Adhyaya 45

Verse 1

/ हि आय न [छुक हि ० पजञज्चचत्वारिशो< ध्याय: चित्रसेन और उर्वशीका वार्तालाप वैशम्पायन उवाच आदावेवाथ त॑ शक्रश्नित्रसेनं रहो5ब्रवीत्‌ । पार्थस्य चक्षुरुर्वश्यां सक्तं विज्ञाय वासव:

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ជនមេជ័យ! ម្តងមួយ ឥន្ទ្រា (សក្រក) បានដឹងថា ភ្នែករបស់បារថៈ (អរជុន) បានជាប់ចិត្តលើ អុរវសី។ ដូច្នេះ ព្រះអង្គបានហៅ ចិត្រសេនៈ ម្ចាស់គន្ធព្វ មក ហើយនៅដំបូងបង្អស់ ក៏បាននិយាយជាមួយគាត់ដោយសម្ងាត់អំពីរឿងនោះ»។

Verse 2

गन्धर्वराज गच्छाद्य प्रहितो5प्सरसां वराम्‌ । उर्वशीं पुरुषव्याघप्र सोपातिष्ठतु फाल्गुनम्‌

«ឱ ព្រះរាជាគន្ធព្វ! ចូរទៅថ្ងៃនេះ តាមបញ្ជារបស់ខ្ញុំ ទៅរក អុរវសី—អប្សរាដ៏ប្រសើរបំផុត។ ឱ បុរសឧត្តម! គោលបំណងដែលខ្ញុំផ្ញើអ្នកទៅនោះ គឺឲ្យអុរវសី ចូលទៅបម្រើ និងស្ថិតនៅជិត ហ្វាល់គុន (អរជុន)»។

Verse 3

यथार्चितो गृहीतास्त्रो विद्यया मन्नियोगत: । तथा त्वया विधाततयं स्त्रीषु संगविशारद:

«ដូចដែលអ្នកបានគោរព និងលើកតម្កើងគាត់ដោយវិជ្ជាតន្ត្រី តាមបញ្ជារបស់ខ្ញុំ បន្ទាប់ពីគាត់បានទទួលអាវុធ និងវិជ្ជាអាវុធរួចហើយ នោះដែរ—ចូរអ្នករៀបចំឲ្យបានថា គាត់ក្លាយជាអ្នកជំនាញក្នុងការប្រាស្រ័យ និងការរស់នៅជាមួយស្ត្រី ដោយអ្នកដែលចេះច្បាស់ក្នុងរឿងនោះ»។

Verse 4

एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सो<नुज्ञां प्राप्प वासवात्‌ | गन्धर्वराजो5प्सरसमभ्यगादुर्वशीं वराम्‌,इन्द्रके इस प्रकार कहनेपर “तथास्तु” कहकर उनसे आज्ञा ले गन्धर्वराज चित्रसेन सुन्दरी अप्सरा उर्वशीके पास गये

ដូច្នេះ ពេលត្រូវបាននិយាយដល់ គាត់បានឆ្លើយថា «ដូច្នោះហើយ»។ បន្ទាប់ពីទទួលបានការអនុញ្ញាតពី វាសវៈ (ឥន្ទ្រ) ស្តេចគន្ធព្វ ចិត្រាសេណៈ ក៏បានចូលទៅជិត អប្សរាអ៊ូរវសី ដ៏ប្រសើរ។

Verse 5

तां दृष्टवा विदितो हृष्ट: स्वागतेनार्चितस्तया । सुखासीन: सुखासीनां स्मितपूर्व वचो<ब्रवीत्‌

ពេលបានឃើញនាង គាត់ដែលត្រូវបានស្គាល់ច្បាស់ ក៏រីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ អ៊ូរវសីបានទទួលស្វាគមន៍ដោយសមរម្យ និងគោរពសក្ការៈដល់គាត់។ ពេលគាត់អង្គុយស្រួលហើយ នាងក៏អង្គុយលើអាសនៈល្អ; គាត់ញញឹម ហើយនិយាយពាក្យទន់ភ្លន់ទៅកាន់នាង។

Verse 6

विदितं ते<स्तु सुश्रोणि प्रहितो5हमिहागत: । त्रिदिवस्यैकराजेन त्वत्प्रसादाभिनन्दिना

