Shloka 6

Saṃjaya’s Warning to Dhṛtarāṣṭra: Accountability, Alliance-Shift, and the Pāṇḍava Strategic Edge

Devanagari script

परुषाण्युच्यमानांश्व पुरा पार्थनुपेक्षसे । कृत्स्नं राज्यं जयन्तीति प्रपातं नानुपश्यसि,उस समय पाण्डवोंके प्रति कितनी ही कठोर बातें कही जा रही थीं, परंतु मेरे पुत्र सारा राज्य जीतते चले जा रहे हैं, यह जानकर आप उनकी उपेक्षा करते जाते थे। यह सब इनके भावी विनाश या पतनका कारण होगा, इसकी ओर आपकी दृष्टि नहीं जाती थी

Transliteration

paruṣāṇy ucyamānāṃś ca purā pārthān upekṣase | kṛtsnaṃ rājyaṃ jayantīti prapātaṃ nānupaśyasi ||

Translation

សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «មុននេះផងដែរ នៅពេលមានពាក្យរឹងរ៉ៃជាច្រើនត្រូវបាននិយាយប្រឆាំងនឹងកូនៗរបស់ព្រឹថា ព្រះអង្គនៅតែព្រងើយកន្តើយ ដោយគិតថា ‘កូនៗរបស់ខ្ញុំកំពុងឈ្នះរាជ្យទាំងមូល’។ ព្រះអង្គមិនបានឃើញថា ទស្សនៈនោះឯងកំពុងនាំពួកគេទៅកាន់ជ្រោះ—ទៅកាន់ការបំផ្លាញ និងការធ្លាក់ចុះនៅថ្ងៃក្រោយ»។

Word by Word

• {'paruṣāṇi': 'harsh, cruel (words/utterances)', 'ucyamānān': 'being spoken, being uttered', 'ca': 'and', 'purā': 'formerly, earlier', 'pārthān': 'the sons of Pṛthā

• the Pāṇḍavas', 'upekṣase': 'you disregard, overlook, treat with indifference', 'kṛtsnam': 'entire, whole', 'rājyam': 'kingdom, sovereignty', 'jayanti': 'they conquer, they win', 'iti': 'thus, thinking/quoting', 'prapātam': 'a precipice

• downfall, ruin', 'na anupaśyasi (nānupaśyasi)': 'you do not foresee, you do not perceive'}

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Pāṇḍavas (Pārthas)
• Dhṛtarāṣṭra (implied addressee)
• Kauravas (implied as 'my sons')