Shloka 25
उद्योगपर्व — अध्याय ५४: दुर्योधनस्य धृतराष्ट्रं प्रति बलप्रशंसन-युक्तः आश्वासनवादः
Duryodhana’s Reassurance and Force-Praise to Dhritarashtra
Devanagari script
अस्मत्संस्था च पृथिवी वर्तते भरतर्षभ । एकार्था: सुखदु:खेषु समानीताश्च पार्थिवा:,भरतश्रेष्ठ] इस समय यह पृथ्वी हमारे अधिकारमें है। हमने जिन राजाओंको यहाँ बुलाया है, ये सब सुख और दु:खमें भी हमारे साथ एक-सा प्रयोजन रखते हैं--हमारे सुख- दुःखको अपना ही सुख-दुःख मानते हैं
Translation
«ឱ គោឧត្តមក្នុងចំណោមពួកភារតៈ! ឥឡូវនេះ ផែនដីស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់យើង។ ព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយដែលយើងបានអញ្ជើញមកទីនេះ សុទ្ធតែមានគោលបំណងតែមួយជាមួយយើង ទាំងក្នុងសុខទាំងក្នុងទុក្ខ—ពួកគេរាប់សុខទុក្ខរបស់យើងជាសុខទុក្ខរបស់ខ្លួន»។
Word by Word
अस्मत्संस्थाdependent on us / under our control
अस्मत्संस्था:
Karta
TypeAdjective
Rootअस्मत्-संस्था
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Nominative, Singular
वर्ततेexists / remains / is
वर्तते:
TypeVerb
Rootवृत् (वर्तते)
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
एकार्थाःhaving one purpose / of the same aim
एकार्थाः:
Karta
TypeAdjective
Rootएकार्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
सुखदुःखेषुin (matters of) pleasure and pain
सुखदुःखेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुख-दुःख
FormNeuter, Locative, Plural
समानीताःbrought together / assembled
समानीताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-आ-नी (समानीत)
FormMasculine, Nominative, Plural, Past passive participle (क्त)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पार्थिवाःkings
पार्थिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Plural
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes