Shloka 1

अपन ह< बक। ] अति्ऑकशा:<ह द्रयशीतितमो< ध्याय: द्रौोपदीका श्रीकृष्णसे अपना दुःख सुनाना और श्रीकृष्णका उसे आश्वासन देना वैशम्पायन उवाच राज्ञस्तु वचन श्रुत्वा धर्मार्थसहितं हितम्‌ । कृष्णा दाशार्हमासीनमब्रवीच्छोककर्शिता

Vaiśaṃpāyana uvāca | rājñas tu vacanaṃ śrutvā dharmārthasahitaṃ hitam | kṛṣṇā dāśārham āsīnam abravīc chokakarśitā ||

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ក្រោយបានស្តាប់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះមហាក្សត្រ—ដែលមានប្រយោជន៍ និងសម្របសម្រួលទាំងធម៌ និងគោលនយោបាយ—ក្រឹෂ್ಣា (ដ្រោបទី) ដែលត្រូវទុក្ខព្រួយបំផ្លាញចិត្ត បាននិយាយទៅកាន់ ដាសារហៈ (ព្រះក្រឹෂṇa) ខណៈព្រះអង្គអង្គុយនៅទីនោះ។

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
धर्मार्थसहितम्accompanied by dharma and artha
धर्मार्थसहितम्:
TypeAdjective
Rootधर्मार्थसहित
FormNeuter, Accusative, Singular
हितम्beneficial
हितम्:
TypeAdjective
Rootहित
FormNeuter, Accusative, Singular
कृष्णाKṛṣṇā (Draupadī)
कृष्णा:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Nominative, Singular
दाशार्हम्the Dāśārha (Kṛṣṇa)
दाशार्हम्:
Karma
TypeNoun
Rootदाशार्ह
FormMasculine, Accusative, Singular
आसीनम्seated
आसीनम्:
TypeAdjective
Rootआसीन
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle used adjectivally)
अब्रवीत्spoke/said
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
शोककर्शिताafflicted by grief
शोककर्शिता:
TypeAdjective
Rootशोककर्शित
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
T
the king (rājā)
K
Kṛṣṇā (Draupadī)
D
Dāśārha (Śrī Kṛṣṇa)

Educational Q&A

Speech and counsel should be both hita (beneficial) and grounded in dharma and artha—moral rightness joined with practical wisdom—especially when addressing those in distress.

After hearing the king’s well-intentioned, dharma-and-artha-based words, Draupadī—overcome by grief—turns to Kṛṣṇa (Dāśārha) and begins to speak, setting up her lament and his reassurance.