស់នាងជានិច្ច»។

Verse 32

यावच्च मे धरिष्यन्ति प्राणा देहे शुचिस्मिते । तावत्‌ त्वयि भविष्यामि सत्यमेतद्‌ ब्रवीमि ते

ព្រះព្រហទស្វៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «នាងអ្នកមានញញឹមបរិសុទ្ធទន់ភ្លន់! ដរាបណាដង្ហើមនៅគាំទ្ររាងកាយនេះរបស់ខ្ញុំ ដរាបនោះ ខ្ញុំនឹងស្មោះស្នេហ៍ចំពោះនាង។ នេះខ្ញុំប្រកាសជាសច្ចៈចំពោះនាង»។

Verse 33

दमयन्ती तथा वाग्भिरभिनन्द्य कृताज्जलि: । तौ परस्परत: प्रीतौ दृष्टवा त्वग्निपुरोगमान्‌

ដមយន្តី ក៏បានសរសើរនិងទទួលស្វាគមន៍ដោយពាក្យសមរម្យ ហើយប្រណម្យដៃជាការគោរព។ ឃើញពួកគេទាំងពីរមានសេចក្តីរីករាយចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក នាងក៏បង្វែរភ្នែកទៅកាន់ពួកដែលកំពុងដំណើរទៅ ដោយអគ្គិជាមុខ—ជាសញ្ញាមង្គលដែលបញ្ជាក់ភាពសមគ្នា និងភាពត្រឹមត្រូវនៃការប្រព្រឹត្តរបស់ពួកគេ។

Verse 34

वृते तु नैषधे भैम्या लोकपाला महौजस:

ព្រះព្រហទស្វៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ នៅពេលព្រះរាជានៃនិសធៈ (នល) ត្រូវបានកូនស្រីរបស់ភីមៈ (ដមយន្តី) ជ្រើសរើស នោះអធិការការពារពិភពលោកទាំងឡាយ អ្នកមានអานุភាពខ្លាំងក្លា ក៏ស្ថិតនៅទីនោះជាសាក្សី។

Verse 35

प्रत्यक्षदर्शनं यज्ञे गतिं चानुत्तमां शुभाम्‌

ព្រះព្រហទស្វៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ក្នុងយជ្ញ មានការយល់ឃើញដោយផ្ទាល់ជាក់ស្តែង ហើយក៏មានគោលដៅដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងមង្គលខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលអាចសម្រេចបានដោយយជ្ញនោះផងដែរ»។

Verse 36

अग्निरात्मभवं प्रादाद्‌ यत्र वाउछति नैषथ:

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «នៅទីនោះ ព្រះអគ្គីបានប្រទានអ្វីដែលកើតចេញពីសារធាតុរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់—នៅកន្លែងដែលនៃសធៈ (នល) កំពុងអន្ទះសារ និងប្រាថ្នាខ្លាំង»។

Verse 37

यमस्त्वन्नरसं प्रादाद्‌ धर्मे च परमां स्थितिम्‌,यमराजने यह कहा कि “राजा नलकी बनायी हुई रसोईमें उत्तमोत्तम रस एवं स्वाद उपलब्ध होगा और धर्ममें इनकी दृढ़ निष्ठा बनी रहेगी”

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «ព្រះយមបានប្រទានដល់គាត់នូវភាពល្អឯកក្នុងរសជាតិ និងក្លិនឆ្ងាញ់នៃអាហារ ហើយក៏ប្រទាននូវភាពមាំមួនខ្ពស់បំផុតក្នុងធម៌—ដើម្បីឲ្យក្នុងផ្ទះបាយរបស់ព្រះរាជានល មានរសជាតិល្អឯកជានិច្ច ហើយសេចក្តីស្មោះត្រង់ចំពោះសេចក្តីត្រឹមត្រូវរបស់គាត់ មិនរង្គើឡើយ»។