«ឱ នារីចង្កេះស្រស់ស្អាត! សូមឲ្យអ្នកដឹងថា ខ្ញុំត្រូវបានផ្ញើមកទីនេះ តាមព្រះបញ្ជារបស់ស្តេចតែមួយនៃសួគ៌ គឺឥន្ទ្រ—អ្នកដែលសរសើរនិងទទួលស្គាល់ព្រះគុណដែលអ្នកបានប្រទាន។ ដោយព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ ខ្ញុំបានមកដល់ទីនេះ»។

Verse 7

यस्तु देवमनुष्येषु प्रर्यात: सहजैर्गुणै: । श्रिया शीलेन रूपेण व्रतेन च दमेन च । प्रख्यातो बलवीर्येण सम्मत: प्रतिभानवान्‌

វ៉ៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ប៉ុន្តែ អ្នកណាម្នាក់ដែល ក្នុងចំណោមទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយ ត្រូវបានល្បីល្បាញដោយគុណធម៌កំណើតរបស់ខ្លួន—មានសិរីសម្បត្តិ មានសីលធម៌ និងរូបសោភា; មាំមួនក្នុងវ្រត និងការគ្រប់គ្រងខ្លួន; ល្បីដោយកម្លាំង និងវីរភាព; ត្រូវបានគេគោរពទទួលស្គាល់ និងមានប្រាជ្ញាឆ្លាតវៃ—»។

Verse 8

वर्चस्वी तेजसा युक्त: क्षमावान्‌ वीतमत्सर: । साड्रोपनिषदान वेदांश्ष॒तुराख्यानपञ्चमान्‌

វ៉ៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «គាត់មានពន្លឺសិរីរុងរឿង និងកម្លាំងតេជៈ; អត់ធ្មត់ អធ្យាស្រ័យ និងគ្មានចិត្តច嫉។ គាត់បានស្ទាត់ជំនាញវេដទាំងឡាយ ព្រមទាំងវិជ្ជាជំនួយ និងឧបនិសដ; ហើយស្គាល់រឿងព្រេងប្រពៃណីជាខ្សែទីប្រាំ—ដូច្នេះបានបង្ហាញគំរូនៃការសិក្សាដែលភ្ជាប់ជាមួយការគ្រប់គ្រងខ្លួន និងភាពបរិសុទ្ធនៃសីលធម៌»។

Verse 9

यो<थीते गुरुशुश्रूषां मेधां चाष्टगुणा श्रयाम्‌ । ब्रह्मचर्येण दाक्ष्येण प्रसवैर्वयसापि च

វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «អ្នកណាដែលបានបម្រើគ្រូអាចារ្យដោយសេចក្តីគោរពស្មោះត្រង់ ហើយបានពឹងផ្អែកលើប្រាជ្ញាច្បាស់លាស់ដែលប្រកបដោយគុណធម៌ប្រាំបីប្រការ—ទាំងត្រូវបានគាំទ្រដោយវិន័យព្រហ្មចារី ភាពឆ្លាតវៃក្នុងការងារ ភាពទុំទាវតាមដំណាក់កាលជីវិត ហើយសូម្បីតែដោយវ័យ—(គឺសមស្របសម្រាប់ភារកិច្ចដែលបានបំណង)»។

Verse 10

एको वै रक्षिता चैव त्रिदिवं मघवानिव । अकत्थनो मानयिता स्थूललक्ष्य: प्रियंवद:

វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «គាត់ជាអ្នកការពារតែម្នាក់ឯងពិតប្រាកដ—ដូចមឃវាន (ឥន្ទ្រ) ការពារស្ថានសួគ៌របស់ទេវតា។ មិនអួតអាងទេ គាត់គោរពអ្នកដទៃ; គោលបំណងត្រង់ច្បាស់ ងាយយល់; ពាក្យសម្តីរបស់គាត់ផ្អែមល្ហែម»។

Verse 11

सुहृदश्चान्नपानेन विविधेनाभिवर्षति । सत्यवाक्‌ पूजितो वक्ता रूपवाननहंकृत:

វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ គាត់បង្ហូរព្រះហឫទ័យសប្បុរសលើមិត្តភក្តិ ដោយអាហារនិងភេសជ្ជៈជាច្រើនប្រភេទ; ពាក្យសម្តីសច្ចៈ គាត់ត្រូវបានគេគោរពថាជាវាគ្មិន; រូបសម្បត្តិស្អាត ហើយគ្មានអហങ്കារ។

Verse 12

भक्तानुकम्पी कान्तश्न प्रियश्न स्थिरसंगर: । प्रार्थनीयैर्गुणगणैमहेन्द्रवरुणोपम:

វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ គាត់មានមេត្តាករុណាចំពោះអ្នកស្មោះភក្តិ និងអ្នកពឹងផ្អែក; បរិភោគដោយមធ្យម; ឈរជើងមាំមួនក្នុងសង្គ្រាម។ ដោយគុណធម៌ល្អប្រសើរច្រើន គាត់សមនឹងត្រូវបានស្វែងរក និងគោរព ប្រៀបដូចមហេន្ទ្រ និងវរុណ ក្នុងភាពឧត្តម។

Verse 13

विदितस्ते<र्जुनो वीर: स स्वर्गफलमाप्नुयात्‌ । त्वं तु शक्राभ्यनुज्ञाता तस्य पादान्तिकं व्रज । तदेवं कुरु कल्याणि प्रसन्नस्त्वां धनंजय:

វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «អរជុន វីរបុរស នោះ អ្នកក៏ស្គាល់រួចហើយ; គាត់នឹងទទួលបានផលនៃសួគ៌។ តែអ្នកវិញ ដោយបានទទួលការអនុញ្ញាតពីសក្រ (ឥន្ទ្រ) ចូរទៅដល់ជើងរបស់គាត់។ ដូច្នេះ ចូរធ្វើដូចនេះ នារីសុភមង្គល៖ ធនញ្ជយ (អរជុន) នឹងពេញចិត្តចំពោះអ្នក»។

Verse 14

'सुन्दरी! जो अपने स्वाभाविक सदगुण

Vaiśampāyana said: “Fair one! You know Arjuna well—the hero renowned among gods and men for his innate virtues: prosperity, noble character, pleasing beauty, excellent vows, and mastery over the senses. His fame, born of strength and valor, is everywhere. He is beloved by all, gifted, radiant in influence, brilliant, patient, and free from envy. He has studied the four Vedas together with their six auxiliaries, the Upaniṣads, and the ‘fifth Veda’—the Itihāsa and Purāṇa. Through service to his teachers and the eightfold excellences, he has attained keen intelligence. By his celibate discipline, efficiency in action, the vigor of youth, and the strength of lineage, he is able—like Indra himself—to safeguard the realm of heaven. He never praises his own qualities; he honors others, grasps even subtle matters swiftly as though they were obvious, and speaks words dear to everyone. For his friends he provides abundant food and drink, and he always speaks truth. He is respected everywhere; though eloquent and handsome, he is without pride. His heart is filled with compassion toward those who love him devotedly. He is radiant, dear, faithful to his vows, and steadfast in battle. Others long for his virtues, and by those virtues he is honored like Mahendra and Varuṇa. Such a man deserves the reward of coming to heaven. Therefore, by the command of the king of the gods, go today to Arjuna’s feet. Auspicious one, strive so that Dhanañjaya, Kuntī’s son, may be pleased with you.” When Citrasena spoke thus, Urvaśī’s lips curved into a smile. Taking the command as a great honor, the blameless beauty Urvaśī, delighted, replied to Citrasena as follows.

Verse 15

यस्त्वस्य कथित: सत्यो गुणोद्देशस्त्वया मम । त॑ श्रुत्वाव्यथयं पुंसो वृणुयां किमतो<र्जुनम्‌

Vaiśaṃpāyana said: “O king of the Gandharvas, the brief account of Arjuna’s virtues that you have related to me is entirely true. Hearing his praise even from the mouths of others, I am moved with anxious concern for that man. Therefore, what more is there for me to choose in Arjuna beyond this?”

Verse 16

महेन्द्रस्य नियोगेन त्वत्त: सम्प्रणयेन च । तस्य चाहं गुणौघेन फाल्गुने जातमन्मथा । गच्छ त्वं हि यथाकाममागमिष्याम्यहं सुखम्‌

Vaiśampāyana said: “By Mahendra’s command, by your affectionate mediation, and by the flood of Phālguna’s virtues, desire has arisen in me for him. Therefore go now as you please; I shall come to him in due course, at my own will, and in comfort.”

Verse 45

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि इन्द्रलोकाभिगमनपर्वणि चित्रसेनोर्वशीसंवादे पज्चचत्वारिंशो5 ध्याय:

Thus, in the Śrī Mahābhārata, within the Vana Parva, in the section concerning the journey to Indra’s world, the dialogue between Citraseṇa and Urvaśī concludes; this is the forty-fifth chapter. The colophon marks the formal close of the episode, signaling a transition in the narrative from the completed exchange to what follows, and reminding the listener that the text is carefully organized into parvans and sub-sections to frame its moral and narrative progression.