Shloka 74
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
यो रुक्मिणीमेकरथेन भोजा- नुत्साद्य राज्ञ: समरे प्रसहा । उवाह भार्या यशसा ज्वलन्तीं यस्यां जज्ञे रौक्मिणेयो महात्मा,“जिन्होंने एकमात्र रथकी सहायतासे युद्धमें भोजवंशी राजाओंको बलपूर्वक पराजित करके (रूप, सौन्दर्य और) सुयशके द्वारा प्रकाशित होनेवाली उस परम सुन्दरी रुक्मिणीको पत्नीरूपसे ग्रहण किया, जिसके गर्भसे महामना प्रद्युम्मका जन्म हुआ है
yo rukmiṇīm ekaratheṇa bhojān utsādya rājñaḥ samare prasahā | uvāha bhāryāṃ yaśasā jvalantīṃ yasyāṃ jajñe raukmiṇeyo mahātmā ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ព្រះអង្គដែលឡើងលើរទេះតែមួយ គឺបានបំបាក់ស្តេចវង្សភោជទាំងឡាយដោយកម្លាំងក្នុងសមរភូមិ ហើយទទួលរុកមិណីជាព្រះមហេសី—នាងភ្លឺរលោងដោយសម្រស់ និងរុងរឿងដោយកិត្តិយស—នាងដែលក្នុងគភ៌បានប្រសូត្រព្រះប្រទ្យុម្ន មហាវីរបុរស។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of decisive courage joined with social responsibility: victory in battle and the establishment of a lawful household (marriage) that sustains lineage and reputation (yaśas).
Sañjaya praises a hero who defeats the Bhoja kings in battle from a single chariot and then marries Rukmiṇī; from her is born Pradyumna, known as Raukmiṇeya.