Shloka 64
उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)
आत्मना55त्मानमन्विच्छेन्मनोबुद्धीन्द्रियैर्यतै: । आत्मा होवात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मन:,मन, बुद्धि और इन्द्रियोंको अपने अधीनकर अपनेसे ही अपने आत्माको जाननेकी इच्छा करे; क्योंकि आत्मा ही अपना बन्धु और आत्मा ही अपना शत्रु है
ātmanā ātmānam anvicchen manobuddhīndriyaiḥ yataiḥ | ātmā hy ātmanaḥ bandhur ātmaiva ripur ātmanaḥ ||
វិទុរៈណែនាំថា៖ គួរតែស្វែងយល់អាត្មានៃខ្លួន ដោយដាក់ចិត្ត (មន), បញ្ញា (ពុទ្ធិ), និងអារម្មណ៍ (ឥន្ទ្រីយ) ឲ្យស្ថិតក្រោមវិន័យ។ ព្រោះអាត្មានេះឯង ជាមិត្តរបស់ខ្លួន នៅពេលបានគ្រប់គ្រង ហើយអាត្មានេះឯង ក៏ជាសត្រូវរបស់ខ្លួន នៅពេលមិនបានគ្រប់គ្រង។
विदुर उवाच
Educational Q&A
Mastery of mind, intellect, and senses is the means to self-knowledge; when disciplined, one’s own self supports one’s welfare, and when undisciplined, it undermines it.
In the Udyoga Parva’s counsel-filled setting before the great war, Vidura delivers ethical instruction, emphasizing inner governance as the foundation for right action and sound judgment.