Shloka 6
Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship
Devanagari script
स्वयंवरे स्थिता कन्या केशिनी नाम नामतः । रूपेणाप्रतिमा राजन् विशिष्टपतिकाम्यया,राजन्! एक समयकी बात है, केशिनी नामवाली एक अनुपम सुन्दरी कन्या सर्वश्रेष्ठ पतिको वरण करनेकी इच्छासे स्वयंवर-सभामें उपस्थित हुई
Transliteration
svayaṃvare sthitā kanyā keśinī nāma nāmataḥ | rūpeṇāpratimā rājan viśiṣṭa-pati-kāmyayā ||
Translation
វិទូរៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! មានកាលមួយ មានកញ្ញាម្នាក់នៅក្នុងពិធីស្វយំវរ មាននាមថា កេសិនី។ នាងមានសម្រស់ឥតគូប្រៀប ហើយបានមកដោយបំណងជ្រើសរើសស្វាមីដ៏ល្អឥតខ្ចោះជាងគេ»។
Word by Word
स्वयंवरेin the svayaṃvara (bride-choosing assembly)
स्वयंवरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वयंवर
FormMasculine, Locative, Singular
स्थिताstanding / present
स्थिता:
Karta
TypeVerb
Rootस्था (स्थिता)
FormFeminine, Nominative, Singular
कन्याmaiden, girl
कन्या:
Karta
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Nominative, Singular
केशिनीKeśinī (name of the maiden)
केशिनी:
Karta
TypeNoun
Rootकेशिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
नामname
नाम:
Karta
TypeNoun
Rootनामन्
FormNeuter, Nominative, Singular
नामतःby name, as to name
नामतः:
Karana
TypeIndeclinable
Rootनामतः
रूपेणby beauty / in form
रूपेण:
Karana
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Instrumental, Singular
अप्रतिमाincomparable
अप्रतिमा:
Karta
TypeAdjective
Rootअप्रतिमा
FormFeminine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
विशिष्टexcellent, distinguished
विशिष्ट:
Karma
TypeAdjective
Rootविशिष्ट
FormMasculine, Accusative, Singular
पतिhusband
पति:
Karma
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Accusative, Singular
काम्ययाwith desire; desiring
काम्यया:
Karana
TypeAdjective
Rootकाम्य (काम्यया)
FormFeminine, Instrumental, Singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
V
ViduraK
King (Dhṛtarāṣṭra, addressed as rājan)K
KeśinīS
Svayaṃvara (ceremony/assembly)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes