Shloka 35
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
मनसा नृपशार्दूल भवेत् परपुरंजय: । “नरेश्वर! नृपश्रेष्ठ! शत्रुनगरविजयी वीर पुरुष क्षत्रियधर्मको स्मरण रखते हुए कभी मनसे भी ऐसा व्यवहार नहीं कर सकता, जैसा कि तुमने किया है ।।
manasā nṛpaśārdūla bhavet parapuraṃjayaḥ | mā ca darpasamāviṣṭaḥ kṣepsīḥ kāṃśvacit kathaṃcana ||
ព្រះរាមមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ សីហានៃព្រះមហាក្សត្រ! វីរបុរសអ្នកឈ្នះទីក្រុងសត្រូវពិតប្រាកដ មិនអាច—even ក្នុងចិត្ត—ប្រព្រឹត្តដូចដែលអ្នកបានប្រព្រឹត្តឡើយ។ ហើយកុំឲ្យអំនួតគ្រប់គ្រងចិត្ត រួចទៅប្រមាថ ឬបន្ទោសអ្នកណាម្នាក់ ដោយរបៀបណាមួយឡើយ»។
राम उवाच
Educational Q&A
A ruler’s true valor is inseparable from restraint: even mentally one should not entertain ignoble conduct, and pride must not lead to insulting others. Conquest without humility and self-control is portrayed as contrary to kṣatriya-dharma.
Rama admonishes a king, addressing him honorifically as “tiger among kings,” yet rebuking his behavior as unworthy of a genuine conqueror. He warns him to abandon arrogance and to refrain from disparaging anyone.