Verse 38

अपां पतिरपां भावं यत्र वाउ्छति नैषध: । स्रजश्नोत्तमगन्धाद्या: सर्वे च मिथुन ददुः

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «ព្រះវរុណា ម្ចាស់នៃទឹក បានប្រទានពរ​ដល់នៃសធៈ (នល) ថា ទឹកនឹងលេចឡើងគ្រប់ទីកន្លែងដែលគាត់ប្រាថ្នា។ ព្រះអង្គក៏បានប្រកាសថា កម្រងផ្ការបស់នល នឹងមានក្លិនក្រអូបល្អឯកជានិច្ច។ ដូច្នេះ ព្រះទេវតាទាំងអស់ បានប្រទានពរ​ម្នាក់ៗពីរ​ដល់គាត់»។

Verse 39

वरानेवं प्रदायास्य देवास्ते त्रिदिवं गता: । पार्थिवाश्चानु भूयास्य विवाहं विस्मयान्विता:

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «ក្រោយពីប្រទានពរដូច្នេះហើយ ព្រះទេវតាទាំងនោះបានចាកទៅកាន់ស្ថានសួគ៌។ ហើយព្រះមហាក្សត្រលើផែនដីទាំងឡាយ ក៏បានឃើញពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍នោះ ហើយពោរពេញដោយអស្ចារ្យចិត្ត»។

Verse 40

गतेषु पार्थिवेन्द्रेषु भीम: प्रीतो महामना:

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «ពេលព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយបានចាកចេញហើយ ព្រះភីមៈ—មានចិត្តថ្លៃថ្នូរ និងរីករាយយ៉ាងខ្លាំង—នៅសល់ដោយសេចក្តីពេញចិត្ត ដូចជាសណ្តាប់ធ្នាប់បានត្រឡប់មកវិញ ក្រោយពេលសមាគមនៃអធិរាជទាំងឡាយបានរំសាយ»។

Verse 41

उष्य तत्र यथाकामं नैषधो द्विपदां वर:

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចូរស្នាក់នៅទីនោះតាមចិត្តប្រាថ្នារបស់អ្នកចុះ; ព្រះមហាក្សត្រនៃនៃសធៈ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងឡាយ នឹងប្រព្រឹត្តទៅតាមនោះ»។

Verse 42

भीमेन समनुज्ञातो जगाम नगरं स्वकम्‌ | मनुष्योंमें श्रेष्ठ निषधनरेश नल अपनी इच्छाके अनुसार कुछ दिनोंतक ससुरालमें रहे, फिर विदर्भनरेश भीमकी आज्ञा ले (दमयन्तीसहित) अपनी राजधानीको चले गये ।।

ដោយបានទទួលអនុញ្ញាតពីព្រះភីមៈ ព្រះនល មហាក្សត្រនៃនិសធៈ—ដែលគេរាប់ថាជាអ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមមនុស្ស—បានចេញដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងរបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គបានស្នាក់នៅផ្ទះស្វាមីភរិយាខាងឪពុកក្មេករយៈពេលខ្លះតាមព្រះហឫទ័យ ហើយបន្ទាប់មកបានលាអនុញ្ញាតពីព្រះភីមៈ ព្រះមហាក្សត្រវិទರ್ಭៈ រួចធ្វើដំណើរទៅរាជធានីជាមួយនាងដមយន្តី។ ដូច្នេះ សូម្បីតែព្រះមហាក្សត្រដ៏ល្បីល្បាញ និងមានគុណធម៌នោះ ក៏បានទទួល “រតននារី” ហើយត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញដោយសមរម្យ និងដោយកតញ្ញូ កោតគោរពចំណងញាតិ និងការយល់ព្រម។

Verse 43

अतीव मुदितो राजा भ्राजमानों5शुमानिव

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ព្រះមហាក្សត្រនោះមានព្រះហឫទ័យរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយភ្លឺរលោងចែងចាំង—ដូចព្រះអាទិត្យដ៏រុងរឿង—ដោយសេចក្តីអំណរ និងពន្លឺរបស់ព្រះអង្គបង្ហាញច្បាស់។

