Shloka 3
हिरण्यपुरवर्णनम्
Description of Hiraṇyapura and the Nivātakavacas
Devanagari script
अत्रासुरोडग्नि: सततं दीप्यते वारिभोजन: । व्यापारेण धृतात्मानं निबद्धं समबुध्यत,यहाँ जलका ही आहार करनेवाली आसुर अग्नि सदा उद्दीप्त रहती है। उसे यत्नपूर्वक मर्यादामें स्थापित किया गया है। वह अग्नि अपने-आपको देवताओं-द्वारा नियन्त्रित समझती है; इसलिये सब ओर फैल नहीं पाती
Translation
នៅទីនេះ មានភ្លើងអាសុរ ដែលស៊ីតែទឹកជាអាហារ បន្តឆេះភ្លឺរលោងជានិច្ច។ ដោយការខិតខំប្រឹងប្រែង គេបានដាក់វាឲ្យស្ថិតក្នុងព្រំដែន។ វាយល់ថាខ្លួនត្រូវបានទេវតាគ្រប់គ្រង ដូច្នេះវាមិនអាចរាលដាលទៅគ្រប់ទិសបានទេ។
Word by Word
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
असुर-उदग्निःthe asura-like submarine fire
असुर-उदग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootउदग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
सततम्constantly
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
दीप्यतेblazes, shines
दीप्यते:
TypeVerb
Rootदीप्
FormPresent, Atmanepada, Third, Singular
वारि-भोजनःhaving water as food (water-eating)
वारि-भोजनः:
TypeAdjective
Rootभोजन
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यापारेणby effort, by exertion
व्यापारेण:
Karana
TypeNoun
Rootव्यापार
FormMasculine, Instrumental, Singular
धृत-आत्मानम्self-restrained, controlled in spirit
धृत-आत्मानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधृतात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
निबद्धम्bound, restrained, confined
निबद्धम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिबद्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
समबुध्यतunderstood, realized
समबुध्यत:
TypeVerb
Rootसम् + बुध्
FormImperfect, Parasmaipada, Third, Singular
Speaker
नारद उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes