Shloka 31
Sanatsujāta on Vedic Learning, Truth (Satya), and the Discipline of Dama–Tyāga–Apramāda
अनामयं तनन््महदुद्यतं यशो वाचो विकारं कवयो वदन्ति । यस्मिन् जगत् सर्वमिदं प्रतिछितं ये तद् विदुरमृतास्ते भवन्ति,विद्वान् कहते हैं, कार्यरूप जगत् वाणीका विकारमात्र है; किंतु जिसमें यह सम्पूर्ण जगत् प्रतिष्ठित है, वह ब्रह्म रोग, शोक और पापसे रहित है और उसका महान् यश सर्वत्र फैला हुआ है। उस नित्य कारण-स्वरूप ब्रह्मको जो जानते हैं, वे अमर हो जाते हैं अर्थात् मुक्त हो जाते हैं
anāmayaṃ tan mahad udyataṃ yaśo vāco vikāraṃ kavayo vadanti | yasmin jagat sarvam idaṃ pratiṣṭhitaṃ ye tad vidur amṛtās te bhavanti ||
សនត្សុជាតាបានមានពាក្យថា៖ ព្រះបណ្ឌិតទាំងឡាយនិយាយថា លោកដែលបង្ហាញខ្លួននេះ គ្រាន់តែជាការប្រែប្រួលនៃវាចា—ជាផលដែលត្រូវបានបង្ហាញតាមឈ្មោះ និងពាក្យពេចន៍។ ប៉ុន្តែសច្ចធម៌ដែលលោកទាំងមូលនេះតាំងនៅលើវា គឺគ្មានរោគ គ្មានទុក្ខ គ្មានបាប ហើយកិត្តិយសដ៏ធំធេងរបស់វាលាតសន្ធឹងគ្រប់ទីកន្លែង។ អ្នកណាដឹង “នោះ” ពិតប្រាកដ នឹងក្លាយជាអមតៈ—បានរួចផុត។
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts the changing world—understood as an effect articulated through speech and conceptual naming—with the changeless ground (Brahman) in which the universe is established. Realization of that ground is said to confer 'deathlessness,' i.e., liberation from bondage, fear, and the cycle of mortality.
In Udyoga Parva, Sanatsujāta instructs Dhṛtarāṣṭra on higher wisdom amid the political crisis leading to war. This verse advances his counsel: do not cling to the unstable, word-constructed world; seek the underlying Reality, knowledge of which steadies the mind and redirects action toward dharma rather than anxiety and attachment.