Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

अध्याय ७५ — दैव-पुरुषकार-समन्वयः

Reconciling Contingency and Human Effort

न मे सीदन्ति मज्जानो न ममोद्वेपते मन:,मेरी मज्जा शिथिल नहीं हो रही है और न मेरा हृदय ही काँप रहा है। मधुसूदन! यदि समस्त संसार अत्यन्त कुपित होकर मुझपर आक्रमण करे, तो भी उससे मुझे भय नहीं है; किंतु मैंने जो शान्तिका प्रस्ताव किया है, यह तो केवल मेरा सौहार्द ही है। मैं दयावश सारे क्लेश सह लेनेको तैयार हूँ और चाहता हूँ कि हमारे कारण भरतवंशियोंका नाश न हो

na me sīdanti majjāno na mamodvepate manaḥ | madhusūdana! yadi samastaṃ saṃsāram atyanta-kupitaṃ bhūtvā mayy ākrāmet, tato 'pi me bhayaṃ na syāt; kintu mayā yaḥ śānti-kāḥ prastāvaḥ kṛtaḥ, sa kevalaṃ mama sauhārdaṃ eva | ahaṃ dayā-vaśāt sarva-kleśān soḍhuṃ prastutaḥ, icchāmi ca yathā asmākaṃ kāraṇād bhārata-vaṃśyānāṃ nāśo na bhavet ||

ភីមប្រកាសថា សេចក្តីក្លាហានរបស់គាត់មិនបានរលាយឡើយ—ខួរឆ្អឹងមិនទន់ខ្សោយ និងចិត្តមិនរអាក់រអួល។ ដោយហៅមធុសូទន (ក្រឹស្ណ) គាត់និយាយថា ទោះបីពិភពលោកទាំងមូលខឹងក្រហាយហើយវាយប្រហារលើគាត់ ក៏គាត់មិនភ័យឡើយ។ ទោះយ៉ាងណា សំណើសន្តិភាពដែលគាត់បានដាក់មុខ មិនមែនកើតពីភាពទន់ខ្សោយទេ; វាជាការបង្ហាញនៃមិត្តភាពប៉ុណ្ណោះ។ ដោយមេត្តាករុណា គាត់ត្រៀមទទួលទុក្ខលំបាកទាំងអស់ ដោយប្រាថ្នាឲ្យពួកភារតៈ (សាច់ញាតិក្នុងវង្សកុរុ) មិនត្រូវវិនាសដោយសារបណ្ឌវៈ។

not
:
TypeIndeclinable
Root
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
सीदन्तिsink, droop, become dejected
सीदन्ति:
TypeVerb
Rootसद् (सीदति)
FormPresent, 3, Plural, Parasmaipada
मज्जानःmarrows (inner strength)
मज्जानः:
Karta
TypeNoun
Rootमज्जा
FormFeminine, Nominative, Plural
nor / not
:
TypeIndeclinable
Root
ममof me / my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
उद्वेपतेtrembles, quivers
उद्वेपते:
TypeVerb
Rootउद्-वेप् (वेपते)
FormPresent, 3, Singular, Atmanepada
मनःmind, heart
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular

भीमसेन उवाच

B
Bhimasena
M
Madhusudana (Krishna)
B
Bharatas (Kuru/Bharata lineage)
T
the world (samasta saṃsāra)