Shloka 15
अध्याय २६ — युद्ध-निन्दा, काम-दोष, तथा धार्तराष्ट्र-नीति-विश्लेषण
War-aversion, Desire as a Policy Fault, and Analysis of Dhṛtarāṣṭra’s Governance
अन्तं गत्वा कर्मणां मा प्रजह्मा: सत्यं दमं चार्जवमानृशंस्यम् । अश्वमेधं राजसूयं तथेज्या: पापस्यान्तं कर्मणो मा पुनर्गा:
sañjaya uvāca |
antaṃ gatvā karmaṇāṃ mā prajahmāḥ satyaṃ damaṃ cārjavam ānṛśaṃsyam |
aśvamedhaṃ rājasūyaṃ tathejyaḥ pāpasyāntaṃ karmaṇo mā punargāḥ ||
សញ្ចយៈ បាននិយាយថា៖ «ពេលដែលអ្នកបាននាំអំពើការងាររបស់ខ្លួនឲ្យដល់ទីបញ្ចប់ដ៏សមរម្យហើយ កុំបោះបង់សច្ចៈ ការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ភាពត្រង់ស្មោះ និងមេត្តាករុណា។ កុំបោះបង់ពិធីយញ្ញ អស្វមេធៈ រាជសូយៈ និងយញ្ញផ្សេងៗទៀត; ប៉ុន្តែកុំឲ្យខ្លួនត្រឡប់ទៅជិតចុងបញ្ចប់នៃអំពើបាប ដូចជាសង្គ្រាម ម្តងទៀតឡើយ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
Sustain foundational virtues—truth, self-restraint, straightforwardness, and compassion—while continuing legitimate Vedic duties like royal sacrifices; but avoid returning to sinful, destructive action, exemplified by war.
In Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Sañjaya conveys counsel that frames righteous conduct for rulers: uphold moral virtues and sanctioned rites, yet refrain from sliding back into violent, blameworthy deeds as tensions move toward conflict.