Verse 44

अरज्जयत्‌ प्रजा वीरो धर्मेण परिपालयन्‌ | राजा नल सूर्यके समान प्रकाशित होते थे। वीरवर नल अत्यन्त प्रसन्न रहकर अपनी प्रजाका धर्मपूर्वक पालन करते हुए उसे प्रसन्न रखते थे || ४३ $ ।।

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ព្រះនល មហាក្សត្រវីរបុរស បានធ្វើឲ្យប្រជារាស្ត្ររីករាយ ដោយការពារនិងគ្រប់គ្រងតាមធម៌។ ព្រះនលភ្លឺចែងចាំងដូចព្រះអាទិត្យ។ ដោយព្រះហឫទ័យសប្បាយជានិច្ច ព្រះអង្គថែរក្សាប្រជាជនតាមធម៌ ហើយធ្វើឲ្យពួកគេមានសេចក្តីសុខ។ ព្រះអង្គក៏បានប្រតិបត្តិយញ្ញអស្វមេធ ដូចព្រះយយាតិ ព្រះរាជបុត្រនៃនាហុសៈ។

Verse 45

अन्यैश्न बहुभिर्धीमान्‌ क्रतुभिश्चाप्तदक्षिणै: | उन बुद्धिमान्‌ नरेशने नहुषनन्दन ययातिकी भाँति अश्वमेध तथा पर्याप्त दक्षिणावाले दूसरे बहुत-से यज्ञोंका भी अनुष्ठान किया || ४४ ई || पुनश्चन रमणीयेषु वनेषूपवनेषु च

ព្រះព្រឹហទស្វៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រាជ្ញា—ឱ កូនចៅនៃនាហុសៈ—ដូចព្រះយយាតិ បានប្រតិបត្តិយញ្ញអស្វមេធ ហើយក៏បានធ្វើយញ្ញជាច្រើនទៀត ដោយបញ្ចប់គ្រប់យ៉ាងពេញលេញ និងប្រគេនទានដល់ព្រះសង្ឃ/ព្រាហ្មណ៍យ៉ាងសម្បូរបែប។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានត្រឡប់ទៅរីករាយម្តងទៀត ក្នុងព្រៃឈើ និងសួនព្រៃដ៏ស្រស់ស្អាត។

Verse 46

जनयामास च ततो दमयन्त्यां महामना: । इन्द्रसेनं सुतं चापि इन्द्रसेनां च कन्‍्यकाम्‌,महामना नलने दमयन्तीके गर्भसे इन्द्रसेन नामक एक पुत्र और इन्द्रसेना नामवाली एक कन्याको जन्म दिया

ព្រះព្រហ្មទេស្វៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់មក ព្រះនល អ្នកមានចិត្តខ្ពង់ខ្ពស់ បានបង្កើតកូនជាមួយព្រះនាងដមយន្តីពីរនាក់ គឺ ឥន្ទ្រសេន ជាបុត្រ និង ឥន្ទ្រសេនា ជាបុត្រី។ ដូច្នេះ ទោះនៅកណ្ដាលវិបត្តិ ក៏រាជវង្សនៅតែបន្ត និងភារកិច្ចនៃពូជពង្សត្រូវបានថែរក្សា។

Verse 47

एवं स यजमानश्ष्‌ विहरंक्ष नराधिप: । ररक्ष वसुसम्पूर्णा वसुधां वसुधाधिप:,इस प्रकार यज्ञोंका अनुष्ठान तथा सुखपूर्वक विहार करते हुए महाराज नलने धन- धान्यसे सम्पन्न वसुन्धराका पालन किया

