Shloka 56

अध्याय ७५ — दैव-पुरुषकार-समन्वयः

Reconciling Contingency and Human Effort

Devanagari script

आत्मन: पौरुषं चैव बल॑ं च न सम॑ परै: । वृष्णिकुलनन्दन! इसीलिये मैं आपसे अपने उस पौरुष तथा बलका वर्णन करना चाहता हूँ, जिसकी समानता दूसरे लोग नहीं कर सकते

Transliteration

ātmanaḥ pauruṣaṃ caiva balaṃ ca na samaṃ paraiḥ | vṛṣṇikulanandana! tasmād ahaṃ tvāṃ prati svasyāsya pauruṣasya balasya ca varṇanaṃ kartum icchāmi, yasya samatāṃ pare kartum na śaknuvanti |

Translation

ភីមសេនបាននិយាយថា៖ «ឱ អ្នកជាទីរីករាយនៃវង្សវೃಷ್ಣិ! ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំចង់ពណ៌នាប្រាប់ព្រះអង្គអំពីវីរភាព និងកម្លាំងរបស់ខ្ញុំ—អ្វីដែលអ្នកដទៃមិនអាចប្រៀបស្មើបានឡើយ»។

Word by Word

• आत्मनः: of oneself
• आत्मनः: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: आत्मन्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• पौरुषम्: manly prowess
• पौरुषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पौरुष
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• बलम्: strength
• बलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• समम्: equal
• समम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सम
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• परैः: by others
• परैः: Karana
• Type: Noun
• Root: पर
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

Speaker

भीमसेन उवाच

Characters & Entities

• Bhīmasena
• Vṛṣṇikulanandana (Kṛṣṇa)
• Vṛṣṇi clan