Shloka 50
Chapter 49: Sañjaya’s Enumeration of the Pāṇḍava Coalition (पाण्डवसैन्यसमागम-वर्णनम्)
Devanagari script
एते चान्ये च बहव: प्राच्योदीच्या महीक्षित: । शतशो यानुपश्रित्य धर्मराजो व्यवस्थित:,ये तथा और भी बहुत-से पूर्व तथा उत्तर-दिशाओंमें रहनेवाले नरेश सैकड़ोंकी संख्यामें आकर वहाँ डटे हुए हैं, जिनका आश्रय लेकर महाराज युधिष्ठिर युद्धके लिये तैयार हैं
Transliteration
ete cānye ca bahavaḥ prācyodīcyā mahīkṣitaḥ | śataśo yānupāśritya dharmarājo vyavasthitaḥ ||
Translation
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ «មិនត្រឹមតែពួកនេះទេ ថែមទាំងមានស្តេចជាច្រើនទៀតពីទិសខាងកើត និងទិសខាងជើង មកដល់ជារយៗ ហើយឈរជាប់នៅទីនោះ។ ដោយមានពួកគេជាអាស្រ័យ ព្រះមហាក្សត្រ យុធិષ્ઠិរ—អ្នកថែរក្សាធម៌—បានរៀបចំខ្លួនសម្រាប់សង្គ្រាម។»
Word by Word
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बहवःmany
बहवः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
प्राच्य-उदीच्याeastern and northern
प्राच्य-उदीच्या:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राच्य + उदीच्य
FormMasculine, Nominative, Plural
महीक्षितःkings (earth-protectors)
महीक्षितः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीक्षित्
FormMasculine, Nominative, Plural
शतशःby hundreds; in hundreds
शतशः:
TypeIndeclinable
Rootशतशस्
यान्whom
यान्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Plural
उपश्रित्यhaving taken refuge in; relying on
उपश्रित्य:
TypeVerb
Rootउप-श्रि (धातु: श्रि)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
धर्मराजःDharma-king (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यवस्थितःis stationed; stands prepared
व्यवस्थितः:
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle) from व्यव-स्था (धातु: स्था)
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)P
prācya (eastern regions)U
udīcya (northern regions)M
mahīkṣitaḥ (kings)Sandhi Notes