ព្រះនល មហារាជា អធិបតីនៃមនុស្ស និងអធិបតីនៃផែនដី បានប្រព្រឹត្តយញ្ញជាកម្មរបស់អ្នកឧបត្ថម្ភ ហើយសប្បាយរីករាយតាមរបៀបរាជវាំង។ ដោយឡែកពីការកម្សាន្ត ព្រះអង្គបានការពារផែនដីឲ្យសម្បូរបែបដោយទ្រព្យសម្បត្តិ និងធនធាន ដោយអធិការកិច្ចតាមធម៌ និងការគ្រប់គ្រងយកចិត្តទុកដាក់។

Verse 56

इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत नलोपाख्यानपर्वमें नलकर्तृक देवदौत्यविषयक छप्पनवाँ अध्याय पूरा हुआ

ដូច្នេះ បានបញ្ចប់ជំពូកទីហាសិបប្រាំមួយ ស្តីអំពីព្រះនល និងរឿងទូតទេវតា ក្នុងនលោបាខ្យាន (រឿងនល) ដែលស្ថិតនៅក្នុងវនបរវៈ នៃមហាភារតដ៏បរិសុទ្ធ។ កថាបញ្ចប់នេះបង្ហាញការបញ្ចប់ផ្នែករឿងមួយ និងដាក់ស៊ុមឲ្យឃើញថា ជាគំរូសីលធម៌ ដែលវាស់វែងការប្រព្រឹត្តរបស់មនុស្សតាមធម៌ ទោះមានព្រឹត្តិការណ៍អស្ចារ្យដែលព្រះជាម្ចាស់ជ្រៀតចូលក៏ដោយ។

Verse 57

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि नलोपाख्यानपर्वणि दमयन्तीस्वयंवरे सप्तपजञ्चाशत्तमो<ध्याय:

ដូច្នេះ បានបញ្ចប់ជំពូកទីហាសិបប្រាំពីរ ក្នុងវនបរវៈ នៃមហាភារតដ៏បរិសុទ្ធ ក្នុងនលោបាខ្យាន ជាពិសេសផ្នែកស្តីអំពីស្វយំវរ (ការជ្រើសរើសគូស្វាមីដោយខ្លួនឯង) របស់ព្រះនាងដមយន្តី។

Verse 153

शरणं प्रति देवानां प्राप्तकालममन्यत । भारत! उसने अपने सुने हुए देवचिह्ञोंपर भी विचार किया। वह मन-ही-मन कहने लगी 'मैंने बड़े-बूढ़े पुरुषोंसे देवताओंकी पहचान करानेवाले जो लक्षण या चिह्न सुन रखे हैं

ព្រះព្រហ្មទេស្វៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ព្រះនាងយល់ថា ពេលវេលាសមគួរបានមកដល់ហើយ ដើម្បីសុំជ្រកកោននៅព្រះទេវតា។ ព្រះនាងគិតក្នុងចិត្តអំពីសញ្ញាទេវតាដែលបានឮពីមនុស្សចាស់ទុំ ប៉ុន្តែមិនឃើញសញ្ញាទាំងនោះនៅលើបុរសណាម្នាក់ក្នុងចំណោមបុរសប្រាំនាក់ដែលអង្គុយលើដីឡើយ។ បន្ទាប់ពីពិចារណាឡើងវិញជាញឹកញាប់ និងសម្រេចចិត្តយ៉ាងមាំមួន ព្រះនាងបានសន្និដ្ឋានថា ការទៅសុំការពារពីព្រះទេវតា គឺជាកាតព្វកិច្ចសមស្របបំផុតនៅពេលនោះ។

Verse 273

वरयामास चैवैनं पतित्वे वरवर्णिनी । विशाल नेत्रोंवाली दमयन्तीने लजाते-लजाते नलके वस्त्रका छोर पकड़ लिया और उनके गलेमें परम सुन्दर फूलोंका हार डाल दिया। इस प्रकार वरवर्णिनी दमयन्तीने राजा नलका पतिरूपमें वरण कर लिया

