Shloka 71
उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)
निजानुत्पतत: शत्रून्ू पजच पउठ्चप्रयोजनान् । यो मोहान्न निगृह्नाति तमापद् ग्रसते नरम्
nijān utpatataḥ śatrūn pañca pañca-prayojanān | yo mohān na nigṛhṇāti tam āpad grasate naram ||
វិទុរៈមានពាក្យថា៖ អង្គសញ្ញាទាំងប្រាំ ដែលរត់ចេញទៅក្រៅជានិច្ច ទៅរកវត្ថុទាំងប្រាំរបស់វា ដូចជាសត្រូវនៅក្នុងខ្លួនឯង។ អ្នកណាដែលដោយមោហៈមិនអាចទប់ស្កាត់សត្រូវទាំងនេះបាន នោះវិបត្តិនឹងលេបគេជាមិនខាន—ការខ្វះការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងគឺជាទ្វារឲ្យអភ័ព្វចូលមក។
विदुर उवाच
Educational Q&A
Unrestrained senses behave like internal enemies: when a person, out of delusion, fails to control the senses that run toward their objects, misfortune overtakes him. Ethical stability and safety depend on indriya-nigraha (sense-restraint).
In Vidura’s counsel (Vidura-nīti) during the Udyoga Parva, he instructs on practical dharma for rulers and individuals. Here he warns that inner discipline—especially mastery over the senses—is essential; otherwise one becomes vulnerable to downfall and संकट (āpad).