Shloka 76
Vidura-nīti: Atithi-dharma, Trust, Counsel-Secrecy, and Traits of Sustainable Rule
Udyoga Parva, Adhyāya 38
अविद्य: पुरुष: शोच्य: शोच्यं मैथुनमप्रजम् । निराहारा: प्रजा: शोच्या: शोच्य॑ राष्ट्रमराजकम्,विद्याहीन पुरुष, संतानोत्पत्तिरहित स्त्रीप्रसंग, आहार न पानेवाली प्रजा और बिना राजाके राष्ट्रके लिये शोक करना चाहिये
avidyaḥ puruṣaḥ śocyaḥ śocyaṁ maithunam aprajam | nirāhārāḥ prajāḥ śocyāḥ śocyaṁ rāṣṭram arājakam ||
វិទុរាបាននិយាយថា៖ បុរសដែលគ្មានវិជ្ជា គួរឲ្យសោកស្តាយ; ដូចគ្នានេះដែរ ការរួមភេទដែលមិនបង្កើតកូនចៅក៏គួរឲ្យសោកស្តាយ។ ប្រជាជនដែលខ្វះអាហារក៏គួរឲ្យសោកស្តាយ; ហើយនគរដែលគ្មានព្រះមហាក្សត្រក៏គួរឲ្យសោកស្តាយដែរ។ នៅគ្រប់ករណី ការខ្វះអ្វីដែលគាំទ្រជីវិត និងរបៀបរៀបរយ—ប្រាជ្ញា កូនចៅ អាហារ និងការគ្រប់គ្រង—ក្លាយជាមូលហេតុនៃទុក្ខសោក និងការធ្លាក់ចុះរបស់សង្គម។
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura lists four conditions that deserve lamentation because they undermine human flourishing and social stability: ignorance in a person, intimacy that fails to secure lineage/continuity, a populace deprived of food, and a leaderless kingdom. The teaching emphasizes that wisdom, progeny/continuity, sustenance, and rightful governance are pillars of dharma and societal well-being.
In Udyoga Parva, Vidura delivers counsel (nīti) amid rising political crisis, warning about the foundations of a stable realm. This verse functions as a compact ethical diagnosis: when knowledge, family continuity, public nourishment, or kingship collapses, grief and disorder follow.