Shloka 37
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
दान्तः क्षान्तो मृदुः सौम्य: प्रजा: पालय पार्थिव । मा सम भूय: क्षिपे: कंचिदविदित्वा बलाबलम्,'भूपाल! तुम विनीतबुद्धि, लोभशूनन््य, अहंकाररहित, मनस्वी, जितेन्द्रिय, क्षमाशील, कोमलस्वभाव और सौम्य होकर प्रजाका पालन करो। फिर कभी दूसरोंके बलाबलको जाने बिना किसीपर आक्षेप न करना
dāntaḥ kṣānto mṛduḥ saumyaḥ prajāḥ pālaya pārthiva | mā sama bhūyaḥ kṣipeḥ kaṃcid aviditvā balābalam ||
ព្រះរាមមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ចូរពារ និងគ្រប់គ្រងប្រជារាស្ត្រដោយការគ្រប់គ្រងខ្លួន ការអត់ធ្មត់ ភាពទន់ភ្លន់ និងចិត្តស្ងប់សុខប្រកបដោយមេត្តា។ កុំឲ្យមានម្ដងទៀតដែលអ្នកបន្ទោស ឬវាយប្រហារអ្នកណាម្នាក់ មុនដឹងកម្លាំងនិងចំណុចខ្សោយពិតរបស់គេ»។
राम उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma is to govern with inner discipline and compassion, and to act with informed judgment—never condemning or attacking others without first understanding their real capacities (strengths and weaknesses).
Rama addresses a king and gives counsel on rajadharma: cultivate virtues like self-restraint, patience, gentleness, and calmness while protecting the people, and avoid rash accusations or aggression made without proper assessment.