Shloka 6
धृतराष्ट्रस्य बलाबलचिन्ता
Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Strength and Preference for Śama
(ईदृशेडभिनिविष्टस्य पृथिवीक्षयकारके । अधर्म्यें चायशस्ये वा कार्ये महति दारुणे ।। पाण्डवैर्विग्रहस्तात सर्वथा मे न रोचते ।। ) “तुम ऐसे कार्यके लिये दुराग्रह करते हो, जो समस्त भूमण्डलका विनाश करनेवाला है। यह अधर्मकारक तो है ही, अपयशकी भी वृद्धि करनेवाला है; इसके सिवा यह अत्यन्त क्रूरतापूर्ण कर्म है। तात! तुम्हारा पाण्डवोंके साथ युद्ध छेड़ना मुझे किसी भी तरह अच्छा नहीं लग रहा है। आत्मजेषु परं स्नेहं सर्वभूतानि कुर्वते । प्रियाणि चैषां कुर्वन्ति यथाशक्ति हितानि च,“संसारके समस्त प्राणी अपने पुत्रोंपर अत्यन्त स्नेह करते हैं तथा अपनी शक्तिके अनुसार इनका प्रिय एवं हितसाधन करते हैं
īdṛśe 'bhiniviṣṭasya pṛthivīkṣayakārake | adharmyeṃ cāyaśasye vā kārye mahati dāruṇe || pāṇḍavair vigrahas tāta sarvathā me na rocate || ātmajeṣu paraṃ snehaṃ sarvabhūtāni kurvate | priyāṇi caiṣāṃ kurvanti yathāśakti hitāni ca ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ «អ្នករឹងរូសចំពោះការងារដែលនឹងនាំឲ្យពិភពលោកទាំងមូលវិនាស—វាជាការប្រព្រឹត្តអធម៌ បង្កើនអព្យស និងសាហាវឃោរឃៅយ៉ាងខ្លាំង—អ្វីនេះមិនធ្វើឲ្យខ្ញុំពេញចិត្តឡើយ។ កូនអើយ ខ្ញុំមិនអាចយល់ព្រមដោយវិធីណាមួយចំពោះការចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមជាមួយបណ្ឌវបានទេ។ ព្រោះសត្វលោកទាំងអស់ស្រឡាញ់កូនរបស់ខ្លួនយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ហើយតាមសមត្ថភាព ក៏ខិតខំធ្វើអ្វីដែលពេញចិត្ត និងមានប្រយោជន៍ដល់ពួកគេ»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Obstinate pursuit of a war that destroys the world is condemned as adharma, a source of disgrace, and cruelty; wise counsel urges restraint and welfare-oriented action, grounded in the universal ethic of protecting one’s own children and dependents.
Vaiśaṃpāyana reports a speaker’s disapproval of initiating conflict with the Pāṇḍavas, warning that such a course would devastate the earth and bring unrighteousness and infamy; the argument is reinforced by appealing to the natural, universal affection beings have for their children and their impulse to act for their good.