Shloka 56
सपुत्रे त्वयि वृत्तिं च वर्तते यां नराधिप । दाहितश्च निरस्तश्न त्वामेवोपाश्रित: पुन:,नरेश्वरर आप जानते हैं कि अजातशत्रु युधिष्ठिर सदा सत्पुरुषोंके धर्मपर स्थित हैं। उनका पुत्रोंसहित आपके प्रति जो बर्ताव है, उससे भी आप अपरिचित नहीं हैं। आपलोगोंने उन्हें लाक्षागृहूकी आगमें जलवाया तथा राज्य और देशसे निकाल दिया; तो भी वे पुनः आपकी ही शरणमें आये हैं
vaiśampāyana uvāca | saputre tvayi vṛttiṃ ca vartate yāṃ narādhipa | dāhitaś ca nirastaś ca tvām evopāśritaḥ punaḥ ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ អ្នកមិនមែនមិនដឹងអំពីអាកប្បកិរិយាដែល អជាតសត្រុ យុធិષ્ઠិរ—ជាមួយកូនៗរបស់ព្រះអង្គ—បានប្រព្រឹត្តចំពោះអ្នកជានិច្ចឡើយ។ ទោះបីគេបានបង្កឲ្យគាត់ត្រូវឆេះក្នុងផ្ទះលាក់ និងបណ្តេញចេញពីរាជ្យ និងដែនដី ក៏គាត់នៅតែត្រឡប់មកវិញ ដោយសុំជ្រកកោនលើអ្នកតែមួយគត់។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral weight of remembering righteousness and gratitude: even after severe wrongdoing (attempted burning and exile), Yudhiṣṭhira maintains dignified, conciliatory conduct and seeks lawful refuge rather than revenge—an implicit rebuke of unjust aggression and a call to ethical kingship.
In the Udyoga Parva’s lead-up to conflict, the speaker reminds the king that Yudhiṣṭhira’s behavior toward him has been consistently respectful and restrained, despite the Pandavas having suffered the lac-house plot and expulsion; yet they return again to the same royal authority seeking protection and settlement.