ព្រហទស្វៈបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក ដមយន្តី អ្នកមានពណ៌ស្រស់ស្អាត បានជ្រើសរើសគាត់ជាស្វាមី។ នាងមានភ្នែកធំដូចផ្កាឈូក ហើយដោយអៀនខ្មាស់ នាងបានចាប់ចុងសម្លៀកបំពាក់របស់នលៈ ហើយដាក់កម្រងផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាតលើករបស់គាត់។ ដូច្នេះ ដមយន្តីដ៏រុងរឿង បានទទួលយកព្រះបាទនលៈជាព្រះស្វាមីដែលនាងបានជ្រើសរើស នៅមុខសវយំវរៈ។

Verse 333

तानेव शरणं देवाञ्जग्मतुर्मनसा तदा । इसी प्रकार दमयन्तीने भी हाथ जोड़कर विनीत वचनोंद्वारा महाराज नलका अभिनन्दन किया। वे दोनों एक-दूसरेको पाकर बड़े प्रसन्न हुए। उन्होंने सामने अग्नि आदि देवताओंको देखकर मन-ही-मन उनकी ही शरण ली

ព្រហទស្វៈបាននិយាយ៖ នៅពេលនោះ ពួកគេបានស្វែងរកជម្រកក្នុងចិត្តទៅកាន់ទេវតាទាំងនោះដដែល។ ដមយន្តីក៏ដូចគ្នា ដោយបត់ដៃគោរព និងពាក្យសមរម្យទន់ភ្លន់ បានអបអរសាទរព្រះបាទនលៈ។ ពួកគេទាំងពីរបានជួបគ្នាវិញ ហើយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង; ហើយពេលឃើញទេវតាដូចជា អគ្គិ នៅមុខ ពួកគេបានយកទេវតាទាំងនោះជាទីពឹងក្នុងចិត្ត។

Verse 343

प्रहृषष्टमनस: सर्वे नलायाष्टो वरान्‌ ददु: । दमयन्तीने जब नलका वरण कर लिया, तब उन सब महातेजस्वी लोकपालोंने प्रसन्नचित्त होकर नलको आठ वरदान दिये

ព្រហទស្វៈបាននិយាយ៖ ពេលដមយន្តីបានជ្រើសរើសនលៈរួចហើយ ទេវតាអធិការពិភពលោកទាំងអស់នោះ មានចិត្តរីករាយ បានប្រទានព្រះបាទនលៈនូវពរ៨ប្រការ។

Verse 353

नैषधाय ददौ शक्र: प्रीयमाण: शचीपति: । शचीपति इन्द्रने प्रसन्न होकर निषधराज नलको यह वर दिया कि “मैं यज्ञमें तुम्हें प्रत्यक्ष दर्शन दूँगा और अन्तमें सर्वोत्तम शुभ गति प्रदान करूँगा”

ព្រហទស្វៈបាននិយាយ៖ សក្រកៈ ឥន្ទ្រៈ ព្រះអម្ចាស់នៃសចី បានពេញចិត្តក្នុងចិត្ត ហើយប្រទានពរ​នេះ​ដល់នៃសធៈ (ព្រះបាទនលៈ)៖ «នៅក្នុងយញ្ញៈរបស់អ្នក ខ្ញុំនឹងបង្ហាញខ្លួនឲ្យអ្នកឃើញដោយផ្ទាល់ ហើយនៅទីបញ្ចប់ ខ្ញុំនឹងប្រទានគតិសុភមង្គលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត»។

Verse 366

लोकानात्मप्रभांश्वेव ददौ तस्मै हुताशन: । हविष्यभोक्ता अग्निदेवने नलको अपने ही समान तेजस्वी लोक प्रदान किये और यह भी कहा कि 'राजा नल जहाँ चाहेंगे, वहीं मैं प्रकट हो जाऊँगा”

