Shloka 49
अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्
Omens and Reception During Keśava’s Departure
प्रभो! मधुसूदन श्रीकृष्ण! आप माताको प्रणाम करके मेरे कथनानुसार धुृतराष्ट्र
ity uktvā keśavaṁ tatra rājamadhye yudhiṣṭhiraḥ | anujñāto nivavṛte kṛṣṇaṁ kṛtvā pradakṣiṇam ||
«ព្រះអម្ចាស់! មធុសូទន ព្រះស្រីក្រឹṣṇa! សូមព្រះអង្គគោរពមាតារបស់ព្រះអង្គ ហើយតាមពាក្យខ្ញុំ សូមទៅជួបធ្រិតរាស្ត្រ ទុរយោធន ព្រះមហាក្សត្រវ័យចាស់ទាំងឡាយ ភីṣ្ម ទ្រូណ ក្រឹប ព្រះបាហ្លីក អશ્વត្ថាមា កូនទ្រូណ សោមទត្ត ពួកក្សត្រវង្សភরত និងកោរវទាំងអស់ ព្រមទាំងវិទុរ អ្នករក្សាមន្ត្រីកោរវ អ្នកដឹងចំណុចសម្ងាត់ មានបញ្ញាជ្រៅ និងជាមហាបណ្ឌិត—ហើយសូមអោបពួកគេទាំងអស់ដោយចិត្តស្មោះ»។ ពោលដូច្នេះហើយ យុធិṣ្ឋិរ នៅកណ្ដាលសភាក្សត្រ បានសុំអនុញ្ញាតហើយថយចេញ—ក្រោយបានដើរវង់គោរពព្រះក្រឹṣṇa។
युधिष्ठिर उवाच
Educational Q&A
Even in conflict-driven political situations, dharma is upheld through humility, reverence, and correct conduct—seeking consent, honoring the worthy (especially Kṛṣṇa as guide/mediator), and maintaining self-restraint rather than acting from haste or pride.
After addressing Kṛṣṇa in the royal assembly and giving his instructions/appeal, Yudhiṣṭhira formally takes leave. He performs pradakṣiṇā of Kṛṣṇa as a sign of respect and then withdraws, marking a transition from counsel to action in the diplomatic mission.