Shloka 8
Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry and Sañjaya’s Etymologies of Kṛṣṇa’s Names
Puruṣottama-nāma-nirvacana
Devanagari script
धृतराष्ट्र रवाच अवाग गान्धारि पुत्रस्ते गच्छत्येष सुदुर्मति: । ईर्षुर्दुरात्मा मानी च श्रेयसां वचनातिग:,तब धृतराष्ट्रने गान्धारीसे कहा--गान्धारी! तुम्हारा दुर्बुद्धि, दुरात्मा, ईर्ष्यालु और अभिमानी पुत्र श्रेष्ठ पुरुषोंकी आज्ञाका उल्लंघन करके नरककी ओर जा रहा है
Translation
ធೃತរાષ્ટ્રមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ គន្ធារីថា៖ «គន្ធារី! កូនប្រុសរបស់អ្នកនេះ មានបញ្ញាអាក្រក់ ចិត្តអាក្រក់ ច្រណែន និងអួតអាង; គេរំលោភពាក្យណែនាំរបស់អ្នកមានគុណធម៌ ហើយកំពុងដើរទៅរកផ្លូវនរក។»
Word by Word
धृतराष्ट्रःDhritarashtra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
अवाक्downwards; towards the lower regions
अवाक्:
TypeIndeclinable
Rootअवाक्
गान्धारिO Gandhari
गान्धारि:
Sampradana
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Vocative, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
गच्छतिgoes
गच्छति:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
एषःthis (man)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सुदुर्मतिःvery evil-minded
सुदुर्मतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुदुर्मति
FormMasculine, Nominative, Singular
ईर्ष्युःenvious
ईर्ष्युः:
Karta
TypeAdjective
Rootईर्ष्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
दुरात्माwicked-souled man
दुरात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootदुरात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
मानीproud; self-conceited
मानी:
Karta
TypeAdjective
Rootमानिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
श्रेयसाम्of the good/better (men); of the virtuous
श्रेयसाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootश्रेयस्
FormNeuter, Genitive, Plural
वचनातिगःone who transgresses (their) words/commands
वचनातिगः:
Karta
TypeAdjective
Rootवचनातिग
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes