Shloka 13
Śikhaṇḍinī’s Disclosure, Drupada’s Counsel, and the Petition to Yakṣa Sthūṇākarṇa
Udyoga Parva 192
महाद्युते! दस-दस हजार योद्धाओंका तथा एक हजार रथियोंका समूह मेरा एक भाग मानना चाहिये ।। अनेनाहं विधानेन संनद्ध: सततोत्थित: । क्षपयेयं महत् सैन्यं कालेनानेन भारत,भारत! इस विधानसे मैं सदा उद्यत और संनद्ध होकर उस विशाल सेनाको इतने ही समयमें नष्ट कर सकता हूँ
Mahādyute! daśa-daśa-sahasra-yoddhṝṇāṃ tathā eka-sahasra-rathināṃ samūho mama ekaṃ bhāgaṃ mantavyaḥ. Anenāhaṃ vidhānena saṃnaddhaḥ satatotthitaḥ; kṣapayeyam mahat sainyaṃ kālenānena Bhārata. Bhārata! asya vidhānasya balena ahaṃ sadā udyataḥ saṃnaddhaś ca bhūtvā tāvatā kālenaiva etad vipulaṃ sainyaṃ nāśayituṃ śaknomi.
ភីṣ្មៈ បានមានពាក្យថា៖ «ឱ អ្នកមានពន្លឺកិត្តិយស! កងដែលមានយោធាមួយម៉ឺន និងយោធារថមួយពាន់ គួរត្រូវចាត់ទុកថាជា “ភាគ” មួយរបស់ខ្ញុំ។ ដោយរៀបចំតាមវិធាននេះ ខ្ញុំនឹងស្ថិតក្នុងសភាពប្រុងប្រយ័ត្ន និងសព្វអាវុធជានិច្ច ហើយអាចបន្តបំបាក់បំផ្លាញកងទ័ពដ៏ធំមហិមា ឱ ភារតៈ ក្នុងរយៈពេលដែលបានកំណត់នោះ។»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes disciplined organization and constant preparedness in the performance of one’s duty: a leader who structures forces clearly and remains ever-equipped and vigilant can decisively affect outcomes, even against a larger host.
Bhishma is describing a practical military scheme: he defines a standard unit (a division made of specified numbers of warriors and chariot-fighters) and asserts that, by maintaining continuous readiness under this arrangement, he could destroy a large opposing army within a fixed time.