Shloka 49
Drupada’s Alarm and Inquiry Regarding Śikhaṇḍinī (द्रुपदस्य भय-विमर्शः)
Devanagari script
ततो महात्मा यक्षेन्द्र: प्रत्युवाचानुगामिन: । सर्वान् यक्षगणांस्तात शापस्यान्तचिकीर्षया,तात! तब महात्मा यक्षराजने स्थूणाकर्णका अनुगमन करनेवाले उन समस्त यक्षोंसे उस शापका अन्त कर देनेकी इच्छासे इस प्रकार कहा--
Transliteration
tato mahātmā yakṣendraḥ pratyuvācānugāminaḥ | sarvān yakṣagaṇāṁs tāta śāpsyāntacikīrṣayā ||
Translation
បន្ទាប់មក ព្រះយក្ខេន្ទ្រៈដ៏មានព្រះហឫទ័យធំ បានឆ្លើយតបចំពោះពួកដែលដើរតាមព្រះអង្គ។ ហៅក្រុមយក្ខៈទាំងអស់ថា «កូនៗអើយ» ហើយដោយបំណងចង់បញ្ចប់បណ្តាសានោះ ព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលដូចតទៅ—
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb)
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन्
Formmasculine, nominative, singular
यक्षेन्द्रःlord of the Yakshas
यक्षेन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootयक्षेन्द्र
Formmasculine, nominative, singular
प्रत्युवाचreplied, spoke in return
प्रत्युवाच:
TypeVerb
Rootवच्
Formperfect (liṭ), 3rd person, singular, parasmaipada
अनुगामिनःthose who were following
अनुगामिनः:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुगामिन्
Formmasculine, accusative, plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, accusative, plural
यक्षगणान्the groups of Yakshas
यक्षगणान्:
Karma
TypeNoun
Rootयक्षगण
Formmasculine, accusative, plural
तातdear one / son (address)
तात:
TypeNoun
Rootतात
Formmasculine, vocative, singular
शापस्यof the curse
शापस्य:
TypeNoun
Rootशाप
Formmasculine, genitive, singular
अन्तचिकीर्षयाwith the desire to bring about the end
अन्तचिकीर्षया:
Karana
TypeNoun
Rootअन्तचिकीर्षा
Formfeminine, instrumental, singular
तातdear one (address)
तात:
TypeNoun
Rootतात
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaY
Yakṣendra (lord of the Yakṣas)Y
Yakṣagaṇa (hosts of Yakṣas)Ś
Śāpa (curse)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes