Shloka 57
Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad
Crisis-Discernment of Right and Wrong
Devanagari script
स्थिता: शुश्रूषितुं पार्था: स्थिता योद्धुमरिंदमा: । यत् कृत्यं धृतराष्ट्रस्य तत् करोतु नराधिप:,शत्रुओंका दमन करनेवाले कुन्तीपुत्र धृतराष्ट्रकी सेवा करनेके लिये भी उद्यत हैं और युद्धके लिये भी। अब राजा धृतराष्ट्रका जो कर्तव्य हो, उसका वे पालन करें
Translation
«កូនប្រុសរបស់គុនទី—អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ—ឈរត្រៀមទាំងដើម្បីបម្រើព្រះរាជាធ្រិតរាស្ត្រៈ និងទាំងដើម្បីចូលសង្គ្រាម។ ឥឡូវនេះ សូមឲ្យព្រះមហាក្សត្រធ្រិតរាស្ត្រៈប្រតិបត្តិកាតព្វកិច្ចដែលគួរធ្វើរបស់ព្រះអង្គ»។
Word by Word
स्थिताःstanding/ready
स्थिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
शुश्रूषितुम्to serve/attend upon
शुश्रूषितुम्:
Karma
TypeVerb
Rootशुश्रूष् (धातु)
FormInfinitive (Tumun)
पार्थाःthe sons of Pṛthā (Pāṇḍavas)
पार्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
स्थिताःstanding/ready
स्थिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
Karma
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
FormInfinitive (Tumun)
अरिंदमाःenemy-subduers
अरिंदमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअरिंदम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
यत्whatever/that which
यत्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कृत्यम्duty/what is to be done
कृत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
धृतराष्ट्रस्यof Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
करोतुlet (him) do
करोतु:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
FormImperative (Loṭ), 3rd, Singular
नराधिपःthe king (lord of men)
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधिप (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes