Shloka 43
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
एतैरविंद्धा: सर्व एव मरणं यान्ति मानवा: । कामक्रोधौ लोभमोहौ मदमानौ तथैव च
etair avinddhāḥ sarva eva maraṇaṁ yānti mānavāḥ | kāmakrodhau lobhamohau madamānau tathaiva ca ||
រាមៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មនុស្សទាំងអស់ ពេលត្រូវវា (សត្រូវក្នុងចិត្ត) ចាក់ប៉ះ និងគ្រប់គ្រង នឹងទៅដល់មរណៈជានិច្ច។ កាមៈ និងកំហឹង, លោភៈ និងមោហៈ, ហើយដូចគ្នានោះ ស្រវឹងមោទនភាព និងអហង្ហារ—ទាំងនេះជាកម្លាំងនាំទៅកាន់វិនាស។»
राम उवाच
Educational Q&A
Unchecked inner vices—desire, anger, greed, delusion, intoxication/arrogance, and pride—act like weapons that wound the mind and lead a person toward ruin; therefore self-restraint and clarity are essential for dharma.
In this passage, the speaker identified as Rāma delivers a moral warning within the Udyoga Parva’s counsel-oriented setting, emphasizing that human downfall is caused less by external enemies and more by these internal passions.