Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

कृष्णेन विदुरं प्रति आगमन-हेतु-निवेदनम् / Krishna explains the purpose of his coming to Vidura

पर्यस्तेयं पृथिवी कालपक्वा दुर्योधनार्थे पाण्डवान्‌ योद्धुकामा: । समागता: सर्वयोधाः पृथिव्यां राजानश्ष क्षितिपालै: समेता:,“जान पड़ता है, अब यह पृथ्वी कालसे परिपक्व होकर नष्ट होनेवाली है; क्योंकि राजाओंके साथ भूमण्डलके समस्त क्षत्रिय योद्धा दुर्योधनके लिये पाण्डवोंके साथ युद्ध करनेकी इच्छासे यहाँ एकत्र हुए हैं

vaiśampāyana uvāca |

paryasteyaṃ pṛthivī kālapakvā duryodhanārthe pāṇḍavān yoddhukāmāḥ |

samāgatāḥ sarvayodhāḥ pṛthivyāṃ rājānaś ca kṣitipālaiḥ sametāḥ ||

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ហាក់ដូចជាផែនដីនេះ ដែលពេលវេលាបានធ្វើឲ្យទុំស成熟ហើយ កំពុងតែជិតត្រូវបង្វិលបំផ្លាញ និងរលាយបាត់; ព្រោះដោយចង់ប្រយុទ្ធនឹងបណ្ឌវៈ ដើម្បីគាំទ្រទុរយោធន អ្នកយោធាទាំងអស់លើលោក—ស្តេចទាំងឡាយជាមួយអធិការរដ្ឋមិត្ត—បានប្រមូលផ្តុំមកទីនេះ។

पर्यस्ताoverturned, ruined
पर्यस्ता:
TypeAdjective
Rootपरि-√अस् (पर्यस्) (क्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
इयम्this
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
पृथिवीearth
पृथिवी:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Nominative, Singular
काल-पक्वाripened by time (time-matured)
काल-पक्वा:
TypeAdjective
Rootकाल + पक्व (√पच्, क्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
दुर्योधन-अर्थेfor Duryodhana's sake
दुर्योधन-अर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुर्योधन + अर्थ
FormMasculine, Locative, Singular
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
योद्धु-कामाःdesiring to fight
योद्धु-कामाः:
TypeAdjective
Rootयोद्धु (√युध्, तुमुन्) + काम
FormMasculine, Nominative, Plural
समागताःhave assembled, gathered
समागताः:
TypeVerb
Rootसम्-आ-√गम् (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्व-योधाःall warriors
सर्व-योधाः:
Karta
TypeNoun
Rootसर्व + योध
FormMasculine, Nominative, Plural
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षितिपालैःwith rulers/protectors of the earth
क्षितिपालैः:
Karana
TypeNoun
Rootक्षिति + पाल
FormMasculine, Instrumental, Plural
समेताःaccompanied, together with
समेताः:
TypeAdjective
Rootसम्-इ-√इ (सम्-ए-√इ) / सम्-√इ (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pṛthivī (Earth)
K
Kāla (Time)
D
Duryodhana
P
Pāṇḍavas
R
Rājānaḥ (kings)
K
Kṣitipāla (earth-protecting rulers/allied chiefs)

Educational Q&A

The verse highlights how Kāla (Time) brings events to fruition, but also implies ethical accountability: when rulers and warriors collectively choose factional loyalty and aggression, their convergence becomes the instrument through which destruction unfolds.

Vaiśampāyana observes that kings and warriors from across the earth have gathered, eager to fight the Pāṇḍavas in support of Duryodhana—an ominous sign that the world is heading toward a great, Time-ripened calamity.