ព្រហទស្វៈបាននិយាយ៖ ហុតាសនៈ (អគ្គិ) អ្នកទទួលហាវិស្យៈ បានប្រទានដល់គាត់នូវលោកដ៏ភ្លឺរលោង ស្មើនឹងពន្លឺរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។ ហើយទ្រង់ក៏បានធានាចំពោះព្រះបាទនលៈថា៖ «កន្លែងណាដែលអ្នកប្រាថ្នា ខ្ញុំនឹងបង្ហាញខ្លួននៅទីនោះ»។

Verse 396

दमयन्त्याश्व मुदिता: प्रतिजग्मुर्यथागतम्‌ । इस प्रकार राजा नलको वरदान देकर वे देवता-लोग स्वर्गलोकको चले गये। स्वयंवरमें आये हुए राजा भी विस्मयविमुग्ध हो नल और दमयन्तीके विवाहोत्सवका-सा अनुभव करते हुए प्रसन्नतापूर्वक जैसे आये थे

ព្រះឥសី បૃហទឝ្វ បានមានពាក្យថា៖ ព្រះទេវតាទាំងនោះ មានចិត្តរីករាយដើម្បីដមយន្តី ហើយបានចាកចេញត្រឡប់ទៅតាមផ្លូវដែលពួកគេបានមក។ ក្រោយបានប្រទានពរ ព្រះទេវតាក៏ត្រឡប់ទៅសួគ៌លោកវិញ។ ចំណែកស្តេចទាំងឡាយដែលបានមកប្រជុំក្នុងពិធីស្វយំវរ ក៏ភ្ញាក់ផ្អើលរីករាយ ហើយត្រឡប់ទៅដូចដែលបានមក—ដូចជាបានឃើញពិធីមង្គលការពិតប្រាកដរបស់ នល និង ដមយន្តី។

Verse 403

विवाहं कारयामास दमयन्त्या नलस्य च । सब नरेशोंके विदा हो जानेपर महामना भीमने बड़ी प्रसन्नताके साथ नल-दमयन्तीका शास्त्रविधिके अनुसार विवाह कराया

ព្រះឥសី បૃហទឝ្វ បានមានពាក្យថា៖ ក្រោយពេលស្តេចទាំងអស់បានលាលែងចេញទៅហើយ ព្រះបិតាភីមា អ្នកមានចិត្តធំទូលាយ និងពេញដោយសេចក្តីរីករាយ បានរៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ នល និង ដមយន្តី តាមវិធាននៃធម៌ និងព្រះវេដៈ។

Verse 423

रेमे सह तया राजज्छच्येव बलवृत्रहा । राजन! पुण्यश्लोक महाराज नलने भी उस रमणीरत्नको पाकर उसके साथ उसी प्रकार विहार किया, जैसे शचीके साथ इन्द्र करते हैं

ព្រះឥសី បૃហទឝ្វ បានមានពាក្យថា៖ «ឱ ស្តេចអើយ! ព្រះមហាក្សត្រ នល អ្នកមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះបរិសុទ្ធ បានទទួលនាងដ៏ល្អប្រណិតនោះ ហើយបានរីករាយស្និទ្ធស្នាលជាមួយនាង ដូចព្រះឥន្ទ្រា អ្នកសម្លាប់វ្រឹត្រាដ៏ខ្លាំង ព្រមទាំងលេងល្បែងសុខសាន្តជាមួយព្រះនាងឝចី»។

Verse 456

दमयन्त्या सह नलो विजहारामरोपम: । तदनन्तर देवतुल्य राजा नलने दमयन्तीके साथ रमणीय वनों और उपवनोंमें विहार किया

ព្រះឥសី បૃហទឝ្វ បានមានពាក្យថា៖ ព្រះមហាក្សត្រ នល អ្នកមានពន្លឺដូចទេវតា បានលេងល្បែងសុខសាន្តជាមួយ ដមយន្តី។ បន្ទាប់មក ស្តេចអ្នកមានឥរិយាបថស្មើទេវតា បានដើរលំហែកាយ និងរីករាយជាមួយ ដមយន្តី ក្នុងព្រៃឈើស្រស់ស្អាត និងសួនច្បារកម្សាន្ត។