Shloka 61
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
धर्मादर्थात् सुखाच्चैव मा राजन् नीनश: प्रजा: । अनर्थमर्थ मन्वानो<प्यर्थ चानर्थमात्मन:,भारत! मैं तो आपका और पाण्डवोंका भी कल्याण ही चाहता हूँ। राजन! आप समस्त प्रजाको धर्म, अर्थ और सुखसे वंचित न कीजिये। इस समय आप अनर्थको ही अर्थ और अर्थको ही अपने लिये अनर्थ मान रहे हैं
dharmād arthāt sukhāc caiva mā rājan nīnaśaḥ prajāḥ | anartham artham anvāno 'py arthaṁ cānartham ātmanaḥ ||
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ កុំដកហូតប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះองค์ពីធម៌ ពីសម្បត្តិ និងពីសុខសាន្តឡើយ។ នៅពេលនេះ ព្រះองค์កំពុងយល់ច្រឡំថា អ្វីដែលជាវិនាសពិតប្រាកដគឺជាចំណេញ ហើយអ្វីដែលជាចំណេញពិតប្រាកដវិញ គឺជាវិនាសសម្រាប់ព្រះองค์។ ខ្ញុំប្រាថ្នាតែសេចក្តីសុខមង្គលរបស់ព្រះองค์ និងរបស់បណ្ឌវទាំងឡាយប៉ុណ្ណោះ»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler must protect the people’s access to dharma (righteous order), artha (legitimate prosperity), and sukha (well-being). Ethical failure often begins with distorted judgment—treating harmful choices as ‘profit’ and true benefit as ‘loss’—and this misperception leads to public suffering.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations and counsel, the narrator Vaiśampāyana conveys a warning to the king: his current stance endangers the realm and the Pāṇḍavas’ welfare. The king is urged not to let misguided self-interest deprive the subjects of righteousness, prosperity, and happiness.