Shloka 72

Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration

Sañjaya’s Report

Devanagari script

गिरिं य इच्छेत्‌ तु तलेन भेत्तु शिलोच्चयं श्वेतमतिप्रमाणम्‌ | तस्यैव पाणि: सनखो विशीरयें- न्न चापि किंचित्‌ स गिरेस्तु कुर्यात्‌,“जो अत्यन्त विशाल प्रस्तरराशिपूर्ण श्वेत कैलास-पर्वतको हथेलीसे मारकर विदीर्ण करना चाहता है, उस मनुष्यका नखसहित हाथ ही छित्न-भिन्न हो जायगा। वह उस पर्वतका कुछ भी बिगाड़ नहीं कर सकता

Transliteration

giriṁ ya icchet tu talena bhettuṁ śilocchayaṁ śvetam atipramāṇam | tasyaiva pāṇiḥ sanakho viśīryen na cāpi kiṁcit sa gires tu kuryāt ||

Translation

សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ បើមនុស្សណាម្នាក់ប្រាថ្នាចង់បំបែកភ្នំថ្មដ៏ខ្ពស់ធំសម្បើម—ភ្នំពណ៌សដ៏មហិមា—ដោយគ្រាន់តែវាយដោយបាតដៃ នោះដៃរបស់គេឯងទាំងក្រចកនឹងបែកខ្ទេច។ ភ្នំនោះមិនរងគ្រោះអ្វីសោះ។ ពាក្យនេះបង្ហាញពីភាពល្ងង់ខ្លៅនៃការវាយប្រហារលើអ្វីដែលមិនអាចរំលោភបាន៖ កម្លាំងឥតការពិចារណា បំផ្លាញអ្នកប្រើវា មិនមែនបំផ្លាញគោលដៅទេ។

Word by Word

• {'giri': 'mountain', 'icchet': 'would wish, would desire', 'tala': 'palm of the hand', 'bhettum': 'to split, to break asunder', 'śilocchaya': 'heap/mass of rocks

• rocky pile', 'śveta': 'white, bright', 'atipramāṇa': 'of excessive/immeasurable magnitude', 'tasya eva': 'of him alone

• his very (own)', 'pāṇi': 'hand', 'sanakha': 'together with the nails', 'viśīryet': 'would be torn apart, shattered, disintegrate', 'na ca api': 'and not even', 'kiṁcit': 'anything at all', 'gireḥ tu': 'of the mountain, however', 'kuryāt': 'would do, would accomplish'}

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• संजय (Sañjaya)
• गिरि (mountain)
• शिलोच्चय (mass of rocks)
• श्वेतः अतिप्रमाणः गिरिः (the vast white mountain; implied Kailāsa in the Hindi gloss)
• तल (palm)
• पाणि (hand)
• नख (nails)